Lużne papiery - Soren Kierkegaard Wrocław

Niniejszy 27. tom (SKS 27) pod wieloma względami różni się od poprzednio opublikowanych tomów „Dzienników” Sørena Kierkegaarda (1813-1855). Wcześniejsze notatki znajdowały się w Zeszytach opatrzonych skrótem „NB”. Pojawiały się jako następujące po sobie zapiski samego autora. Tom 27. został skompletowany przez wydawców i komentatorów duńskich. Całość zatytułowano „Luźne papiery” (Søren Kierkegaard, „Løse Papirer, Søren Kierkegaards Skrifter”, Bind 27, Gads Forlag, København 2011). Tytuł pochodził jednak od autora rękopisów, czyli Sørena Kierkegaarda. Redaktorzy tomu 27. nie trzymali się ściśle chronologii, czyli porządku, w jakim te zapiski na luźnych kartkach rzeczywiście powstawały. Pogrupowali je tematycznie, nadając im osobne nagłówki (tytuły Rozdziałów). Mimo to, przynajmniej do pewnego stopnia, zachowali chronologię, gromadząc je w trzech częściach jako „Luźne papiery 1830-1843”, „Luźne papiery 1843-1852”, i „Luźne papiery 1852-1855”. Część pierwsza to w dużej mierze notatki z lat studiów 1830-1840 Kierkegaarda. Streszczenia czytanych lektur, cytaty z tekstów greckich i łacińskich, niemieckich, notatki z dzieł filozoficznych, teologicznych i literackich. Były to podręczne materiały, które Duńczyk wykorzysta w późniejszej twórczości. Spontanicznie skreślał je od czasu do czasu, jakby obok codziennych notatek spisywanych w Zeszytach. (fragment Wprowadzenia Antoniego Szweda) Trzy dni po śmierci Kierkegaarda, która nastąpiła 11 listopada 1855 roku, urzędowa komisja, w której znalazł się jego kuzyn Henryk Lund (1825-1889), dokonała zabezpieczenia materiałów, znajdujących się w mieszkaniu filozofa. Na przełomie grudnia 1855 i stycznia 1856 Lund zajął się katalogowaniem rękopisów. Te zaś znajdowały się w różnych miejscach: część leżała na biurku, część w szufladach, inne w szafie, jeszcze inne pozostawały zwinięte w rulonach. Postanowił je wszystkie przejrzeć, skatalogować i ewentualnie opublikować. (fragment Wprowadzenia Antoniego Szweda) Skandynawia wniosła znaczący wkład w rozwój kulturalny ludzkości w wielu dziedzinach, choćby filozofii, teologii, literaturze i sztuce. Wydaje się jednak, że jej największym osiągnięciem w tym zakresie było pojawienie się myśliciela tej klasy, co Duńczyk - Søren Kierkegaard. W tym kontekście „Luźne Papiery” Kierkegaarda znakomicie podkreślają i tłumaczą ten skandynawski, północny kontekst. Ma to dodatkowo związek z faktem, niemal powszechnie znanym, iż genialna egzystencja filozofa stała się jego dziełem, co znalazło potwierdzenie w niestrudzonym nacisku na życie wewnętrzne. Właśnie ono przepełnia różne notatki i zapiski, które dziś możemy przyswajać dzięki ich wiernemu przekładowi. Nieustannie przeplatały się w nich motywy Biblii, Chrystusa jako Wzoru, św. Pawła i jego naśladowania drogi Chrystusa, relacji pomiędzy protestantyzmem a katolicyzmem, uwagi na temat Grundtviga, Heiberga, „Fausta” Goethego, „Don Juana”, „Żyda Wiecznego Tułacza” itp. W istocie, cały dorobek literacki Kierkegaarda można uznać za konsekwentny rozwój prostych i pierwotnych intuicji, które znajdują się w „Papierach”. Chcąc zatem zinterpretować twórczość Filozofa z Kopenhagi, powinniśmy zdecydowanie wniknąć w świat jego umysłu i wcale niełatwych, jakże często samotnych, wyborów. (Z recenzji Jacka Aleksandra Prokopskiego) Spis treści Wprowadzenie V Luźne papiery 1830-1843 Wyjątki z historii Kościoła 3 Historia Kościoła, egzegeza biblijna, wyjątki z dogmatyki Schleiermachera i dogmatyka spekulatywna Baadera, i in. 23 „Philosophica. Starsze” 89 „Theologica. Starsze” 99 „Esthetica. Starsze” 131 Egzegeza biblijna, wykłady faustowskie, dogmatyka itd. 205 Literatura na temat Fausta i in. 217 „Nasza publicystyka prasowa” 227 Małe notki różnej zawartości dołączone do Dziennika AA 247 „Wiadomości telegraficzne od niejasno widzącego do jasnowidzącego na temat relacji między chrześcijaństwem a filozofią” 255 Nauka o spowiedzi i Wieczerzy Pańskiej 263 Szkice aforystyczne 271 Kartki ze starszego Dziennika 279 „Mój parasol, moja przyjaźń” 289 „Kazanie wygłoszone w seminarium duszpasterskim” 293 „Pierwsze przymiarki do Albo-albo. Zielona książka. Kilka konkretów, które nie zostały użyte” 309 O przejściu, kategorii, interesie i in. 317 O jakości, skoku, przejściu i in. 325 Różne 1830-43 333 Luźne papiery 1843-1852 Trzęsienie ziemi 345 Kazanie egzaminacyjne 351 O „In vino veritas” 367 Drobiazgi z lat 40. 371 Planowane pisma 377 Decyzja o zostaniu pisarzem 383 O Boskiej elokwencji i o Retoryce Arystotelesa i in. 387 „Drobiazgi” wcześniejsze niż z 1848 roku 399 Berlin, 5-13 maja 1846 405 Mowa dziękczynna za jesień 425 O „Korsarzu”, plotkach, Grundtvigu, gazecie „Dansk Kirketidende” i in. 431 Szkice do mów okolicznościowych o śmierci 443 „Etyczna i etyczno-religijna dialektyka komunikacji” 449 O Rosenkildem, Mynsterze, Goldschmidtcie i innych 507 Apologia 517 Zaproszenie na odczyty o [moim] pisarstwie i do prenumerowania Zeszytów z „Lekturą budującą” i in. 523 Różnego rodzaju zapiski, pomysły, szkice 1848-50 529 „Luźne papiery z 1848, które leżały w futerale na Biblię” 557 „‘Niech serce nie grzeszy w smutku’. 7 Mów” 579 „‘Historia cierpienia’! Mowy chrześcijańskie” 585 W „Adresseavisen” 595 „Podatek dochodowy - to, co tymczasowe” 603 „Pasterz” - „Najemnik” 609 Szkice do dwóch kazań 615 Różne 1843-52 623 Luźne papiery 1852-1855 Po ostatniej przeprowadzce. Październik 1852 - październik 1853 639 W stronę sporu kościelnego. Marzec - grudzień 1854 701 Podczas wydawania „Chwili” 18 września 1855 765 Konkordancja 821 Skorowidz osób 834