Biskupi w realiach PRL Skała

Publikacja w ramach Centralnego Projektu Badawczego Instytutu Pamięci Narodowej "Władze komunistyczne wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce 1944-1989". W okresie rządów komunistycznych w Polsce w latach 1944-1989 Kościół katolicki odgrywał rolę daleko wykraczającą poza realizowaną misję duszpasterską. Duchowieństwo angażowało się we wszystkie niemal płaszczyzny życia społecznego i niejednokrotnie doświadczało z tego powodu represji. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. proces ten się nasilił, a Kościół w wielu dziedzinach życia zastępował coraz bardziej niewydolne państwo. Mimo funkcjonowania we wrogim wobec każdej religii systemie politycznym, wzorowanym na Związku Sowieckim, nie tylko przetrwał, lecz także znacznie powiększył swój społeczny autorytet. Przyczynili się do tego z pewnością wybitni przedstawiciele Episkopatu Polski. W publikacji znalazło się siedemnaście tekstów. Trzynaście ma charakter klasycznych artykułów naukowych na temat ważnych zagadnień związanych z działalnością poszczególnych biskupów, a pozostałe cztery to opracowania źródłowe, zawierające oprócz analizy także nieznane wcześniej materiały archiwalne. Spis treści: Okładka Karta tytułowa Karta redakcyjna Spis treści Przedmowa Wstęp Studia Czy Kościół katolicki był permanentną opozycją wobec rządów komunistów w Polsce ludowej? Znaczenie kardynała Adama Stefana Sapiehy dla Episkopatu Polski w realiach komunistycznej władzy (19451951) Działalność i nauczanie społeczne prymasa Stefana Wyszyńskiego (19481981). Zarys zagadnienia Dziennik Pro memoria prymasa Stefana Wyszyńskiego jako źródło historyczne Wokół dwóch porozumień. Prymasa Stefana Wyszyńskiego koncepcja modus vivendi z władzami komunistycznymi (19491956) Prymas Stefan Wyszyński w okresie przełomu 195619571 Kardynał Wyszyński i arcybiskup Wojtyła w grze milenijnej władz PRL Prymas Stefan Wyszyński wobec rzeczywistości społeczno-politycznej PRL w 1968 roku Postawa nasza musi być jasna i czytelna dla narodu. Biskup Ignacy Tokarczuk jako członek Episkopatu Polski w okresie prymasostwa kardynała Stefana Wyszyńskiego (19651981) Sprawa wrocławska, czyli spór Kościoła z państwem o następcę kardynała Bolesława Kominka (19741976) Episkopat Polski wobec współpracy duchowieństwa z opozycją solidarnościową 19801989 na tle relacji państwoKościół Niełatwe relacje kardynała Macharskiego z duchownymi współpracującymi z opozycją (13 grudnia 1981 r. 1989) zarys zagadnienia Klasyczny niemal przedstawiciel wojującego klerykalizmu1. Biskupi pomocniczy prezentujący opozycyjną wobec władz PRL postawę w perspektywie raportów sprawozdawczych wydziałów do spraw wyznań z lat 19821985 Materiały źródłowe Prymas upomina prałata. Relacje arcybiskupa/kardynała Stefana Wyszyńskiego z księdzem Kazimierzem Lagoszem w świetle ich korespondencji pochodzącej z Sekretariatu Prymasa Polski Aneks Dokument nr 1. 1951 marzec 31, Warszawa List Prymasa Polski abp. Stefana Wyszyńskiego do ks. prałata Kazimierza Lagosza w sprawie zwolnienia z funkcji ks. Henryka Grzondziela Dokument nr 2. 1951 lipiec 4, Warszawa Pismo abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, do ks. prałata Kazimierza Lagosza Dokument nr 3. 1951 październik 20, Wrocław Pismo ks. Feliksa Kokoszki do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, w sprawie ks. Kazimierza Lagosza Dokument nr 4. 1952 styczeń 22, Warszawa Pismo abp. Stefana Wyszyńskiego do ks. prałata Kazimierza Lagosza Dokument nr 5. 1952 kwiecień 2, Wrocław List ks. Kazimierza Lagosza do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 6. 1952 kwiecień 5, Warszawa List abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, do ks. Kazimierza Lagosza Dokument nr 7. 1952 wrzesień 24, Wrocław Pismo ks. Kazimierza Lagosza do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 8. 1952 październik 13, Wrocław Pismo ks. Kazimierza Lagosza do Sekretariatu Prymasa Polski Dokument nr 9. 1952 październik 30, Warszawa Pismo abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, do ks. infułata Kazimierza Lagosza Dokument nr 10. 1953 kwiecień 27, Wrocław Pismo ks. Kazimierza Lagosza do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, w sprawie ustanowienia biskupa we Wrocławiu Dokument nr 11. 1953 kwiecień 26, Wrocław Załącznik do pisma ks. Kazimierza Lagosza do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, z 27 kwietnia 1953 r.: Memoriał w sprawie ustanowienia biskupa we Wrocławiu Dokument nr 12. 1953 maj 4, Wrocław Pismo ks. Kazimierza Lagosza do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 13. 1953 maj 5, Wrocław Pismo ks. Kazimierza Lagosza do abp. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 14. 1953 maj 22, Warszawa Pismo kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, do ks. Kazimierza Lagosza w sprawie Memoriału o ustanowieniu Biskupa we Wrocławiu Dokument nr 15. 1956 grudzień 1, Warszawa Pismo kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, do ks. Kazimierza Lagosza w sprawie wycofania uprawnień jurysdykcyjnych Dokument nr 16. 1956 grudzień 12, Warszawa Pismo Sekretariatu Prymasa Polski do ks. Kazimierza Lagosza w sprawie wygaśnięcia uprawnień Dokument nr 17. 1957 grudzień 31, Wrocław Pismo ks. Kazimierza Lagosza do kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, w sprawie udzielenia celebretu do posługi w Warszawie Dokument nr 18. 1958 kwiecień 2, Warszawa. Pismo kard. Stefana Wyszyńskiego do ks. Kazimierza Lagosza w sprawie braku zgody na zamieszkanie przez niego w Warszawie Prymas i generał. Kontakty kardynała Wyszyńskiego z Władysławem Andersem w świetle ich korespondencji przyczynek do dziejów polskiego wychodźstwa niepodległościowego Aneks Dokument nr 1. 1957 maj 10, Londyn List gen. Władysława Andersa do kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 2. 1962 listopad 1, Rzym List ppłk. Mariana Czarneckiego do gen. Władysława Andersa Dokument nr 3. 1962 listopad 6, Londyn List gen. Władysława Andersa do ppłk. Mariana Czarneckiego Dokument nr 4. 1962 listopad 6, Londyn List gen. Władysława Andersa do kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 5. 1962 listopad 29, Rzym List Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego do gen. Władysława Andersa Dokument nr 6. 1969 październik 29, Londyn List gen. Władysława Andersa i gen. Bolesława Ducha do ks. kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 7. 1969 grudzień 5, Warszawa List prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego do gen. Władysława Andersa Biskupi Kościoła katolickiego w oczach Służby Bezpieczeństwa. Notatka pułkownika Stanisława Morawskiego, dyrektora Departamentu IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, z 1969 roku na temat działalności Episkopatu Polski Aneks Dokument nr 1. 1969, lipiec, Warszawa Analiza kierunków działań hierarchii Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce oraz układów wewnątrzkościelnych. Notatka płk. Stanisława Morawskiego, dyrektora Departamentu IV MSW Zapomniany wywiad kardynała Stefana Wyszyńskiego dla czasopisma Le Figaro Magazine z 1980 roku Aneks Dokument nr 1. 1980 październik 4, Avon List Przemysława Przyborowskiego do kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 2. 1980 październik 31 listopad 7, Rzym Rozmowa prymasa Polski Stefana kardynała Wyszyńskiego udzielona Przemysławowi Przyborowskiemu, przedstawicielowi Le Figaro Magazine. Tekst ostateczny Dokument nr 3. 1980 grudzień 27, Avon List Przemysława Przyborowskiego do kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski Dokument nr 4. 1980 styczeń 28, Warszawa List prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego do Przemysława Przyborowskiego Wykaz skrótów Indeks osób Przypisy