Niezwykłe. 366 kobiet, które zmieniły bieg historii Mikstat

Artystki, pisarki, naukowczynie, polityczki, psycholożki, filozofki, a nawet jedna morderczyni wyjątkowe kobiety, które wpłynęły na losy świata. Historia pełna jest kobiet, które zostały zepchnięte do ról żon sławnych mężów, ich muz, asystentek, opiekunek. Z ich dokonań świat czerpał i czerpie garściami. Awanturnice i działaczki walczące o prawa mniejszości, dzielne, dumne i utalentowane. Niezwykłe! Zmarginalizowane, wyklęte albo zapomniane w patriarchalnej rzeczywistości. Autorki tego swoistego kalendarium postanowiły przywrócić równowagę w opowieści o przeszłości i dać głos kobietom, tym dobrym i tym złym, szlachetnym i kierującym się mniej idealistycznymi pobudkami, wszystkim, których nie uwzględniono w podręcznikach historii lub o których opowiedziano za mało od Beyoncé po Dorię Shafik, od Marii Kaczyńskiej po Lillian Biloccę. Pamiętając o nich, mamy szansę uzyskać wiarygodny obraz ludzkiej egzystencji. Czas przywrócić kobiety na karty historii, dzień po dniu. Projekt @OnThisDayShepowstał, gdy Ailsa Holland dostała kalendarz ważnych wydarzeń z historii świata pod tytułem On this day i doprowadziło ją do szału, że ledwie wspomniano w nim o kobietach. Kiedy dała upust swojej wściekłości przed przyjaciółkami Jo Bell i Tanią Hershman, podzieliły one jej gniew i wszystkie trzy postanowiły, że coś trzeba z tym zrobić. Przez lata publikowały na Twitterze jeden wpis dziennie. Przedstawiały kobiety z całego świata, żyjące w różnych epokach i działające w różnych obszarach. Poświęcony każdej bohaterce tweet pojawiał się w ważny dla niej dzień: pod datą, kiedy zgłosiła patent, wygrała w wyborach, zdobyła złoty medal w którejś z dyscyplin sportowych, została skazana za ohydną zbrodnię Wpisy autorek regularnie spotykały się z podobnymi reakcjami: Czemu o niej nie słyszałam? czy Ktoś powinien napisać o niej książkę albo sztukę, a nawet nakręcić film!. Spis treści: Okładka Strona tytułowa Karta redakcyjna Spis treści Jak pominąć kobiety w historii Ona to zrobiła STYCZEŃ Język historii 1 stycznia. Enheduana (ok. 2285ok. 2250 p.n.e.) 2 stycznia. Huda Szarawi (18791947) 3 stycznia. Annie Royle Taylor (18551922) 4 stycznia. Agns Varda (19282019) 5 stycznia. Laura Knight (18771970) 6 stycznia. Maria Montessori (18701952) 7 stycznia. Aisza bint Abu Bakr (ok. 613678) 8 stycznia. Elisabetta Sirani (16381665) 9 stycznia. Septimia Zenobia (ok. 240ok. 274) 10 stycznia. Chien-Shiung Wu (19121997) 11 stycznia. Beatrice Tilly Shilling (19091990) 12 stycznia. Wang Zhenyi (17681797) 13 stycznia. Marguerite Yourcenar (19031987) 14 stycznia. Eliza Acton (17991859) 15 stycznia. Róża Luksemburg (18701919) 16 stycznia. Mary May Morris (18621938) 17 stycznia. Lucy Parsons (ok. 18511942) 18 stycznia. Ida Lupino (19181995) 19 stycznia. Joan Jett (ur. 1958) 20 stycznia. Wangari Maathai (19402011) 21 stycznia. Seweryna Szmaglewska (19161992) 22 stycznia. Annie Russell Maunder (18681947) 23 stycznia. Alice Stoll (19172014) 24 stycznia. Dorothy Porter (19051995) 25 stycznia. Aloha Wanderwell (19061996) 26 stycznia. Katarzyna Kobro (18981951) 27 stycznia. Leontyne Price (ur. 1927) 28 stycznia. Flora Tristan (18031844) 29 stycznia. Frieda Dalen (18951995) 30 stycznia. Amrita Sher-Gil (19121941) 31 stycznia. Jeanne Villepreux-Power (17941871) LUTY Materiały dowodowe: mężczyzna jako norma w archeologii 1 lutego. Jóhanna Sigurardóttir (ur. 1942) 2 lutego. Florence Nightingale (18201910) 3 lutego. Eileen Collins (ur. 1956) 4 lutego. Mary Wollstonecraft (17591797) 5 lutego. Twiggy (ur. 1949) 6 lutego. Lillian Big Lil Bilocca (19291988) 7 lutego. Beyoncé (ur. 1981) 8 lutego. Cesária Évora (19412011) 9 lutego. Margaret Bourke-White (19041971) 10 lutego. Johanna Westerdijk (18831961) 11 lutego. Lise Meitner (18781968) 12 lutego. Elizabeth Wolstenholme Elmy (18331918) 13 lutego. Hubertine Auclert (18481914) 14 lutego. Bess z Hardwick (15271608) 15 lutego. Zeb-un-Nisa (16381702) 16 lutego. Bessie Smith (18941937) 17 lutego. Wikińska wojowniczka (X wiek) 18 lutego. Anne Acheson (18821962) 19 lutego. Betty Friedan (19212006) 20 lutego. Sophie Germain (17761831) 21 lutego . Pussy Riot - Nadieżda Tołokonnikowa (ur. 1989) Marija Alochina (ur. 1988) Jekatierina Samucewicz (ur. 1982) 22 lutego. Sophie Scholl (19211943) 23 lutego. Nancy Grace Roman (19252018) 24 lutego. Naomi Mitchison (18971999) 25 lutego. Nan Shepherd (18931981) 26 lutego. Caroline Herschel (17501848) 27 lutego. Elsa Holzer (data ur. i śmierci nieznana) 28 lutego. Catharina van Hemessen (15281589) 29 lutego. Ann Lee (17361784) MARZEC Kobiety też są ludźmi 1 marca. Gwenllian ferch Gruffydd (ok. 11001136) 2 marca. Claudette Colvin (ur. 1939) 3 marca. Dagmar Overbye (18871929) 4 marca. Seng-Dong-Hong-Beh (data ur. i śmierci nieznana) 5 marca. Ida Cook (19041986) Louise Cook (19091991) 6 marca. Henrietta Swan Leavitt (18681921) 7 marca. Kathryn Bigelow (ur. 1951) 8 marca. Maria Kaczyńska (19422010) 9 marca. Hypatia (ok. 370415) 10 marca. Kym Worthy (ur. 1956) 11 marca. Lorraine Hansberry (19301965) 12 marca. Doria Shafik (19081975) 13 marca. Louise Labé (15241566) 14 marca. Hannah More (17451833) 15 marca. Murasaki Shikibu (ok. 978ok. 1014) 16 marca. Katharine Burr Blodgett (18981979) 17 marca. Golda Meir (18981978) 18 marca. Charlotte Carmichael Stopes (18401929) 19 marca. Ida B. Wells-Barnett (18621931) 20 marca. Jane Whorwood (16121684) 21 marca. Dorothy Ashby (19321986) 22 marca. Anbara Salam Khalidi (18971986) 23 marca. Lizzie Magie (18661948) 24 marca. Mary Ann Cotton (18321873) 25 marca. Florence Lawrence (18861938) 26 marca. Dorothy Arzner (18971979) 27 marca. Frieda Belinfante (19041995) 28 marca. Yaa Asantewaa (ok. 18401921) 29 marca. Katherine Routledge (18661935) 30 marca. Anne Lister (17911840) Ann Walker (18031854) 31 marca. Cecilia Payne-Gaposchkin (19001979) KWIECIEŃ Nie jesteśmy muzami 1 kwietnia. Whakaotirangi (XIII wiek) 2 kwietnia. Rosa Matilda Richter Zazel ludzka kula armatnia (18631937) 3 kwietnia. Georgia OKeeffe (18871986) 4 kwietnia. Raisa Sumaszewska (data ur. i śmierci nieznana) 5 kwietnia. Siostra Rosetta Tharpe (19151973) 6 kwietnia. June Tarpé Mills (19181988) 7 kwietnia. Maria Goeppert Mayer (19061972) 8 kwietnia. Lucy Townsend (17811847) 9 kwietnia. Jane Jacobs (19162006) 10 kwietnia. Elizabeth Nihell (17231776) 11 kwietnia. Margery Kempe (ok. 1373po 1438) 12 kwietnia. Rania al-Baz (ur. 1975) 13 kwietnia. Leonor Fini (19071996) 14 kwietnia. Alice Guy-Blaché (18731968) 15 kwietnia. Josephine Blatt (18691923) Katie Sandwina (18841952) 16 kwietnia. Aphra Behn (ok. 16401689) 17 kwietnia . Baronessa Elsa von Freytag-Loringhoven (18741927) 18 kwietnia. Émilie du Châtelet (17061749) 19 kwietnia. Dorothée Pullinger (18941986) 20 kwietnia. Gertrude Caton-Thompson (18881985) 21 kwietnia. Recy Taylor (19192017) 22 kwietnia. Nell Gwyn (ok. 16501687) 23 kwietnia. Lubna z Kordoby (X wiek) 24 kwietnia. Constance Markievicz (18681927) 25 kwietnia. Nongqawuse (ok. 18411898) 26 kwietnia. Jackie Moms Mabley (1894 lub 18971975) 27 kwietnia. Betty Boothroyd (ur. 1929) 28 kwietnia. Anna Iwanowna (16931740) 29 kwietnia. Sislin Fay Allen (ur. 1939) 30 kwietnia. Artemizja Gentileschi (1593ok. 1654) MAJ Buntowniczki 1 maja. Mary Lacy (17441801) 2 maja. Mary Barbour (18751958) 3 maja. Mo Mowlam (19492005) 4 maja. Margaret Thatcher (19252013) 5 maja. Amy Johnson (19031941) 6 maja. Dorothy Garrod (18921968) 7 maja. Aisha Bakari Gombi (ur. 1979) 8 maja. Joanna dArc (ok. 14121431) 9 maja. Dorothy Hodgkin (19101994) 10 maja. Ivy Williams (18771966) 11 maja. Ida Pfeiffer (17971858) 12 maja. Louisa Garrett Anderson (18731943) Flora Murray (18691923) 13 maja. Louise Bourgeois Boursier (15631636) Angélique-Marguerite Le Boursier du Coudray (17121794) 14 maja. Ani Pachen (19332002) 15 maja. Mary Beatrice Davidson Kenner (19122006) 16 maja. Junko Tabei (19392016) 17 maja. Maria Beasley (18471904) 18 maja. Bertha von Suttner (18431914) 19 maja. Eglantyne Jebb (18761928) Dorothy Jebb (18811963) 20 maja. Kanchi Maya Tamang (ur. 1988) 21 maja. Amelia Earhart (1897ok. 1937) 22 maja. Elizabeth Leah Manning (18861977) 23 maja. Audre Lorde (19341992) 24 maja. Simone de Beauvoir (19081986) 25 maja. Althea Gibson (19272003) 26 maja. Jacquetta Hawkes (19101996) 27 maja. Shelagh Delaney (19382011) 28 maja. Hannah Arendt (19061975) 29 maja. Sojourner Truth (ok. 17971883) 30 maja. Germaine Tillion (19072008) 31 maja. Tracy Edwards (ur. 1962) CZERWIEC Przekazywanie pałeczki 1 czerwca. Gladys West (ur. 1930) 2 czerwca. Harriet Tubman (18221913) 3 czerwca. Pocahontas (ok. 15961617) 4 czerwca. Krystyna, królowa Szwecji (16261689) 5 czerwca. Harriet Beecher Stowe (18111896) 6 czerwca. Martha Gellhorn (19081998) 7 czerwca. Annie Smith Peck (18501935) Fanny Bullock Workman (18591925) 8 czerwca. Zaha Hadid (19502016) 9 czerwca. Frances Allen (19322020) 10 czerwca. Hedy Lamarr (19142000) 11 czerwca. Anne Knight (17861862) 12 czerwca. Margaret Harrison (19182015) 13 czerwca. Boudika (ok. 3060 lub 61) 14 czerwca. Marianne Martinez (17441812) 15 czerwca. Florence Price (18871953) 16 czerwca. Walentyna Tierieszkowa (ur. 1937) 17 czerwca. Noor Inayat Khan (19141944) 18 czerwca. Sutematsu Yamakawa yama (18601919) 19 czerwca. Emily Hobhouse (18601926) 20 czerwca. Lucy Wills (18881964) 21 czerwca. Elizabeth Wilkinson Stokes (XVIII wiek, aktywna w latach 17221728) 22 czerwca. Maria Gaetana Agnesi (17181799) 23 czerwca. Rachel Carson (19071964) 24 czerwca. Clärenore Stinnes (19011990) 25 czerwca. Elena Cornaro Piscopia (16461684) 26 czerwca. J.K. Rowling (ur. 1965) 27 czerwca. Helen Keller (18801968) 28 czerwca. Theresa Kachindamoto (ur. 1959) 29 czerwca. Vigdis Finnbogadóttir (ur. 1930) 30 czerwca. Maria Sibylla Merian (16471717) LIPIEC Herbata 1 lipca. Fanny Mendelssohn (18051847) 2 lipca. Fanny Schoonheyt (19121961) 3 lipca. Hazel Scott (19201981) 4 lipca. Susan B. Anthony (18201906), Matilda Joslyn Gage (18261898), Sara Andrews Spencer (18371909), Lillie Devereux Blake (18331913), Phoebe Wilson Couzins (18421913) 5 lipca. Marion Wallace Dunlop (18641942) 6 lipca. Siódemka z Edynburga (lata sześćdziesiątedziewięćdziesiąte XIX wieku) 7 lipca. Mary Harris Mother Jones (ok. 18371930) 8 lipca. Melitta Bentz (18731950) 9 lipca. Katarzyna Wielka (17291796) 10 lipca. Lise Cristiani (18271853) 11 lipca. Kate Edger (18571935) 12 lipca . Teofania di Adamo, Francesca la Sarda, Giulia Tofana, Girolama Spara (XVII wiek) 13 lipca. Charlotte Corday (17681793) 14 lipca. Sarah E. Goode (1850 lub 18551905) 15 lipca. Calamity Jane (18561903) 16 lipca. Miriam Makeba (19322008) 17 lipca. Egeria (IV wiek) 18 lipca. Nadia Comăneci (ur. 1961) 19 lipca. Sarah Biffin (17841850) 20 lipca. Sofja Kowalewska (18501891) 21 lipca. Alice Bacon (19091993) 22 lipca. Alessandra Giliani (13071326) 23 lipca. Eugénie Brazier (18951977) 24 lipca. Doreen Spooner (19282019) 25 lipca. Jean Purdy (19451985) 26 lipca. Phoolan Devi (19632001) 27 lipca. Pamfilia z Epidauru (I wiek) 28 lipca. Hillary Clinton (ur. 1947) 29 lipca. Mabel Purefoy FitzGerald (18721973) 30 lipca. Marie Tharp (19202006) 31 lipca. Christine de Pisan (ok. 1364ok. 1430) SIERPIEŃ Co masz na sobie? 1 sierpnia. Bíawacheeitchish (ok. 18061858) 2 sierpnia. Andrée de Jongh (19162007) 3 sierpnia. Maggie Kuhn (19051995) 4 sierpnia. Erricka Bridgeford (ur. 1972) 5 sierpnia. Helen Thomas (19661989) 6 sierpnia. Safona (ok. 620570 p.n.e.) 7 sierpnia. Alice Coachman (19232014) 8 sierpnia. Louise Michel (18301905) 9 sierpnia. Fanny Blankers-Koen (19182004) 10 sierpnia. Hatszepsut (15071458 p.n.e.) 11 sierpnia. Nanaia Mahuta (ur. 1970) 12 sierpnia. Kleopatra VII (6930 p.n.e.) 13 sierpnia. Virginia Hall (19061982) 14 sierpnia. Ella Negruzzi (18761948) 15 sierpnia. Marie-Angélique Josphe Brlon (17721859) 16 sierpnia. Mary Fildes (17891876) 17 sierpnia. Fatima al-Fihri (ok. 800880) 18 sierpnia. Mabel St. Clair Stobart (18621954) 19 sierpnia. Grazide Lizier (XIIIXIV w.) 20 sierpnia. Herta Oberheuser (19111978) 21 sierpnia. Nettie Stevens (18611912) 22 sierpnia. Bhikaji Cama (18611936) 23 sierpnia. Molla Bjurstedt-Mallory (18841959) 24 sierpnia. Mildred Ella Babe Didrikson Zaharias (19111956) 25 sierpnia. Jayaben Desai (19332010) 26 sierpnia. Mary Frith (ok. 15841659) 27 sierpnia. Eunice Newton Foote (18191888) 28 sierpnia. Josephine Baker (19061975) 29 sierpnia. Lucy Evelyn Cheesman (18811969) 30 sierpnia. Margaret Mead (19011978) 31 sierpnia. Linda Burney (ur. 1957) WRZESIEŃ Jak daleko zdołasz zajść? 1 września. Phillis Wheatley (ok. 17531784) 2 września. Dorothea Bate (18781951) 3 września. Ada Lovelace (18151852) 4 września. Jessie Tarbox Beals (18701942) 5 września. Olympe de Gouges (17481793) 6 września. Katherine Johnson (19182020) 7 września. Grace Darling (18151842) 8 września. Gertrude Bell (18681926) 9 września. Wilma Rudolph (19401994) 10 września. Annette Kellerman (18871975) 11 września. Nontsikelelo Albertina Ma Sisulu (19182011) 12 września. Mahalia Jackson (19111972) 13 września. Elizabeth McCombs (18731935) 14 września. Anni Albers (18991994) 15 września. Tammy Wynette (19421998) 16 września. Properzia de Rossi (14901530) 17 września. Hildegarda z Bingen (10981179) 18 września. Belva Lockwood (18301917) Victoria Woodhull (18381927) 19 września. Madam C.J. Walker (18671919) 20 września. Kitty Wilkinson (17861860) 21 września. Lou Andreas-Salomé (18611937) 22 września. Hannah Shapiro (ur. ok. 1893, data śmierci nieznana) 23 września. Virginia Apgar (19091974) 24 września. Rita Levi-Montalcini (19092012) 25 września. Louisa May Alcott (18321888) 26 września. Plektruda (data ur. nieznana, zm. 718) 27 września. Alice Chaucer (ok. 14041475) 28 września. Elizabeth Garrett Anderson (18361917) 29 września. Lillian Moller Gilbreth (18781972) 30 września. Poly Styrene (19572011) PAŹDZIERNIK Żony albo wybitne kobiety 1 października. Maria Mitchell (18181889) 2 października. milia (Bassano) Lanier (15691645) 3 października. Eve Ensler (ur. 1953) 4 października. Henrietta Lacks (19201951) 5 października. Tu Youyou (ur. 1930) 6 października. Germaine Greer (ur. 1939) 7 października. Toni Morrison (19312019) 8 października. Marjorie Pollard (18991982) 9 października. Nellie Bly (18641922) 10 października. Emmeline Pankhurst (18581928) 11 października. Anita Hill (ur. 1956) 12 października. Toshiko Kishida (18631901) 13 października. Agrypina Młodsza (1559) 14 października. Anna Atkins (17991871) 15 października. Coco Chanel (18831971) 16 października. Wu Zetian (624705) 17 października. Mekatilili Wa Menza (ok. 1840ok. 1924) 18 października. Słynna Piątka Nellie McClung (18731951), Louise McKinney (18681931), Henrietta Muir Edwards (18491931), Emily Murphy (18681933), Irene Parlby (18681965) 19 października. Irena Sendlerowa (19102008) 20 października. Maria Teresa (17171780) 21 października. Marija Oktiabrska (19051944) 22 października. Ellen Johnson Sirleaf (ur. 1938), Leymah Gbowee (ur. 1972), Tawakkol Karman (ur. 1979) 23 października. Jeannette Piccard (18951981) 24 października. Annie Edson Taylor (18381921) 25 października. Clara Peeters (1594po 1657) 26 października. Aleksandra Kołłontaj (18721952) 27 października. Eleanor/Elinor James (1644 lub 16451719) 28 października. Margaret E. Knight (18381914) 29 października. Stephanie Steve Shirley (ur. 1933) 30 października. Frances Glessner Lee (18781962) 31 października. Mary Swanzy (18821978) LISTOPAD Liczy się klasa 1 listopada. Hertha Ayrton (18541923) 2 listopada. Emma Lazarus (18491887) 3 listopada. Caresse Crosby (18911970) 4 listopada. Jane Goodall (ur. 1934) 5 listopada. Thea Rasche (18991971) 6 listopada. Marija Gimbutas (19211994) 7 listopada. Śmiałe Damy Abigail Aldrich Rockefeller (18741948), Lillie P. Bliss (18641931), Mary Quinn Sullivan (18771939) 8 listopada. Kate Marsden (18591931) 9 listopada. Lucille Ball (19111989) 10 listopada. Ninon (Anne) de lEnclos (16201705) 11 listopada. Moina Belle Michael (18691944) . Anna Guérin (18781961) 12 listopada. Rosika Schwimmer (18771948) 13 listopada. Helena Normanton (18821957) 14 listopada. Ruby Bridges (ur. 1954) 15 listopada. Constance Spry (18861960) 16 listopada. Radclyffe Hall (18801943) 17 listopada. Elżbieta I (15331603) 18 listopada. Karima Abbud (1893 lub 18961940) 19 listopada. Ellen Swallow Richards (18421911) 20 listopada. Susanna Centlivre (ok. 16671723) 21 listopada. Rosalind Franklin (19201958) 22 listopada. Stephanie Kwolek (19232014) 23 listopada. Im Yunjidang (17211793) 24 listopada. Marlene Dietrich (19011992) 25 listopada. Patria Mirabal (19241960) Minerva Mirabal (19261960) María Teresa Mirabal (19351960) 26 listopada. Annie Oakley (18601926) 27 listopada. Fe Villanueva del Mundo (19112011) 28 listopada. Lucy Baldwin (18691945) 29 listopada. Helen B. Taussig (18981986) 30 listopada. Leokadija Kaszpierowa (18721940) GRUDZIEŃ Praca 1 grudnia. Veronica Guerin (19581996) 2 grudnia. Emma Clarke (1876po 1903) 3 grudnia. Friedl Dicker (18981944) 4 grudnia. Magazyn Ms. (powstał 1971) Gloria Steinem (ur. 1934) 5 grudnia. Eloísa Díaz Insunza (18661950) 6 grudnia. Kitty ONeil (19462018) 7 grudnia. Mary Somerville (17801872) 8 grudnia. Mavis Batey (19212013) 9 grudnia. Qiu Jin (18751907) 10 grudnia. Maria Skłodowska-Curie (18671934) 11 grudnia. Mary Anning (17991847) 12 grudnia. Salma Al-Rashid (data ur. nieznana) 13 grudnia. Miina Sillanpää (18661952) 14 grudnia. Wilma Mankiller (19452010) 15 grudnia. Hattie McDaniel (18931952) 16 grudnia. Jyoti Singh Pandey (19892012) 17 grudnia. Edith Smith (18761923) 18 grudnia. Anne Germaine de Staël (17661817) 19 grudnia. Anna Komnena (10831153 lub 1154) 20 grudnia. Selma Lagerlöf (18581940) 21 grudnia. Mary-Claire King (ur. 1946) 22 grudnia. Nana Asmau (17931864) 23 grudnia. Billie Jean King (ur. 1943) 24 grudnia. Lotte Reiniger (18991981) 25 grudnia. Jodie Whittaker (ur. 1982) 26 grudnia . The Dick, Kerr Ladies Team (19171965) Lily Parr (19051978) 27 grudnia. Benazir Bhutto (19532007) 28 grudnia. Josephine Cochran (18391913) 29 grudnia. Emma Snodgrass (ok. 1835data śmierci nieznana) Harriet French (data ur. i śmierci nieznana) 30 grudnia. Vra Chytilová (19292014) 31 grudnia. Wenus z Willendorfu (powstała ok. 30 00025 000 p.n.e.) Co dalej? Źródła zdjęć Podziękowania O autorkach Przypisy