Nasz obcy poeta. Strzyżów

Książka jest całościowym opracowaniem tematu litewskiego sporu o Mickiewicza z końca XIX stulecia i pierwszej połowy XX wieku, który wynikał z faktu, iż Litwini przygotowujący swoje pierwsze historie literatury stanęli przed problemem oceny twórczości pisarzy polskojęzycznych pochodzących z historycznych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Część społeczeństwa zaliczała Mickiewicza w poczet twórców swojej literatury narodowej, nawet przyznając poecie centralne miejsce w jej kanonie, inni zaś byli temu przeciwni. Analizowany spór uwypukla napięcie pomiędzy różnymi formami świadomości kulturowej w narodzie litewskim w okresie transformacji. W monografii uwzględniono szereg kontrowersyjnych aspektów recepcji Mickiewicza na Litwie, takich jak adaptacja nazwiska poety, legenda o jego litewskim pochodzeniu etnicznym, ideologiczny wybór dzieł do tłumaczeń oraz ich "odpolszczenie". Swój obcy poeta. Adam Mickiewicz w kanonie literatury litewskiej (1883-1940) ma dużą wartość poznawczą zarówno na litewskim, jak i na polskim gruncie literaturoznawczym. W bogatej tradycji badań nad recepcją Mickiewicza można wręcz mówić o zapełnieniu istotnej luki. Książka stanowi cenne źródło wiedzy o funkcjonowaniu poety w świadomości Litwinów w szczególnie dynamicznym okresie historii Litwy i momencie wielopoziomowego problematyzowania stosunków litewsko-polskich. Ze względu na swój przekrojowy charakter może być z powodzeniem stosowana także w dydaktyce akademickiej. Dr Tomasz Jędrzejewski Dr Viktorija Seina jest starszym pracownikiem naukowym w Instytucie Literatury Litewskiej i Folkloru w Wilnie. Opracowała samodzielnie, a także ze współautorami kilka monografii naukowych na temat literatury litewskiej pierwszej połowy XX wieku. Swój obcy poeta. Adam Mickiewicz w kanonie literatury litewskiej (1883-1940) to jej pierwsza książka przetłumaczona na język polski. Za wydanie litewskie w 2021 roku autorka otrzymała Nagrodę im. Algisa Kalėdy, przyznawaną corocznie za znaczące badania nad dziedzictwem literackim Litwy, litewsko-polskimi związkami literackimi i interakcjami obu kultur. Spis treści: Przedmowa Wprowadzenie Rozdział 1 Kanony założycielskie narodów Pojęcie kanonu Terminy stosowane w badaniach nad kanonem Kulturowe funkcje kanonu Rozdział 2 Początek dyskusji (1883–1905) Stulecie Mickiewicza i nakreślenie granic litewskiej kultury Miejsce Mickiewicza w projekcie literatury narodowej Etnolingwistyczne rozumienie literatury narodowej Pojęcie dwujęzycznej literatury narodowej Zasady wyboru dzieł Mickiewicza do tłumaczenia Rozdział 3 Pozycja Mickiewicza w kanonie literatury litewskiej (1905–1940) Spadkobiercy Mickiewicza w literaturze litewskiej początku XX wieku Pojęcie kilkujęzycznej literatury narodowej Mickiewicz w kanonie szkolnym Lituanizacja Mickiewicza: pytanie o etniczność Lituanizacja Mickiewicza: „odpolszczenie” przekładów Recepcja Mickiewicza wśród Litwinów w świetle politycznego konfliktu o Wilno Reakcja na polską recepcję Wybór dzieł do przekładu i kanon interpretacyjny Pan Tadeusz Konrad Wallenrod Grażyna i Żywila Dziady Komemoracja Upamiętnienie w Wilnie w okresie międzywojennym Upamiętnienie w Republice Litewskiej Wnioski Wykaz skrótów Bibliografia Wykaz materiałów źródłowych Wykaz dokumentów archiwalnych Spis ilustracji Indeks nazwisk Summary