Dzieło i rękopis. O brulionach Zbigniewa Herberta Zelów

Książka, inspirowana metodologią krytyki genetycznej, przedstawia historię genezy szesnastu wierszy Zbigniewa Herberta. Autorka prowadzi przez świat rękopisów, które są intymną przestrzenią wolności, odsłaniają stratyfikację dzieła i scenę retoryki, wskazują alternatywne drogi procesu twórczego. Wnikamy w tajemniczą materię laboratorium poety, która odsłania ścieżki prowadzące do biografii i do świata lektur Herberta, otwiera kalejdoskopowe bogactwo wątków żyjących nadal w teczkach Archiwum Herberta przechowanych w Bibliotece Narodowej. Rękopisy Herberta zadają pytania dziełu, świadczą o tym, co zostało usunięte, a kształtowało tekst na równi z tym, co weszło do wersji ostatecznej. Poszczególne rozdziały książki badają znaczące case studies , ukazują proces powstawania pojedynczych dzieł, ale i kształtowanie się ważnych herbertowskich tematów w dynamicznym żywiole tekstów komponujących mozaikę genezy. Monografia zawiera również ilustracje i kompleksowy aneks z transliteracjami rękopisów. Francesca Fornari wykłada literaturę polską na Uniwersytecie Ca Foscari Venezia, jest m.in. autorką monografii o poezji Józefa Czechowicza Architettura dellimmaginazione , rozdziału o Dwudziestoleciu międzywojennym w historii literatury polskiej Storia della letteratura polacca ( Historia literatury polskiej , Ossolineum), artykułów o literaturze polskiej XX wieku, publikowanych m.in. w "Tekstach Drugich". Tłumaczyła wiersze Czechowicza, Ryszarda Krynickiego ( Il punto magnetico ) i Herberta ( L'epilogo della tempesta ). Zajmuje się krytyką genetyczną. Spis treści: WstępO transliteracjach i terminologiiPodziękowania I. Substancja, Spinoza i pisanie przeciwko sobie – archeologia jednego skreślenia Archeologia jednego skreślenia II. aby nie poznał niczego co ja poznać musiałem – Fotografia Strzała i punctum„by nie doświadczył najazdu niewoli potopu” III. Pożegnanie i polinezyjska pieśń IV. Tautologie i tat tvam asi – Pan Cogito i wyobraźnia Dedal czy Ikar?Hybrydy, metamorfozytożsamość / idem per idemtat tvam asi / to jesteś ty V. Pan Cogito a psychic numbing Geneza wierszy wokół „arytmetyki współczucia”Pan Cogito czyta gazetęPan Cogito o potrzebie ścisłościAntygona szukaopłakać wszystkich razem / [.] i każdego z osobna VI. Podmiot i rękopis Uwagi wstępneZaimki, emocje – efemeryczne znaki ja VII. „Przecięty” przez geografię I. Miejsce wspominane, miejsce nieistniejące „ręka rozpozna kamień” – Moje miasto „stoję tam w środku” – Pan Cogito myśli o powrocie do rodzinnego miasta „w nietrwałym księstwie Lodomerii” – Fotografia „cudowne miejsce” – Wysoki Zamek „W moim mieście kochanym” – W mieście II. Nie upieraj się przy swoim „i ty utracisz nazwisko” – Podróż „wybrałem miejsce” – Obłoki nad Ferrarą „po prostu pokochałem rozdarty” – Rovigo III. Toponimy i miejsca postojów VIII. Co mam powiedzieć o swoim życiu – pisanie Życiorysu Przez całe życie nie zrobiłem właściwie niczegoPo prostu nie lubię autobiografii IX. Pana Cogito – wspomnienie z azylu I. P. C. w azyluPan Cogito – zapiski z martwego domu II. zostaliśmy samitylko my wiedzieliśmy / o czem mówi Adamprzywódca stada wydziedziczony III. cały był w głosie Marsjasz ma w sobie / wszystkie głosy świataKrzywda… jest jakimś wołaniemOd wspomnienia do zapisków Bez zakończeniaSpis ilustracjiBibliografiaIndeks nazwiskAneks