Zegary biologiczne. Toruń

Książka jest poświęcona rytmom biologiczny oraz endogennym mechanizmom je regulującym zegarom biologicznym. Powstała w odpowiedzi na szerokie zainteresowanie tym zagadnieniem, przede wszystkim przez przyrodników i biologów, ale także osoby zajmujące się naukami medycznymi: rytmy biologiczne a zdrowie człowieka. O tym, że badania nad rytmami biologicznymi i mechanizmami zegara je kontrolującymi nieprzerwanie stanowiły i stanowią bardzo ważny dział nauk biologicznych, świadczy Nagroda Nobla przyznana w 2017 roku trzem badaczom amerykańskim. Uaktualnione wydanie książki omawia rytmy i zegary biologiczne, wyjaśnia i opisuje mechanizmy kontrolujące rytmy okołodobowe u organizmów. Pokazuje, jak rośliny, zwierzęta i ludzie przystosowują się do rytmów dobowych wyznaczanych przez obrót Ziemi dookoła własnej osi. Publikacja skierowana jest do studentów biologii, weterynarii i medycyny. Spis treści: Okładka Strona tytułowa Strona redakcyjna Spis treści Patroni medialni Przedmowa Rozdział 1. Wprowadzenie do rytmów biologicznych Rys historyczny Cechy charakterystyczne rytmów dobowych Wieloznaczność terminu rytm okołodobowy Podstawowa terminologia rytmów dobowych Rozdział 2. Metodyka badań rytmów dobowych Przygotowanie zwierząt do badań rytmiki dobowej Badanie rytmów dobowych owadów Rejestracja aktywności ruchowej owadów Rejestracja sygnałów akustycznych owadów Badanie rytmiki składania jaj przez owady Metody badania rytmiki metamorfozy owadów Badanie rytmiki dobowej organizmów wodnych Badania rytmiki dobowej planktonu Badanie rytmiki dobowej podziałów pierwotniaków Rejestracja aktywności zwierząt pływających Rejestracja dobowej aktywności zwierząt bentosowych Rejestracja aktywności małych zwierząt kręgowych Badanie aktywności za pomocą bębna obrotowego Zastosowanie klatek z ruchomą podłogą Badania aktywności ptaków Badanie rytmiki snu i czuwania Badanie rytmiki przemian metabolicznych zwierząt Metodyka badań rytmów komórkowych Statystyczne opracowanie wyników Rozdział 3. Właściwości rytmów dobowych Zegary organizmów jednokomórkowych Migracje zooplanktonu Aktywność lokomotoryczna zwierząt Rytmika aktywności lokomotorycznej w warunkach zmieniającego się światła i ciemności (LD) Rytm aktywności ruchowej w warunkach stałych Rytm dobowy snu i czuwania zwierząt Rytm dobowy orientacji przestrzennej zwierząt Rytm dobowy aktywności pasożytów Wpływ fotoperiodu Wpływ temperatury Synchronizujące działanie bodźców dźwiękowych Wpływ czynników środowiska w zależności od fazy rytmu Rytmika procesów metabolicznych Dobowy rytm zużycia tlenu Rytmy biochemiczne Rozdział 4. Rytmy komórkowe Rytm podziału pierwotniaków Dobowe zmiany morfologiczne komórek Zmiana wielkości jąder komórkowych Zmiany na terenie cytoplazmy komórek Rytm procesów metabolicznych komórek Synteza RNA Synteza białek Koncepcja chrononu Aktywność mitotyczna komórek Dobowe zmiany funkcjonalne komórek Rozdział 5. Rytmy dobowe w rozwoju organizmów Rytmy w rozwoju owadów Procesy rytmiczne zachodzące w gonadach Rytm składania jaj Rytm wylęgania się owadów Rytm linek larwalnych oraz przepoczwarczeń Rytmika linek imaginalnych Rozwój rytmiki aktywności ruchowej owadów Rytmy w rozwoju gadów i ptaków Rytmy w rozwoju postnatalnym Rozdział 6. Regulacja rytmów dobowych Mechanizm działania zegara biologicznego owadów Neurohormonalna regulacja rytmu aktywności ruchowej owadów Regulacja aktywności głosowej owadów Regulacja rytmu metamorfozy owadów Koncepcja podwójnego zegara biologicznego owadów Transplantacja zegara biologicznego owadów Regulacja procesów rytmicznych kręgowców Lokalizacja zegara biologicznego kręgowców Udział szyszynki w mechanizmie regulacji rytmów dobowych kręgowców Udział amin biogennych w regulacji rytmów dobowych Genetyczne uwarunkowanie zegara biologicznego Mechanizm zegara biologicznego podobny u wszystkich organizmów żywych? Rozdział7. Ekologiczne aspekty rytmów dobowych Koncepcja zegara egzogennego Rytmy dobowe jako czynnik adaptacji organizmów do warunków środowiska Znaczenie ekologiczne rytmów endogennych Ewolucja rytmów dobowych Rozdział 8. Rytmy dobowe a działalność człowieka Badania chronofarmakologiczne Dobowe zmiany wrażliwości organizmów na substancje hormonalne i narkotyki Rytmy dobowe a walka z owadami Wpływ promieniowania jonizującego Rytmy dobowe w medycynie Perspektywy badań rytmów dobowych Piśmiennictwo Przypisy