HISTORIA PERSJI - pakiet 3 książek (EPUB) Pieniężno

1) Historia Persji - Tom I - Od czasów najdawniejszych do najazdu Arabów Persja, obecnie Iran, odgrywała w odległej przeszłości ważną rolę w dziejach Azji Środkowej i Zachodniej, a także w basenie Morza Śródziemnego. Po pokonaniu Syrii i Babilonii, rywalizując przez stulecia z Grecją, Rzymem i Bizancjum, kraj ten zdobył trwałą pozycję w geopolitycznych układach tej części świata. Wielowiekowa historia Persji to okresy świetności i chwały, ale także czasy mroku i upadku. Pierwszy tom obejmuje okres od czasów przedaryjskich do najazdu Arabów w VII wieku. Książka kładzie nacisk na historię polityczną, ale uwzględnia również znaczenie religii i spraw gospodarczych. W aneksie do książki zawarto tłumaczenie i historyczno-filologiczny komentarz perskich inskrypcji klinowych dotyczących dziejów Persji tego okresu. 2) Historia Persji - Tom II - Od najazdu arabskiego do końca XV wieku Drugi tom Historii Persji obejmuje okres od najazdu Arabów, który zakończył się w połowie VII w. n. e. obaleniem dynastii Sasanidów i zniszczeniem państwa perskiego, aż do końca XV w., gdy Safawidzi, sturczony ród pochodzenia kurdyjskiego, założył nową dynastię i odbudował państwo perskie w jego dzisiejszych granicach. Utraciwszy niezależność w VII wieku, Irańczycy po kilkudziesięciu latach kalifackiej okupacji przystąpili do systematycznej odbudowy utraconej niepodległości czyniąc to metodycznie i posuwając się krok po kroku w stronę wytyczonego celu. Wyzwalając się spod obcej dominacji, utworzyli na terenie dawnej Persji niezależne od kalifatu państwa irańskie, które nie nawiązywały do dawnej, przedmuzułmańskiej tradycji, lecz godziły się z nowym, teraz muzułmańskim ładem. Proces ten, rozciągnięty w czasie, który był w swej istocie bardzo złożonym wydarzeniem w dziejach Persji, o ogromnym znaczeniu politycznym i kulturowym, jest głównym tematem prezentowanej pozycji. 3) Historia Persji - Tom III - Od Safawidów do II wojny światowej (XVI - poł. XX w.) Trzeci tom „Historii Persji” obejmuje okres od pojawienia się na scenie politycznej w XIV w. tureckiego rodu Safawidów, przywódców szyickiego zakonu Kyzyłbaszy, później założycieli dynastii, która w XVI w. odbudowała, po kilku stuleciach państwowego i dzielnicowego rozbicia, państwo perskie w jego dzisiejszych granicach. Persja, jako nowo powstałe państwo, dzięki politycznym talentom pierwszych Safawidów w ciągu kilku dekad ugruntowała swoją pozycję i stała się, po przeprowadzeniu na przełomie XVI i XVII w. szeregu reform w administracji i przebudowie perskiego społeczeństwa, na tyle silnym państwem, że mogła stanąć w szranki z Turcją Osmańską i Rosją jako ich równorzędny partner. Oba te stulecia to złoty okres w dziejach Persji, ale na przełomie XVII i XVIII w. następuje polityczne i gospodarcze załamanie, tak że w XVIII w. państwu grozi rozbiór między Rosję, Turcję i najeźdźców z Afganistanu. I chociaż do tego nie doszło, Persja nie odzyskała już dawnej świetności. W XIX stuleciu kraj staje się obiektem infiltracji zachodniego kapitału. Głównymi konkurentami były Rosja i Wielka Brytania. Tylko rywalizacji tych potęg o wpływy Persja zawdzięcza, że jako jeden z niewielu krajów azjatyckich zachowała niepodległość. W okresie między dwoma wojnami światowymi Persja modernizowała się pod rządami Rezy Szaha. Proces ten zahamowała II wojna światowa i okupacja przez wojska alianckie i radzieckie. Tom zamykają wydarzenia z tego właśnie okresu. Bogdan Składanek jest profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowcą historii Iranu na Wydziale Orientalistycznym UW, autorem wielu publikacji na temat średniowiecznej Persji. Spis treści: Historia Persji - tom 1 Wstęp WYKAZ SKRÓTÓW CZĘŚĆ I. PRZED ACHEMENIDAMI ROZDZIAŁ 1. ZARYS GEOGRAFII HISTORYCZNEJ ROZDZIAŁ 2. NIM PRZYSZLI ARIOWIE Źródła Wschodni Iran i Azja Środkowa przed przybyciem Ariów Zachodni Iran Państwa w Azji Zachodniej i w Iranie przed przybyciem Ariów Elam ROZDZIAŁ 3. ARIOWIE W IRANIE Źródła Wyłonienie się Ariów Wewnętrzny podział Ariów. Drogi ich migracji Praojczyzna Ariów Początek migracji Ariów. Opanowanie Indii Wschodni Iran. Społeczeństwo wyznawców Awesty Ariowie w zachodnim Iranie. Mitanni ROZDZIAŁ 4. POCZĄTKI IRAŃSKIEJ PAŃSTWOWOŚCI. MEDIA I MEDOWIE Źródła Początki aryjskiej dominacji w późniejszej Medii Asyria i zachodni Iran Powstanie państwa Medów Kimmeriowie i Scytowie Niezależna Media Pokonanie Asyrii. Sojusz z Babilonią Media mocarstwem Bunt Cyrusa i upadek Medii CZĘŚĆ II. OD ACHEMENIDÓW DO PARTÓW ROZDZIAŁ 5. ŹRÓDŁA DO EPOKI ACHEMENIDÓW ROZDZIAŁ 6. FORMOWANIE SIĘ ACHEMENIDZKIEGO IMPERIUM Wojna z Lidią i Babilonią Scytowie. Kambyzes II następcą Cyrusa II Bunt maga Gaumaty. Objęcie władzy przez Dariusza, syna Wisztaspy Starożytna Wiosna Ludów. Powstania przeciwko Achemenidom Podboje Dariusza II: Indie i kraj Scytów ROZDZIAŁ 7. PERSJA I ŚWIAT HELLEŃSKI Przygotowania do pierwszej wojny z Grekami Wojna Persów z Grekami (492-90) Bitwa na Maratonie Druga wojna Persji z Grekami. Wyprawa Kserksesa Termopile Bitwa morska koło Salaminy ROZDZIAŁ 8. PERSJA I GRECJA PO SALAMINIE Persja w odwrocie Zmiany polityczne w Persji Persja i Grecy po drugiej wojnie. Pokój Kalliasa ROZDZIAŁ 9. PAŃSTWO ACHEMENIDÓW Podział administracyjny Sprawy gospodarcze Podstawowe jednostki wagi w systemie perskim: Organizacja robót na zlecenie dworu Wierzenia Persów ROZDZIAŁ 10. PANOWANIE DARIUSZA II OCHOSA Persja a wojna peloponeska Rebelia Cyrusa Młodszego Wojna ze Spartą i pokój ROZDZIAŁ 11. KONIEC RZĄDÓW ACHEMENIDÓW Bunt satrapów w Azji Mniejszej Ostatnie dni chwały. Rządy Artakserksesa III Najazd Aleksandra Macedońskiego ROZDZIAŁ 12. PANOWANIE GREKÓW. ALEKSANDER WIELKI I SELEUCYDZI Źródła Persja od zamachu na Dariusza III do śmierci Aleksandra Powstanie państwa Seleucydów Ustrój Kres rządów greckich ROZDZIAŁ 13. POWRÓT IRAŃCZYKÓW DO WŁADZY. PARTOWIE Źródła Początki partyjskiej dynastii Arsacydów Stosunki Persji z Rzymem. Wojny o Armenię i Mezopotamię Dążenie Rzymu do podporządkowania Persji Rzut oka na kulturę za Partów Stosunki wewnętrzne Ostatni szachowie i upadek dynastii CZĘŚĆ III. SASANIDZI ROZDZIAŁ 14. POCZĄTKI RODU I DYNASTII SASANIDÓW Źródła Budowanie fundamentów państwa. Ardaszir I Kuszanowie Szapur I i pierwsza wojna Sasanidów z Rzymem Zoroastryzm religią państwową. Początki klerykalizacji państwa ROZDZIAŁ 15. LATA STABILIZACJI. OD SZAPURA II DO JAZDGIRDA I Persja u szczytów potęgi Lata niepewności Pokój na zachodniej granicy Bahram Gur i Jazdgird II Kryzys władzy. Heftalici ROZDZIAŁ 16. SPOŁECZEŃSTWO PERSKIE. KONFLIKTY WEWNĘTRZNE Ustrój społeczny i polityczny Organizacja państwa. Miasta Powstanie Mazdaka ROZDZIAŁ 17. ZŁOTY WIEK I UPADEK PAŃSTWA. OD CHOSROWA I DO JAZDGIRDA III Przebudowa państwa za Chosrowa I Nieśmiertelnego Reforma w wojsku Zmiany w administracji Podsumowanie reformatorskiej działalności Chosrowa I Polityka zagraniczna. Wojny z Bizancjum, z Turkami i o Jemen Ostatni z wielkich: Hormizd IV i Chosrow II Upadek dynastii i państwa ROZDZIAŁ 18. NAJAZD ARABÓW I UPADEK PERSJI Źródła Arabowie. Stosunki wewnątrz arabskiej społeczności. Hidżaz przed islamem Prorok Muhammad Walka o zjednoczenie Arabów Stosunki persko-bizantyjskie Ekspansja islamu i podbój Persji (632-661) ANEKS DYNASTIE WYBRANA BIBLIOGRAFIA[43] PRZYPISY Historia Persji - tom 2 WSTĘP Transkrypcja Ważniejsze źródła: od najazdu Arabów do końca epoki Seldżuków Ważniejsze źródła: od wystąpienia Seldżuków do upadku Timurydów CZĘŚĆ I. POD WŁADZĄ KALIFATU ROZDZIAŁ 1. NAJAZD ARABÓW Sytuacja polityczna przed najazdem Podbój Persji: Qadisijja, Madain, Dżalula, Nehawand Po Nehawandzie. Drugi etap podboju Zdobycie Transoksanii ROZDZIAŁ 2. KALIFAT UMAJJADÓW Początek okupacji Dwie społeczności: od wrogości do zgody. Mawali Tworzenie administracji Podatki ROZDZIAŁ 3. PIERWSZE KROKI W STRONĘ NIEPODLEGŁOŚCI Rzut oka na stytuację polityczną Opozycja abbasydzka i imamici Powstanie Bihafarida Kreowanie przywódcy Irańczyków: Abu Muslim Wojna domowa Abbasydów z Umajjadami ROZDZIAŁ 4. KALIFAT ABBASYDÓW Polityka i stosunki wewnętrzne za Abbasydów Wojsko Podatki Nadania lenne i beneficja typu iqta Irańczycy i Arabowie. Kultura i cywilizacja perska w kalifacie ROZDZIAŁ 5. IRAN POD WŁADZĄ ABBASYDÓW WALKA O NIEZAWISŁOŚĆ Współdziałanie z nową władzą Powstania w północnym Iranie Irańczycy na dworze Abbasydów Powstanie Rafi b. Lajsa w Mawarannahrze i jego następstwa Trzecia wojna domowa w kalifacie: al-Mamun versus al-Amin Druga próba opanowania kalifatu przez Irańczyków CZĘŚĆ II. ROZPAD TERYTORIALNY KALIFATU. PIERWSZE NIEPODLEGŁE PAŃSTWA NA TERENIE IRANU ROZDZIAŁ 6. POLITYCZNE ODRODZENIE PERSJI Tahirydzi Charydżyci i polityczne ożywienie w Sistanie ROZDZIAŁ 7. PEŁNA NIEZALEŻNOŚĆ OD KALIFATU Saffarydzi Powstania i ruchy społeczne w IX wieku Życie polityczne w północnym Iranie Dynastie Azerbejdżanu i Zakaukazia ROZDZIAŁ 8. SAMANIDZI I EMIRAT W BUCHARZE Powstanie emiratu Turcy w emiracie. Gulamowie Ustrój państwowy Rządy gwardii tureckiej i upadek emiratu Buchary ROZDZIAŁ 9. ODRODZENIE PERSKIEJ KULTURY I NAUKI Poezja Filozofia, medycyna i nauki ścisłe ROZDZIAŁ 10. OŻYWIENIE POLITYCZNE W ZACHODNIEJ PERSJI Zajdyci i Mardawidż Bujidzi. Niezależny emirat w zachodniej Persji Bujidzi u szczytu potęgi. Adud ad-Daula Stosunki wewnętrzne w emiracie za Adud ad-Dauli Gospodarka Stosunki wyznaniowe pod rządami Adud ad-Dauli Dwór Emiraty Bujidów po śmierci Adud ad-Dauli Schyłek rządów Bujidów Najazd Seldżuków i likwidacja bujidzkich emiratów CZĘŚĆ III. PANOWANIE NOMADÓW ROZDZIAŁ 11. NIEWOLNICY TURECCY U WŁADZY. GAZNAWIDZI Utworzenie emiratu Polityka zagraniczna Ustrój emiratu Czasy Mahmuda i Masuda Apogeum potęgi Gazny Kwestia turecka Życie kulturalne w Gaznie: literatura i nauka Po Dandanqanie ROZDZIAŁ 12. SELDŻUCY Od zaczątków organizacji plemiennej do zwycięstwa pod Dandanqanem Pokonanie Bujidów i zdobycie Bagdadu Stabilizacja władzy. Rządy Alp Arslana Ostatni z Wielkich Seldżuków Nizam al-Mulk, wezyr dwóch Wielkich Seldżuków Upadek sułtanatu. Od Malik-szaha do Sandżara Panowanie Sandżara i ostateczny upadek sułtanatu Rozpad dzielnicowy sułtanatu ROZDZIAŁ 13. CHOREZMSZAHOWIE I PIERWSZY NAJAZD MONGOŁÓW Niezależność Chorezmu Gospodarka Persji w XII w Powstanie państwa Mongołów Najazd Czingis-chana Ostatni chorezmszah i Mongołowie ROZDZIAŁ 14. DRUGI NAJAZD MONGOŁÓW I RZĄDY ILCHANÓW Podbój Iranu przez Hulagu Pierwsi ilchanowie Ustrój państwa Sytuacja polityczno-społeczna przed reformami Gazana Czasy Gazana Ostatnie lata potęgi ilchanów. Oldżajtu i Abu Said Koniec panowania Mongołów ROZDZIAŁ 15. IRAN PO ROZPADZIE PAŃSTWA ILCHANÓW Timur, Timurydzi i Turkmeni w Iranie Timurydzi w zachodnim Iranie Timurydzi we wschodnim Iranie Gospodarka za Timurydów Kultura i nauka w Iranie w epoce timurydzkiej Zachodni Iran po upadku Timurydów. Karakojunlu i Akkojunlu Kyzylbasze i Safawidzi DYNASTIE LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA PRZYPISY Historia Persji - tom 3 WSTĘP ROZDZIAŁ I. POCZĄTKI PAŃSTWA SAFAWIDÓW Ród Safi ad-Dina i zakon safawijje Zakon Kyzyłbaszy Ismail I i jego rządy ROZDZIAŁ II. USTABILIZOWANIE NOWEJ PERSJI NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ Rządy Tahmaspa I Gospodarka pod rządami Tahmaspa I Stosunki wewnętrzne za Tahmaspa I Następcy Tahmaspa I: Ismail II i Mohammad Chodabande ROZDZIAŁ III. ABBAS I WIELKI. EPOKA REFORM Sytuacja polityczna w Persji Pierwsze lata rządów Abbasa I Reformy Abbasa I Administracja Persja po reformach Polityka wewnętrzna. Gospodarka Kultura i nauka za Abbasa I ROZDZIAŁ IV. NASTĘPCY ABBASA I Safi I Abbas II Safi II (Solejman I) Soltan Hosejn Czasy niepokojów i rozpad państwa Najazd Afganów na Persję Okupacja afgańska ROZDZIAŁ V. PAŃSTWO SAFAWIDÓW Charakterystyka ogólna Ustrój państwa ROZDZIAŁ VI. NADIR SZAH I ZANDOWIE Walka Nadira z najeźdźcami Gospodarka Stabilizacja władzy Nadira Wojny Nadira Sytuacja wewnętrzna Walka o władzę po Nadir Szahu. Zandowie Persja pod rządami Karim Chana ROZDZIAŁ VII. PIERWSI KADŻAROWIE Agha Mohammad Chan i początki dynastii Kadżarów Lata względnej stabilizacji: Fath Ali Szah i Mohammad Szah Utrwalanie podstaw nowego ustroju Sytuacja społeczna i ekonomiczna ROZDZIAŁ VIII. NASER OD-DIN SZAH I ZAGRANICZNE KONCESJE Zmiany ustrojowe Podróże Naser od-Dina do Europy Sytuacja społeczna i gospodarcza za Kadżarów w końcu XIX w. Wielkie przemiany: nafta i rewolucja konstytucyjna Maszrutijat Ostatni z Kadżarów i zamach stanu Rezy Chana ROZDZIAŁ IX. DYNASTIA PAHLAWICH (19251941). PIERWSZE LATA PO I WOJNIE ŚWIATOWEJ Przejęcie władzy Rządy Rezy Szaha (19251941) II wojna światowa i abdykacja Rezy Szaha PANUJĄCY LITERATURA POMOCNICZA I ZALECANA PRZYPISY