Strach, śmiech i łzy (MOBI) Ostroróg

W moich badaniach nad literaturą i kulturą śląskiego (i niemieckiego) baroku szczególną uwagę poświęcam dyskursom antropologicznym epoki, współkształtującym światy codzienności, a także ich literackiemu przedstawianiu. […] Literatura baroku pokazuje wyraźnie, jak antropologia strachu współokreślała ludzkie życie oraz historię relacji płci w owym czasie. Pod pojęciem antropologii strachu rozumiem obraz człowieka i koncepcje płci, jakie rozwinęły się w epoce zdominowanej wojną trzydziestoletnią tudzież towarzyszącymi jej egzystencjalnymi doświadczeniami i przeżyciami. […] Ramę moich rozważań w niniejszym studium stanowią z jednej strony dyskurs płci, w którym werbalizuje się strach przed kobietą oraz – z drugiej – dyskurs autorstwa, w którym eksponuje się wyraźnie strach kobiet przed pisaniem. W tak oznaczonym polu badawczym znalazły się dyskurs starości i ciała, śmierci i miłości. Aktualne interdyscyplinarne badania nad wczesną nowożytnością jasno pokazały konieczność re-wizji wielu dotychczasowych ustaleń, interpretacji i stanowisk wobec dyskursów epoki. Najważniejszym dezyderatem badawczym jest przy tym pluralistyczne spojrzenie na zjawiska i procesy zachodzące we wszystkich obszarach kultury tej epoki, aby w napięciu i kontrowersji pomiędzy autorytatywnością i pluralizmem dotychczasowych pozycji ukazać jej dynamikę. Szczególnie interesujące są dla mnie w tym kontekście tzw. przestrzenie nieuwagi, zatem obszary traktowane dotąd jako historycznie irrelewantne dla kultury. Pozwalają one bowiem poznać i opisać procesy uznawane za normatywnie i autorytarnie regulowane, a które w perspektywie pluralistycznej jawią się jako otwarte i kontrowersyjne.ze WstępuProf. dr hab. Mirosława Czarnecka – germanistka, literaturoznawczyni, kierownik Zakładu Literatury Niemiec, Austrii i Szwajcarii XIX i XX w. w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Jest autorką 5 monografii, 2 antologii, 16 monografii zbiorowych i ok. 200 artykułów naukowych. Wypromowała 13 doktorów. Zagraniczne profesury gościnne na uniwersytetach w Dreźnie, Moguncji, Graz, Arras i Bolonii. Najważniejsze obszary badawcze: literatura i kultura śląskiego i niemieckiego baroku, dawna i współczesna literatura kobiet w Niemczech w kontekście europejskim, niemiecki modernizm, twórczość Carla i Gerharta Hauptmannów, kultura i literatura kobiet w Republice Weimarskiej. Spis treści: Wstęp Rozdział I. Dyskurs płci: strach przed kobietą Historia i paradygmaty Humanistyczny model małżeństwa Lutra nauka o małżeństwie „Przestrzenie nieuwagi”: relacje płci w domu Andreasa Gryphiusa (1616–1664) Dom pastora Dom uczonego Mieszczańska przestrzeń rodzinna 5. Mizoginistyczne wspólnoty śmiechu Rozdział II. Dyskurs ciała 1. Ciało jako artefakt Dyskurs szminki À la mode : dekolty i fontange 2. Literackie modele ciała Ciało „zafałszowane” Szkielet i trup Ciało boskie Ciało erotyczne Rozdział III. Dyskurs starości Naukowe dyskursy starości w filozofii, teologii i medycynie Portrety własne starych kobiet Stara wdowa Stara panna Stara rozwódka 3. Dyskurs starości w literaturze niemieckiego baroku Rozdział IV. Dyskurs śmierci i kultura smutku Toposy śmierci Literatura funeralna Mowy pogrzebowe Zbiór funeralny Epicedia Rozdział V. Dyskurs miłości 1. Miłość macierzyńska i ojcowska Miłość macierzyńska i miłość święta 2. Amor patriae Amor patriae i miłość macierzyńska 3. Miłość małżeńska 4. Dyskurs miłości w literaturze pastoralnej i powieści wykwintnej Rozdział VI. Dyskurs autorstwa: strach kobiet przed pisaniem Konflikty tożsamościowe kobiet i męskie strategie ekskluzji Taktyka piszących kobiet Wczesna historia autorki Kobiece tradycje albo genealogia Poetyka sprzeciwu Bibliografia (wybór) Spis ilustracji Summary Indeks nazwisk