Zaawansowana metodyka oceny ryzyka Miłosław

W monografii przedstawiono zaawansowaną metodykę oceny ryzyka na potrzeby systemu zarządzania kryzysowego w Polsce. Jest realizacją obowiązku posiadania krajowej metodyki w tym zakresie, spoczywającego na Polsce jako członku Unii Europejskiej. W pełni respektuje regulacje prawne obowiązujące w Polsce, w szczególności Ustawę o zarządzaniu kryzysowym oraz Unijny Mechanizm Ochrony Ludności. Książka jest przeznaczona dla: • jednostek administracji publicznej wszystkich szczebli i ich komórek odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe; • podmiotów, które są operatorami systemów infrastruktury krytycznej w rozumieniu ustawy o zarządzaniu kryzysowym; • studentów kierunków: Bezpieczeństwo publiczne, Bezpieczeństwo narodowe, Administracja. Zaawansowana metodyka ma charakter otwarty, co oznacza, że zakreśla ramy i podaje wytyczne rekomendowanego postępowania, ale też i zakłada, że określony jej użytkownik, stosując się do nich, nada im charakter zgodny z lokalnymi uwarunkowaniami oraz będzie wzmacniać jej oddziaływanie przez wdrożenie procesów: • systematycznego rozwijania metodyki, • zarządzania pozyskiwaną wiedzą o zagrożeniach i ryzyku, • zarządzania wiedzą o społecznym, technicznym i organizacyjnym kontekście funkcjonowania systemów infrastruktury krytycznej państwa oraz usługach logistyki społecznej związanych z tą infrastrukturą. Spis treści: Wstęp Część I. Publiczne zarządzanie kryzysowe a zarządzanie ryzykiem 1. Podstawy prawne publicznego zarządzania kryzysowego oraz wzorce dobrych praktyk 1.1. Rozwiązania Unii Europejskiej 1.2. Regulacje prawne Rzeczypospolitej Polskiej 1.3. Dobre praktyki 1.3.1. Organizacje ustalające normy i standardy 1.3.2. Normy i standardy 1.3.3. Normy i standardy sektora finansowego 1.3.4. Wytyczne narodowe 1.3.5. Stowarzyszenia zawodowe 1.3.6. Organizacje posiadające własne metodyki 2. Proces i zakres publicznego zarządzania kryzysowego 2.1. Triada: ryzyko – bezpieczeństwo – reagowanie 2.2. Identyfikacja zagrożeń 2.3. Analiza i ocena ryzyka 2.4. Postępowanie z ryzykiem 2.5. Zapewnianie bezpieczeństwa wobec zagrożeń 2.6. Reagowanie na zakłócenia 2.7. Komunikacja kryzysowa 2.8. Dojrzałość zarządzania kryzysowego 3. Wybrane standardy i metody zarządzania ryzykiem 3.1. Przegląd standardów 3.2. Przegląd metod 3.2.1. Analiza BIA 3.2.2. Szacowanie ryzyka 3.2.3. Analiza i agregacja danych geoprzestrzennych jako wsparcie analizy ryzyka 4. Podstawy teorii organizacji i zarządzania wykorzystywane w publicznym zarządzaniu kryzysowym 4.1. Zarządzanie organizacjami publicznymi a publiczne zarządzanie kryzysowe 4.2. Publiczne zarządzanie kryzysowe na tle rozwoju nurtów zarządzania 4.3. Współczesne trendy i koncepcje w zarządzaniu organizacjami 4.3.1. Analiza otoczenia organizacji i interesariuszy 4.3.2. Koncepcja Kaizen 4.3.3. Koncepcja TQM i modele doskonałości organizacji 4.3.4. Podejście procesowe i modele dojrzałości procesowej organizacji 4.3.5. Koncepcja Lean Management 4.3.6. Kreatywność, innowacje, organizacje innowacyjne 4.3.7. Koncepcja zarządzania zmianą 4.3.8. Koncepcja zarządzania wiedzą 4.3.9. Koncepcja zarządzania kompetencjami i organizacji uczącej się 4.3.10. Organizacje sieciowe 4.3.11. Zarządzanie projektami i zarządzanie przez projekty 4.3.12. Benchmarking 4.4. Metody eksperckie 4.4.1. Podejście foresight 4.4.2. Metoda delficka 4.4.3. Panele ekspertów 4.4.4. Mocne i słabe strony metod eksperckich 4.5. Metody twórczego myślenia i poszukiwania rozwiązań 4.5.1. Metody wykorzystywane w ocenie ryzyka 4.5.2. Burza mózgów i jej odmiany 4.5.3. Myślenie lateralne 4.5.4. Mapy myśli 4.5.5. Wykres Ishikawy 4.5.6. 5×dlaczego 4.5.7. Diagram konfliktu 4.5.8. Drzewo decyzyjne 4.5.9. Diagram pokrewieństwa 4.5.10. Analiza pola sił 4.6. Możliwości wykorzystania współczesnych koncepcji i metod zarządzania w publicznym zarządzaniu kryzysowym Część II. Zaawansowana metodyka oceny ryzyka w publicznym zarządzaniu kryzysowym 5. Podmioty odpowiedzialne za ocenę ryzyka w publicznym zarządzaniu kryzysowym 5.1. Ocena ryzyka w dokumentacji publicznego zarządzania kryzysowego 5.2. Struktura podmiotów odpowiedzialnych za ocenę ryzyka 5.3. Zakres obowiązków podmiotów odpowiedzialnych za ocenę ryzyka 5.3.1. Ocena ryzyka na szczeblu gminnym 5.3.2. Ocena ryzyka na szczeblu powiatowym 5.3.3. Ocena ryzyka na szczeblu wojewódzkim 5.3.4. Ocena ryzyka na szczeblu resortowym 5.3.5. Ocena ryzyka na szczeblu krajowym 6. Ideowa struktura metodyki oceny ryzyka w publicznym zarządzaniu kryzysowym 6.1. Założenia metodyki oceny ryzyka 6.2. Model powiązań modułów metodyki 6.3. Charakterystyka modułów metodyki 7. Przygotowanie do oceny ryzyka w systemach infrastruktury krytycznej państwa 7.1. Moduł M1 – organizacja pracy zespołu oceny ryzyka 7.1.1. Podstawy teoretyczne organizowania zespołu oceny ryzyka 7.1.2. Procedura powołania zespołu oceny ryzyka 7.1.3. Wyniki modułu M1 7.2. Moduł M2 – charakterystyka podmiotu chronionego 7.2.1. Podstawy teoretyczne procesu oceny ryzyka 7.2.2. Procedura charakteryzowania podmiotu chronionego 7.2.3. Wyniki modułu M2 7.3. Moduł M3 – wyznaczanie podsystemów i grup zasobów infrastruktury krytycznej państwa 7.3.1. Formalne zasady wyznaczania podsystemów infrastruktury krytycznej 7.3.2. Procedura wyznaczania podsystemów i grup zasobów infrastruktury krytycznej 7.3.3. Wyniki modułu M3 7.4. Moduł M4 – obliczanie zmiennych ryzyka 7.4.1. Podstawy teoretyczne – model ryzyka 7.4.2. Podstawy teoretyczne – obliczanie i agregowanie wartości zmiennych ryzyka 7.4.3. Procedura obliczania i agregowania wartości zmiennych ryzyka 7.4.4. Wyniki modułu M4 8. Ocena ryzyka w systemach infrastruktury krytycznej państwa 8.1. Moduł M5a – identyfikacja zagrożeń 8.1.1. Podstawy teoretyczne identyfikacji zagrożeń 8.1.2. Procedura identyfikacji zagrożeń w systemach infrastruktury krytycznej 8.2.3. Wyniki modułu M5a 8.2. Moduł M5b – analiza i szacowanie ryzyka 8.2.1. Podstawy teoretyczne oceny ryzyka 8.2.2. Procedura analizy i szacowania ryzyka 8.2.3. Wyniki modułu M5b 8.3. Moduł M6 – kryteria akceptowalności ryzyka 8.3.1. Podstawy teoretyczne oceny akceptowalności ryzyka 8.3.2. Procedura klasyfikowania poziomów ryzyka 8.3.3. Wyniki modułu M6 9. Wykorzystywanie oceny ryzyka 9.1. Moduł M7 – uwzględnianie zależności w ocenie ryzyka oraz prognozowanie rozprzestrzeniania się zagrożeń 9.1.1. Podstawy teoretyczne identyfikacji zależności w ocenie ryzyka 9.1.2. Procedura identyfikacji zależności oraz prognozowania rozprzestrzeniania się zagrożeń w ocenie ryzyka 9.1.3. Wyniki modułu M7 9.2. Moduł M8 – ustalanie kryteriów przejścia zagrożenia w sytuację kryzysową 9.2.1. Procedura ustalania kryteriów przejścia zagrożenia w sytuację kryzysową 9.2.2. Wyniki modułu M8 9.3. Moduł M9 – sprawozdawczość i międzyszczeblowe przekazywanie oceny ryzyka 9.3.1. Procedura sprawozdawczości i przekazywania ocen 9.3.2. Wyniki modułu M9 Część III. Zarządzanie wiedzą w publicznym zarządzaniu kryzysowym 10. Podstawy teoretyczne zarządzania wiedzą 10.1. Piramida wiedzy 10.2. Proces zarządzania wiedzą 10.3. Modele procesu zarządzania wiedzą 11. Model zarządzania wiedzą rekomendowany do publicznego zarządzania kryzysowego 11.1. Model zasobowy w zarządzaniu wiedzą 11.1.1. Identyfikacja wiedzy 11.1.2. Pozyskiwanie wiedzy 11.1.3. Zachowywanie wiedzy 11.1.4. Ocena i rozwijanie wiedzy 11.1.5. Rozpowszechnianie i wykorzystywanie wiedzy 11.2. Informatyczne wspomaganie zarządzania wiedzą 11.2.1. Zadania systemów informatycznych wspomagających zarządzanie wiedzą 11.2.2. Model informatycznego systemu zarządzania wiedzą 12. Rozwijanie zarządzania wiedzą w publicznym zarządzaniu kryzysowym 12.1. Doskonalenie procesu zarządzania wiedzą o ryzyku 12.2. Integracja procesów zarządzania wiedzą i publicznego zarządzania kryzysowego Podsumowanie Słownik pojęć Spis rysunków Spis tabel Bibliografia