Republika pobożnych. Chasydzka historia Polski Białystok

„Republika pobożnych. Chasydzka historia Polski” – Dorota Bidzińska W logo Lublina przenikają się dwie bramy. Miejsce ich przecięcia tworzy oko, symboliczne, ale i konkretne. Oko Widzącego. Mistyka, którego wzrok sięgał dalej niż wzrok innych. Jakub Izaak Horowitz istniał naprawdę. Jego grób, ukryty na starym cmentarzu, to dziś jeden z ostatnich śladów po żydowskim Lublinie – mieście, z którego niegdyś promieniowała mistyczna siła. Stąd Dorota Bidzińska rozpoczyna podróż przez Polskę chasydzką – niegdyś duchowe centrum Europy, dziś zbiór na wpół zapomnianych opowieści i atlas cmentarzy. Odwiedza miejsca naznaczone obecnością mistyków, tropi nie tylko ślady najważniejszych przywódców i nauczycieli, ale też innych, bez których ta historia byłaby niepełna: kobiet, współczesnych chasydów, artystów i opiekunów pamięci. Tak powstała książka o kulturze, w której pieśń była modlitwą, a taniec – świętem. O wierze, która oznaczała wspólnotę, wyobraźnię i bunt. O pamięci, która trwa w opowieściach, w muzyce, w powracających co roku pielgrzymkach do grobów cadyków. I o Zagładzie, która przerwała ten świat, ale go nie unieważniła. To nie podróż w przeszłość. To spotkanie z tym, co zostało i wciąż wraca. Jak pisać o żydowskim życiu tu w Polsce bez pożerającego wszystko co żywe słowa „Zagłada”? A równocześnie nie zamykać się w szufladce z etykietą „skrzypek na dachu i gęsie pipki”? Nie utopić tych wszystkich żywotów utkanych z krwi i mięsa w przestrzeni skrojonej na miarę folkloru, gdzie na zawsze zastygli w chałatach, z kieliszkiem pejsachówki i błyskotliwym szmoncesem. Z kozą w izbie lub bez. Absolutnie papierowi i martwi. fragment Wstępu Duchowe centrum Europy „Republika pobożnych. Chasydzka historia Polski” to głęboki reportaż historyczny autorstwa Doroty Bidzińskiej, która na nowo kreśli mapę Polski chasydzkiej – niegdyś duchowego centrum Europy. Autorka rozpoczyna swoją niezwykłą podróż w Lublinie, mieście, z którego niegdyś promieniowała mistyczna siła. To tu przenikają się symboliczne bramy, tworząc „Oko Widzącego” – odniesienie do postaci Jakuba Izaaka Horowitza, wielkiego mistyka, którego grób jest jednym z ostatnich fizycznych śladów po żydowskim Lublinie. Bidzińska przemierza historyczne szlaki, które dziś są zbiorem niemal zapomnianych opowieści i atlasem cmentarzy. Tropi obecność najważniejszych przywódców i nauczycieli chasydyzmu, ale też szuka historii, bez których ten świat byłby niepełny: roli kobiet, współczesnych chasydów, artystów i opiekunów pamięci. Pieśń, bunt i trwająca pamięć Tak powstała wnikliwa opowieść o kulturze, w której pieśń była formą modlitwy, a taniec – świętem. O wierze, która oznaczała siłę wspólnoty, potęgę wyobraźni i bunt wobec zastanego porządku. To historia o pamięci, która przetrwała zagładę i wciąż trwa w opowieściach, w muzyce oraz w corocznych pielgrzymkach do grobów cadyków. Książka nie jest jedynie podróżą w przeszłość – to przede wszystkim głębokie spotkanie z tym, co zostało i nieustannie powraca do współczesnego krajobrazu Polski. Historia Żydów polskich „Republika pobożnych. Chasydzka historia Polski” Doroty Bidzińskiej to niezbędna lektura dla każdego, kogo interesuje historia Żydów polskich i chasydyzmu, a przede wszystkim solidna literatura faktu. Ten mistrzowski reportaż historyczny z wielką wrażliwością odkrywa fascynujący, mistyczny świat dawnej Rzeczypospolitej i udowadnia, że Zagładzie nie udało się go przekreślić. Dzięki niej łatwiej jest zrozumieć dziedzictwa, które wciąż ma wpływ na naszą wspólną historię.