Przestrogi dla Polski Stalowa Wola

Przestrogi dla Polski zostały wydane po raz pierwszy anonimowo z datą 4 stycznia 1790 r. W publikacji tej rozwija Staszic swoje poglądy, które zawarł w Uwagach nad życiem Jana Zamoyskiego. Na plan pierwszy wysuwają się dwie sprawy ustrój Rzeczypospolitej szlacheckiej oraz koncepcja narodu. Zasady ustroju zostały oparte na oświeceniowym prawie człowieka, które miało gwarantować równość wolność i własność wszystkim członkom społeczeństwa. Podstawą do udoskonalenia ustroju w Polsce, mającej kształt monarchii konstytucyjnej, ma być nowa koncepcja narodu. Zamiast wyłącznictwa magnacko-szlacheckiego, typowego dla feudalizmu, postuluje autor system oparty na hegemonii szlachecko-mieszczańskiej. O autorze: Ur. przed 6 listopada 1755 w PileZm. 20 stycznia 1826 w WarszawieNajważniejsze dzieła Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, Przestrogidla Polski, O ziemorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski Syn burmistrza Piły, duchowny katolicki, jeden z najwybitniejszychdziałaczy społecznych epoki oświecenia. Edukację swoją uzupełniał weFrancji i w Niemczech. Zwolennik i propagator reform państwa,Przestrogi dla Polski pisał w czasie Sejmu Wielkiego. Za kluczowedla polskiej niepodległości uważał wzmocnienie gospodarki przezoddanie chłopom na własność uprawianej przez nich ziemi, abynieefektywną i niehumanitarną pańszczyznę zastąpić czynszem. Z tąmyślą stworzył pierwszą w Polsce spółdzielnię rolniczą, TowarzystwoRolnicze Hrubieszowskie. Postulował też ograniczenie przywilejówekonomicznych klas nieprodukujących, a szczególnie Żydów iduchowieństwa. Współpracował z Andrzejem Zamoyskim i był wychowawcąjego synów. Odkrył i wspierał talent Abrahama Sterna, wynalazcy maszynarytmetycznych. Jako geolog i jako organizator przyczynił się dorozwoju przemysłu, zwłaszcza górnictwa i hutnictwa. Przełożył także napolski Iliadę oraz francuskie prace naukowe. Ufundował SzpitalDzieciątka Jezus w Warszawie oraz dom zarobkowy dla ubogich, wspierałfinansowo i organizacyjnie wiele innych placówek i inicjatyw mającychna celu edukację i rozwój społeczeństwa.