Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony Płoty

Potomkowie mieszkańców sztetli Rzeczypospolitej stanowią dziś 70% wszystkich Żydów. Nie zostało po nich prawie nic. Ten niezwykły świat rozmywa się, ginie w mrokach niepamięci. W sztetlu Biłgoraj toczy się życie. Biedni Żydzi, którzy swoim dzieciom mogą zapewnić jedynie ziemniaki i od czasu do czasu śledzie, pochylają się nad księgami w modlitewnych izbach niczym intelektualni książęta. Bogaci Żydzi, którzy prowadzą dochodowe biznesy, żyją niemalże jak magnaci. Nimi wszystkimi próbuje zarządzać państwo w różnych odsłonach Rzeczpospolita, Rosja, znowu Polska chcąc na nich zarobić, a czasem skłócić z chłopskim sąsiadem. Nad głowami jednych i drugich zbierają się czarne chmury Andrzej Krawczyk, historyk i dyplomata, wieloletni ambasador Rzeczpospolitej Polskiej, odtwarza świat żydowskiego miasteczka na przykładzie Biłgoraja sztetla, który pokazał światu laureat literackiej nagrody Nobla Isaac Bashevis Singer. Takiej Polski nie znacie. Warto to zmienić. Spis treści: Okładka Karta tytułowa Karta redakcyjna Spis treści Rozdział I. Biłgoraj, sztetl, Singer, żydowska pamięć, czyli uwagi wstępne Rozdział II. Fenomen sztetla. Legenda i mit Rozdział III. Biłgoraj w dziejach Polski, regionu i polskich Żydów Historia Biłgoraja (do roku 1939) Wrzesieńpaździernik 1939 roku Rozdział IV. Aspekty ekonomiczne sztetla Biłgoraj Pozycja Żydów w gospodarce Rzeczpospolitej Specyfika gospodarcza Biłgoraja Podatki Budżet gminy Czas Generalnego Gubernatorstwa i Holocaustu Rozdział V. Struktura miasta Topografia Biłgoraja Opis miasta z 1860 roku Cmentarze żydowskie w Biłgoraju Bój o działkę pocmentarną, czyli o Pamięć Rynek, czyli centrum miasta Warunki higieniczne życia społeczności Rok 1939 i lata następne Rozdział VI. Edukacja i życie religijne To, co najważniejsze w życiu Żydów Rabin Zylberman dziadek noblisty Singera Wybór nowego rabina centralne wydarzenie w życiu społeczności sztetla Rabin Mordechaj Rokeach i przeniesienie dynastii do Erec Israel Mędrcy biłgorajscy Wesele niepełnosprawnych na cmentarzu jako lek przeciwko epidemii Nauka i studium Tory Szkoły Rozdział VII. Życie codzienne społeczności żydowskiej w Biłgoraju Życie polityczne Życie kulturalne Organizacje dobroczynne Gmina żydowska jako część systemu polskiej administracji państwowej Sztetl Biłgoraj w wewnętrznych ocenach polskiej administracji (początek lat 30.) Rozdział VIII. Koniec sztetla. Zagłada Nazistowski aparat okupacyjny Terror antyżydowski Ostateczne Rozwiązanie w Biłgoraju Anatomia pomocy w zabijaniu i prześladowaniu. Proces Franciszka Kuleszy Czy można opisać Shoah? Mord w Józefowie Rozdział IX. Pamięć. Po Holocauście Przewodnik bibliograficzny Archiwalia Opracowania Aneks 1. Relacja Szneura Walacha Mój żydowski Biłgoraj Posłowie tłumacza Aneks 2. Lista członków Gminy Żydowskiej w Biłgoraju w roku 1930 Ilustracje Źródła ilustracji Przypisy