Żywot człowieka poćciwego Ostroróg

Utwór wchodzi w skład tomu Źwierciadło wydanego w 1567/1568 w Krakowie. Stanowi podsumowanie dorobku literackiego Mikołaja Reja. Opisuje wzorcowy obraz ludzkiego życia niespiesznego, zanurzonego w pracach gospodarskich, sprawach rodzinnych, domowych, pełnego czułości dla świata i najbliższego otoczenia, optymizmu i radości z małych rzeczy. Porusza także tematy obowiązków obywatelskich oraz pogodzenia się z nieuchronnością śmierci. O autorze: Ur. 4 lutego 1505 w ŻurawnieZm. 4 października 1569 w RejowcuNajważniejsze dzieła Krótka rozprawa między trzema osobami: Panem,Wójtem i Plebanem, Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego, Postylla, Zwierzyniec, Źwierciadło Polski poeta i prozaik okresu renesansu, aktywny działaczreformacji, co czyni jego dorobek szczególnie ciekawym na tle całejliteratury polskiej. Wspólnym rysem dość różnorodnego pisarstwa Rejajest dydaktyzm i moralizatorstwo (połączone z krytyką traktowaniamisji religijnej przez duchowieństwo kościoła katolickiego); pisałdialogi (Krótka rozprawa), kazania (Postylla), powszechnie niegdyśznane i przedrukowywane w kancjonałach pieśni religijne (tłumaczyłrównież Psalmy), epigramaty (zbiór Figlików; wprowadził doliteratury polskiej fraszkę), a pod koniec życia stworzył traktaty:Wizerunek i Zwierciadło, w których zajmowało go wytyczenie drogipostępowania człowiekowi świeckiemu tak, by wypełniając swojeobowiązki, mógł harmonijnie i cnotliwie przeżyć życie. Na protestantyzm (początkowo luteranizm, a później kalwinizm)przeszedł w latach 40. XVI w., już jako człowiek dojrzały, a przyczynytej decyzji, uwarunkowane niewątpliwie poważnym traktowaniem religii irzetelną pobożnością, ukazuje cała jego twórczość. Edukacja szkolnaReja była skromna i fragmentaryczna, ukształtowała go znaczniebardziej służba na dworze Andrzeja Tęczyńskiego, którego byłsekretarzem. Był jednak człowiekiem światłym i oczytanym, mającymrozeznanie i w tradycji kultury, i w bieżących problemach nurtującychówczesną Europę. Aktywnie uczestniczył w życiu publicznym: sejmikach,sejmach, a także synodach protestanckich; nieobce mu były sprawy dworukrólewskiego. Pisał po polsku i decyzję tę należy uważać za gest w duchu epokipopierającej rozwój literatur narodowych. Adresatami swoimi czyniłśredniozamożną szlachtę i mówił do nich odpowiednim językiem:potocznym, niekiedy dosadnym, odwołującym się do znanych zdoświadczenia codziennego realiów; z tego powodu jego teksty stanowiąciekawy i dość szczegółowy zapis życia w dawnej Rzeczpospolitej.