Hydrobiologia - Limnologia. Żary

Książka Hydrobiologia. Limnologia prezentuje aktualną wiedzę o wodach powierzchniowych na lądach, organizmach tam żyjących oraz zależnościach między siedliskiem a funkcjonowaniem zespołów hydrobiontów w różnych miejscach i typach ekosystemów słodkowodnych na Ziemi. Zawiera podstawowe wiadomości o naturalnych czynnikach regulujących obieg wody w przyrodzie, skład chemiczny i preferencjach siedliskowych organizmów wodnych od wirusów po kręgowce wodne, z uwzględnieniem form i charakteru antropogenicznych przekształceń siedliska, struktury ekosystemów wodnych, procesów i zjawisk ekologicznych. Wyjaśnia jak funkcjonują jeziora, rzeki, źródła, zbiorniki, kanały, dlaczego i jak się zmieniają w czasie i przestrzeni oraz jakie działania można podejmować aby zapobiec degradacji jakości wód i stanu ekologicznego ekosystemów wodnych. Przedstawia także nowe, ekologiczne podejście w ocenie stanu ekologicznego wód Polski oraz działań ochronnych, zgodnie z ideą Dyrektywy Wodnej Unii Europejskiej i NATURA 2000. Novum jest prezentacja zakresu i typów świadczonych usług ekologicznych ekosystemów wodnych jako przejaw nowego pojmowania integralnej przestrzeni przyrodniczo-gospodarczej i obiektywnej oceny wartości ekonomicznej naturalnych układów słodkowodnych. Współcześnie podlegają one także wielorakim zmianom na skutek globalnych zmian klimatycznych, a ich charakter prezentujemy w zakończeniu książki. Podręcznik skierowany jest do wszystkich uczących się, studiujących, hobbystów i praktyków zainteresowanych pogłębieniem wiedzy o środowisku naturalnym, funkcjonowaniu hydrosfery, biologii wód, procesach ekologicznych oraz ochronie przyrody i środowiska. Spis treści: Okładka Strona tytułowa Strona redakcyjna Spis treści 1. Wstęp 2. Historia limnologii i hydrobiologii w Polsce I. Hydrosfera 3. Woda i jej obieg na Ziemi 3.1 .Woda i jej cechy 3.2 .Zasoby wody 3.3 .Podział wód powierzchniowych na lądach 3.4 .Organizacja wód powierzchniowych na lądach 3.5 .Zasilanie wód powierzchniowych II. Siedliska organizmów wodnych 4. Typy siedlisk, geneza i strefowość 4.1 .Typy krajoobrazowe wód 4.2 .Strefy jezior 4.3 .Pochodzenie jezior 4.4 .Klasyfikacja rzek i koryt rzecznych 5 .Czynniki siedliskowe i ich znaczenie 5.1 .Czynniki fizyczne 5.1.1 .Temperatura 5.1.2 .Światło 5.1.3 .Ruch wody 5.1.4 .Stratyfikacja, cyrkulacja wód jezior 5.1.5 .Typy miktyczne jezior 5.2 .Tlen 5.3 .Główne kationy i aniony 5.4 .Węgiel i materia organiczna 5.4.1 .Formy węgla 5.4.2 .Węgiel organiczny w wodach 5.4.3 .Substancje humusowe w wodach 5.5 .Azot, fosfor, krzem 5.5.1 .Azot 5.5.2 .Fosfor 5.5.3 .Krzem 6. Trypton i osady denne 6.1 .Trypton 6.2 .Klasyfikacja osadów 6.3 .Jakość materii organicznej osadów 6.4 .Tanatocenozy (nekrocenozy) III. Organizmy wód powierzchniowych 7. Zespoły hydrobiontów 7.1 .Podstawowe grupy organizmów wodnych 7.2 .Plankton 7.2.1 .Zgrupowania planktonu 7.2.2 .Cechy ogólne, przystosowanie do życia w wodzie 7.2.3 .Femtoplankton 7.2.4 .Pikoplankton 7.2.5 .Bakterioplankton 7.2.6 .Mykoplankton 7.2.7 .Fitoplankton 7.2.8 .Zooplankton 7.2.8.1 .Skład i grupy funkcjonalne 7.2.8.2 .Migracje zooplanktonu 7.2.8.3 .Cyklomorfoza 7.2.8.4 .Potamozooplankton 7.2.8.5 .Chaoborus 7.2.8.6 .Małżoraczki 7.3 .Plankton pierwotniakowy 7.4 .Makrofity 7.5 .Bentos 7.5.1 .Skład jakościowy, różnorodność 7.5.2 .Przystosowania 7.5.3 .Zagęszczenie, produkcja 7.5.4 .Zależności i oddziaływania wzajemne 7.5.5 .Wodopójki (Hydrachnidia) 7.5.6 .Chrząszcze wodne (Coleoptera aquatica) 7.6 .Peryfiton 7.7 .Nekton 7.7.1 .Zróżnicowanie gatunkowe 7.7.2 .Obfitość ryb i rola w ekosystemie 7.8 .Neuston 7.9 .Pleuston 7.10 .Psammon IV. Funkcjonowanie ekosystemów wodnych 8. Biomasa, produkcja 8.1 .Biomasa 8.2 .Produkcja biologiczna 8.3 .Metody pomiaru produkcji biologicznej 8.4 .Zróżnicowanie produkcji biologicznej w wodach 9. Metabolizm ekosystemów wodnych 10. Ekosystemy jezior 10.1 .Ekosystemy jezior o rozwoju harmonijnym 10.1.1 .Jeziora strefy umiarkowanej 10.1.2 .Harmonijne jeziora strefy tropikalnej 10.2 .Jeziora o rozwoju dysharmonijnym 10.2.1 .Jeziora polihumusowe 10.2.2 .Inne jeziora dysharmonijne 10.3 .Jeziora płytkowodne 10.4 .Inne prawidłowości funkcjonowania jezior 11. Funkcjonowanie rzek 11.1 .Uwarunkowania siedliskowe 11.2 .Strefa hyporeiczna 11.3 .Strefa riparialna 12. Antropogeniczne ekosystemy wodne 12.1 .Zbiorniki zaporowe 12.2 .Mała retencja i drobne zbiorniki astatyczne 12.3 .Stawy 12.4 .Sztuczne kanały wodne 13. Funkcjonowanie okresowych ekosystemów wodnych 14. Źródła 14.1 .Środowisko źródeł 14.2 .Hydrobionty źródeł V. Woda i człowiek 15. Antropogeniczne przekształcenia ekosystemów wodnych 15.1 .Przekształcenia antropogeniczne 15.1.1 .Eutrofizacja 15.1.2 .Inne antropogeniczne procesy w ekosystemach wodnych 15.1.2.1 .Zakwaszenie wód 15.1.2.2 .Zasolenie i alkalizacja wód 15.2 .Przekształcenia chemiczne ekosystemów wodnych 15.2.1 .Zanieczyszczenia nieorganiczne 15.2.2 .Pestycydy 15.2.3 .Farmaceutyki 15.2.4 .Trwałe zanieczyszczenia organiczne w wodach 15.2.5 .Plastiki w środowisku wodnym 15.3 .Introdukcje i inwazje hydrobiontów 15.4 .Przekształcenia (nietroficzne) jezior i ich efekty 15.5 .Antropopresja i jej efekty w rzekach 16. Ocena stanu ekologicznego ekosystemów wodnych 16.1 .Zasada oceny stanu ekologicznego 16.2 .Stan ekologiczny wód Unii Europejskiej oraz Polski 17. Ochrona prawna hydrobiontów i ekosystemów wodnych 18. Biomanipulacja 19. Rekultywacja, rewitalizacja, renaturalizacja 19.1 .Zabiegi rekultywacyjne w jeziorach i zbiornikach 19.2 .Rewitalizacja rzek 20. Środowiskowe usługi wód powierzchniowych 21. Ekosystemy słodkowodne a globalne zmiany klimatyczne Literatura