Historia Persji. Tom III (E-book) Opole

Trzeci tom Historii Persji obejmuje okres od pojawienia się na scenie politycznej w XIV w. tureckiego rodu Safawidów, przywódców szyickiego zakonu Kyzyłbaszy, później założycieli dynastii, która w XVI w. odbudowała, po kilku stuleciach państwowego i dzielnicowego rozbicia, państwo perskie w jego dzisiejszych granicach. Persja, jako nowo powstałe państwo, dzięki politycznym talentom pierwszych Safawidów w ciągu kilku dekad ugruntowała swoją pozycję i stała się, po przeprowadzeniu na przełomie XVI i XVII w. szeregu reform w administracji i przebudowie perskiego społeczeństwa, na tyle silnym państwem, że mogła stanąć w szranki z Turcją Osmańską i Rosją jako ich równorzędny partner. Oba te stulecia to złoty okres w dziejach Persji, ale na przełomie XVII i XVIII w. następuje polityczne i gospodarcze załamanie, tak że w XVIII w. państwu grozi rozbiór między Rosję, Turcję i najeźdźców z Afganistanu. I chociaż do tego nie doszło, Persja nie odzyskała już dawnej świetności. W XIX stuleciu kraj staje się obiektem infiltracji zachodniego kapitału. Głównymi konkurentami były Rosja i Wielka Brytania. Tylko rywalizacji tych potęg o wpływy Persja zawdzięcza, że jako jeden z niewielu krajów azjatyckich zachowała niepodległość. W okresie między dwoma wojnami światowymi Persja modernizowała się pod rządami Rezy Szaha. Proces ten zahamowała II wojna światowa i okupacja przez wojska alianckie i radzieckie. Tom zamykają wydarzenia z tego właśnie okresu. Bogdan Składanek jest profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowcą historii Iranu na Wydziale Orientalistycznym UW, autorem wielu publikacji na temat średniowiecznej Persji. Spis treści: Wstęp Rozdział I Początki państwa Safawidów Ród Safi ad-Dina i zakon safawijje Zakon Kyzyłbaszy Ismail I i jego rządy Rozdział II Ustabilizowanie nowej Persji na arenie międzynarodowej Rządy Tahmaspa I Gospodarka pod rządami Tahmaspa I Stosunki wewnętrzne za Tahmaspa I Następcy Tahmaspa I: Ismail II i Mohammad Chodabande Ismail I Mohammad Chodabande Rozdział III Abbas I Wielki. Epoka reform Sytuacja polityczna w Persji Pierwsze lata rządów Abbasa I Reformy Abbasa I Wojsko Administracja Persja po reformach Polityka wewnętrzna. Gospodarka Kultura i nauka za Abbasa I Rozdział IV Następcy Abbasa I Safi I Abbas II Safi II (Solejman I) Soltan Hosejn Czasy niepokojów i rozpad państwa Najazd Afganów na Persję Okupacja afgańska Rozdział V - Państwo Safawidów Charakterystyka ogólna Ustrój państwa Wieś: gospodarka, stosunki własnościowe, podatki, dzierżawa Miasto System podatkowy Rozdział VI Nadir Szah i Zandowie Walka Nadira z najeźdźcami Gospodarka Stabilizacja władzy Nadira Sytuacja wewnętrzna Reforma zarządzania Polityka podatkowa i jej konsekwencje Walka o władzę po Nadir Szahu. Zandowie Persja pod rządami Karim Chana Rozdział VII Pierwsi Kadżarowie Agha Mohammad Chan i początki dynastii Kadżarów Lata względnej stabilizacji: Fath Ali Szah i Mohammad Szah Utrwalanie podstaw nowego ustroju Sytuacja społeczna i ekonomiczna Rozdział VIII Naser od-Din Szah i zagraniczne koncesje Zmiany ustrojowe Podróże Nasera od-Dina do Europy Sytuacja społeczna i gospodarcza za Kadżarów w końcu XIX w. Wielkie przemiany: nafta i rewolucja konstytucyjna Maszrutijat Koncesja naftowa D'Arcy'ego Rewolucja konstytucyjna Maszrutijat Ostatni z Kadżarów i zamach stanu Rezy Chana Rozdział IX Dynastia Pahlawich (1925-1941). Pierwsze lata po I wojnie światowej Przejęcie władzy Rządy Rezy Szaha (1925-1941) II wojna światowa i abdykacja Rezy Szaha Panujący Literatura pomocnicza i zalecana Indeks osób