Socjologia muzyki Oświęcim

Pierwsze w literaturze polskiej, a nowatorskie także na tle światowym, całościowe ujęcie socjologii muzyki. To nie tylko wykład uniwersytecki, ale i autorski punkt widzenia, który polecam zarówno studentom, jak i melomanom, twórcom oraz animatorom życia muzycznego. Piotr Sztompka Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i członek rzeczywisty PAN Socjologia muzyki to monografia naukowa o muzycznym wymiarze życia społecznego ludzi oraz o refleksji socjologicznej na jego temat. Pierwsza część pracy poświęcona została teoretyczno-metodologicznym zagadnieniom związanym z muzyką i społeczeństwem. Jest to część, w której na nowo ukonstytuowane zostały fundamenty socjologii muzyki, pojmowanej jako odrębna subdyscyplina wiedzy naukowej. Druga część książki odnosi się do takich zagadnień, jak muzyka i edukacja, muzyka i polityka, muzyka i religia, czy też muzyka i nowe technologie. Socjologia muzyki to praca, która ma na celu wskrzeszenie dyskursu naukowego na temat ludzkich praktyk nakierowanych na muzykę oraz ożywienie tradycji badań nad muzyką i społeczeństwem. Z pewnością książka ta zainteresuje socjologów, kulturoznawców, muzykologów oraz wszystkich tych, dla których sztuka dźwięków jest ważnym elementem codzienności. Barbara Jabłońska jest adiunktem na Uniwersytecie Jagiellońskim w Zakładzie Socjologii Teoretycznej Instytutu Socjologii. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół socjologii teoretycznej, teorii kultury i komunikacji, socjologii sztuki oraz metodologii badań jakościowych. W szczególności zajmuje się problematyką socjologii muzyki, sfery publicznej oraz analizą dyskursu. Jest autorką prac z zakresu krytycznej analizy dyskursu – w tym książki pt. O dyskursie politycznym na tematy europejskie [2009] – oraz artykułów poświęconych muzycznemu wymiarowi życia społecznego. Członkini Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (PTS) oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Socjologicznego (ISA). Autorka polskojęzycznego przekładu pism Alfreda Schütza O wielości światów. Szkice z socjologii fenomenologicznej [2008] oraz dwóch esejów Jeana Baudrillarda Iluzja nie stanowi opozycji wobec rzeczywistości [2012] i Fotografia, czyli świetlny zapis [2012]. Spis treści: Wprowadzenie 9 Inspiracje 9 Cele pracy 11 Struktura książki 12 Rozdział 1. Muzyka i społeczeństwo 15 1.1. Kultura słyszenia: dźwięk w życiu człowieka 15 1.2. Czym jest muzyka? 18 1.3. Czy istnieje muzyczny język? 21 1.4. Społeczny wymiar muzyki 27 1.5. Funkcje muzyki w społeczeństwie 31 1.6. Dysfunkcjonalne aspekty muzyki w społeczeństwie 44 1.7. Instytucje muzyczne 45 1.8. Podsumowanie 47 Rozdział 2. Muzyka w myśli filozoficzno-społecznej 49 2.1. Muzyka i filozofia 49 2.2. Pitagorejska wizja muzyki i wszechświata 53 2.3. Platon i Arystoteles o muzyce i wychowaniu 53 2.4. Świętego Augustyna teocentryczno-matematyczna wizja muzyki 57 2.5. Nowożytne kontynuacje: Bacon, Kartezjusz, Leibniz – matematyczne rozumienie muzyki 59 2.6. Jean-Jacques Rousseau: polityczno-kulturowe rozumienie muzyki 60 2.7. Herder – muzyka jako prabyt 62 2.8. Immanuel Kant o muzyce i władzy sądzenia 63 2.9. Hegel o Duchu i muzyce 65 2.10. Muzyka jako rytm u Schellinga 68 2.11. Schopenhauer – muzyka jako wola 69 2.12. Nietzsche – muzyka apollińska i dionizyjska 71 2.13. Ortega y Gasset – niepopularność „nowej muzyki” 74 2.14. Ingarden – ontologia dzieła muzycznego i rozumienie muzyki 75 2.15. Podsumowanie 77 Rozdział 3. Socjologowie o muzyce 78 3.1. Muzyka w myśli socjologicznej 78 3.2. Herbert Spencer: muzyka, system społeczny i ewolucja 81 3.3. Simmel – muzyka, komunikacja i tożsamość 84 3.4. Max Weber – muzyka i racjonalność 87 03.5. Alfred Schütz – muzyka w relacjach społecznych 92 03.6. Stanisław Ossowski – muzyka jako „sztuka myślenia dźwiękami” 97 03.7. Pitirim Sorokin – muzyka ideacyjna i zmysłowa 101 03.8. Norbert Elias – muzyka i społeczeństwo w ujęciu figuracyjnym 105 03.9. Pierre Bourdieu – gust muzyczny i pole sztuki 109 3.10. Theodor Adorno – nowa muzyka, regresja słuchania i przemysł muzyczny 113 3.11. Podsumowanie 117 Rozdział 4. Socjologia muzyki jako odrębna subdyscyplina nauki 119 4.1. Muzyka w refleksji socjologicznej 119 4.2. Socjologia muzyki jako nauka interdyscyplinarna 120 4.3. Co z polską socjologią muzyki? 122 4.4. Socjologia muzyki a socjologia sztuki 125 4.5. W poszukiwaniu definicji socjologii muzyki 126 4.6. Socjologia muzyki jako nauka badająca muzyczne praktyki 129 4.7. Wymiary i obszary badawcze socjologii muzyki 132 4.8. Stare i nowe problemy badawcze socjologii muzyki 134 4.9. Metody badawcze w socjologii muzyki 137 4.10. Program dla socjologii muzyki 141 4.11. Podsumowanie 143 Rozdział 5. Muzyka i edukacja 145 5.1. Edukacyjne walory muzyki 145 5.2. Edukacja muzyczna w Polsce 149 5.3. Głuche społeczeństwo? O kompetencjach muzycznych Polaków 151 5.4. Podsumowanie 158 Rozdział 6. Muzyka i polityka 160 6.1. Muzyka w polityce i polityka w muzyce 160 6.2. Integracyjno-obywatelska moc muzyki w polityce 161 6.3. Dekoracyjno-okolicznościowy charakter muzyki w polityce 164 6.4. Propagandowo-opresyjny charakter muzyki w polityce 166 6.5. Buntowniczo-wyzwoleńcza rola muzyki 171 6.6. Wizerunkowo-marketingowa rola muzyki w polityce 177 6.7. Podsumowanie 183 Rozdział 7. Muzyka i religia 184 7.1. Związki muzyki z religią 184 7.2. Muzyka w sferze sacrum (w kontekście liturgicznym) 186 7.3. Muzyka poza kontekstem liturgicznym 192 7.4. Podsumowanie 196 Rozdział 8. Muzyka, globalny rynek i nowe technologie 197 8.1. Współczesne czasy i muzyka 197 8.2. Od muzyki analogowej do cyfrowej – rewolucja w kulturze audialnej 199 8.3. Zmieniający się charakter przemysłu muzycznego 201 8.4. Nowe praktyki muzyczne w zglobalizowanym i zdigitalizowanym świecie 205 8.4.1. Relacje zapośredniczone dźwiękowo: nadawca (twórca) – dzieło – odbiorca 205 8.4.2. Dźwiękosfera publiczna, czyli „umeblowanie” świata muzyką 207 8.4.3. Dźwiękosfera prywatna, czyli słuchawki na uszach 211 8.4.4. Dzielenie się muzyką w zdigitalizowanym świecie 215 8.5. Muzyka jako towar we współczesnym świecie 217 8.6. Think global: muzyka świata i nowy muzyczny globalizm 218 8.7. Podsumowanie 219 Coda 222 Bibliografia 225 Indeks nazwisk 243