Przeszłość niepokonana (PDF) Ogrodzieniec

Książka Justyny Balisz-Schmelz Przeszłość niepokonana. Sztuka niemiecka po 1945 roku jako przestrzeń i medium pamięci jest pierwszym opracowaniem tej problematyki na gruncie polskim. Co ciekawe, pod wieloma względami wydaje się pionierska także z perspektywy niemieckiej historii sztuki, w ramach której do tej pory nie powstała monografia poświęcona temu zagadnieniu. Jak podkreśla autorka, nie chodzi o sztukę po Holokauście, lecz o recepcję drugiej wojny światowej we wszelkich jej przejawach, co dotychczas umykało uwadze badaczy, skoncentrowanych głównie na analizie traumy wynikającej z Shoah. Wart podkreślenia jest również fakt, że dzięki tej książce na gruncie polskiej humanistyki po raz pierwszy udał się proces unarzędziowienia teorii pamięciologicznych obojga Assmannów, głównie zaś Aleidy Assmann w analizach wybranych dzieł sztuki. Metodologia w ujęciu Justyny Balisz-Schmelz stała się kluczem do stawiania pytań i rozumienia, a nie jedynie zewnętrznym „rynsztunkiem”, który nie znajdowałby zastosowania na poziomie analitycznym. Autorka przepracowuje teorie Assmannów w taki bowiem sposób, że działają one zarówno w makro-, jak i w mikroskali, co stanowi doskonałe uzupełnienie wydanych nareszcie po polsku fundamentalnych tekstów Assmannów. Z recenzji dr hab. Marty Smolińskiej, prof. UAP Spis treści: Zamiast wstępu. Cóż po pamięci w czasie marnym? Wprowadzenie. Czyli o czym (nie) traktuje ta książka I. Ramy teoretyczne. Dove sta memoria? Problemy z pamięcią Bolesny skarb – Mnemosyne Między pamięcią komunikatywną a kulturową – Aleida i Jan Assmannowie Rozległe pole pamięci Ekskurs – dlaczego pamięć? Pamięć kulturowa – kultura pamięci Stan badań Pamięć w sztuce – pamięć sztuki – sztuka jako medium pamięci Media i metafory pamięci II . Panorama. Krótka historia recepcji faszyzmu w sztuce niemieckiej Skąd przychodzimy? Jeden naród w dwóch państwach Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Dwa narody w jednym państwie III . Uporczywa cielesność pamięci Ciało i pamięć O (nie)obecności ciała w powojennej sztuce niemieckiej Joseph Beuys. Hoc est enim corpus meum Ciało odheroizowane w opowieściach niepokornych. Georg Baselitz i Anselm Kiefer IV. Aura miejsca. Obudzić wspomnienia Topos pamięci miejsca Na ruinach pamięci Przypomnieć miejscu jego historię Lapides viventes, czyli o tym, jak Beate Passow i Andreas von Weizsäcker opatrywali rany pamięci Genius loci. Anselma Kiefera wywoływanie duchów V. Homo scribens Pamięć „piśmienna” Jochen Gerz. Ten, który „się publikuje” Hanne Darboven. Nulla dies sine linea VI. W archiwach pamięci Pamięć zarchiwizowana Po drugiej stronie archiwum. Joseph Beuys: Auschwitz Demonstration Otwarte archiwa Sigrid Sigurdsson Widzieć – fotografować – malować. Atlas Gerharda Richtera Uwagi końcowe Bibliografia Spis ilustracji Indeks nazwisk Summary