Ekonomia dla bystrzaków wyd. 3 Kędzierzyn-Koźle

W prostocie tkwi siła Dowiedz się więcej o dobrych rynkach, złym monopolu i inflacji Zrozum, skąd biorą się deficyt budżetowy i zyski z handlu Poznaj naukę o dobrobycie i rozkwicie gospodarczym W tej książce znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, aby zrozumieć naszą szybko rozwijającą się gospodarkę, a także podstawy ekonomiczne, które nigdy się nie zmieniają. Jak najlepiej walczyć z ubóstwem? Jak państwo może wpływać na poziom zatrudnienia oraz wzrost wynagrodzeń? Jak chronić środowisko i gatunki zagrożone wyginięciem? Znajdziesz tu odpowiedzi na te pytania - i wiele więcej! A wszystko opisane prostym, przystępnym językiem. W książce: Fascynująca podróż w świat ekonomii behawioralnej Mechanizmy popytu i podaży Wykorzystanie polityki fiskalnej i monetarnej do walki z recesją Teoria gier i tajemnice współpracy Dr Sean Masaki Flynn - assistant professor of economics w Scripps College w Claremont w Kalifornii. Specjalista do spraw ekonomii behawioralnej, konsultant stacji radiowych i telewizyjnych - współpracuje z redakcjami NPR, ABC, Fox Business i "Forbesa". Spis treści: O autorze 17 Podziękowania od autora 19 Wstęp 21 O książce 22 Naiwne założenia 23 Ikony użyte w książce 24 Nie tylko książka 24 Co dalej? 24 CZĘŚĆ I: EKONOMIA - NAUKA O TYM, JAK LUDZIE RADZĄ SOBIE Z NIEDOBOREM 25 Rozdział 1: Czym zajmuje się ekonomia i dlaczego powinno nas to obchodzić 27 Krótkie rozważania o historii ekonomii 28 Rozważania o tym, jak wredne, brutalne i krótkie było dawniej ludzkie życie 28 Instytucje, które odpowiadają za wzrost standardu życia 29 Patrząc w przyszłość 30 Ekonomia jako nauka o niedoborze 31 Odesłanie makroekonomii i mikroekonomii do przeciwnych narożników 31 Z bliska i osobiście - mikroekonomia 32 Z oddalenia i całościowo - makroekonomia 35 Zrozumieć, w jaki sposób ekonomiści wykorzystują wykresy i modele 37 Twój pierwszy model: krzywa popytu 38 Rysowanie własnej krzywej popytu 40 Rozdział 2: Lody czy ciastka? - analiza wyborów konsumenckich 43 Rozważania o modelu ludzkich zachowań 44 Dążenie jednostek do szczęścia 45 Wykorzystanie użyteczności do pomiaru poziomu szczęścia 45 Wpływ zachowań altruistycznych 46 Własny interes może prowadzić do wspólnego dobra 46 Nie możesz mieć wszystkiego - analiza ograniczeń 47 Limit zasobów 47 Ograniczenia technologiczne 48 Ograniczenia czasowe 48 Koszt utraconych korzyści - nieuniknione ograniczenie 49 Podejmowanie decyzji - czego potrzebujesz? Ile chcesz? 50 Analiza ograniczeń i niedoskonałości ekonomicznego modelu wyboru 51 Zrozumienie procesu decyzyjnego w sytuacji braku pełnej wiedzy 52 Racjonalność w obliczu nieracjonalności 53 Rozdział 3: Produkcja dóbr dla maksymalizacji poczucia zadowolenia z życia 57 Określenie możliwości produkcyjnych 58 Klasyfikacja zasobów 59 Kilka słów wyjaśnienia na temat kapitału ludzkiego 60 Im więcej, tym gorzej - malejące korzyści 60 Trochę tu, trochę tam - alokacja zasobów 61 Graficzna prezentacja możliwości produkcyjnych 62 Interpretacja kształtu wykresu 64 Ocena efektywności 65 Poprawa efektów pracy dzięki lepszej technologii 66 Decyzja o rodzaju produkcji 67 Ocena wad i zalet systemu wolnorynkowego oraz interwencjonizmu 68 Magia rynków - automatyczna alokacja zasobów 69 Wady systemu wolnorynkowego 72 Głos za gospodarką mieszaną 74 Pobudzanie badań nad nowymi technologiami i promowanie innowacji 77 CZĘŚĆ II: MIKROEKONOMIA - NAUKA O ZACHOWANIACH KONSUMENTÓW I PRZEDSIĘBIORSTW 81 Rozdział 4: Podaż i popyt łatwo i przyjemnie 83 Istota popytu 84 Ceny i inne czynniki: co wpływa na krzywą popytu 85 Wykres krzywej popytu 86 Koszty utraconych korzyści - wygląd krzywej popytu 88 Elastyczność cenowa popytu 89 O podaży słów kilka 91 Ilustracja krzywej podaży 91 Elastyczność a skrajne przypadki podaży 95 Interakcja podaży i popytu w poszukiwaniu równowagi rynkowej 96 Poszukiwanie równowagi rynkowej 96 Stabilność równowagi rynkowej 98 Dostosowywanie się do nowych poziomów równowagi, gdy zmienia się podaż lub popyt 100 Wprowadzanie utrudnień dla równowagi rynkowej 102 Wprowadzenie pułapu cenowego 103 Wprowadzenie ceny minimalnej 105 Rozdział 5: Homo economicus - świadomy konsument maksymalizujący użyteczność 109 Użyteczność - uniwersalna skala pomiaru szczęśliwości 110 Im więcej, tym mniej - malejąca użyteczność krańcowa 112 Wybór między wieloma możliwościami w sytuacji dysponowania ograniczonym budżetem 114 Jak najwięcej użyteczności (krańcowej) 115 Alokacja pieniędzy między dwa dobra w celu maksymalizacji użyteczności całkowitej 117 Wyrównywanie użyteczności krańcowej nabytej za jednostkę pieniądza dla wszystkich produktów i usług 119 Wyprowadzanie krzywych popytu z malejącej użyteczności krańcowej 122 Wpływ zmian cen na wielkość popytu 123 Wykres zmian cen i ilości w celu stworzenia krzywej popytu 124 Rozdział 6: Esencja kapitalizmu - przedsiębiorstwo maksymalizujące zysk 127 Celem działania przedsiębiorstwa jest osiągnięcie jak największego zysku 128 W obliczu konkurencji 129 Warunki zaistnienia konkurencji doskonałej 129 Biorcy cen, ale wytwórcy ilości 130 Zyski księgowe a zyski ekonomiczne 132 Analiza struktury kosztów przedsiębiorstwa 133 Jednostkowe koszty produkcji 134 Analiza średnich kosztów zmiennych 136 Spadek średnich kosztów stałych 137 Śledzenie zmian średnich kosztów całkowitych 137 Skupmy się na kosztach krańcowych 138 Punkty przecięcia krzywej MC z krzywymi AVC i ATC 139 Przychody krańcowe a koszty krańcowe 141 Magiczny wzór: tam, gdzie MR = MC 142 Przewidywanie zysków 144 Ilustracja strat 146 Wyciągnięcie wtyczki - gdy najlepszym rozwiązaniem jest zaprzestanie produkcji 147 Różnica między perspektywą krótkoterminową i długoterminową w mikroekonomii 148 Warunek wstrzymania produkcji w perspektywie krótkoterminowej: gdy koszty zmienne przewyższają przychody całkowite 149 Warunek wstrzymania produkcji w perspektywie długoterminowej: gdy koszty całkowite przewyższają przychody całkowite 151 Rozdział 7: Dlaczego ekonomiści kochają wolne rynki i konkurencję? 153 Piękno konkurencyjnych wolnych rynków: gwarancja przewagi korzyści nad kosztami 154 Analiza warunków niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania rynków 155 Analiza efektywności wolnych rynków 156 Wykorzystanie całkowitej nadwyżki do analizy uzyskiwanych korzyści 159 Gdy wolne rynki tracą wolność - zbędne straty społeczne 164 Pułapy cenowe a zbędne straty społeczne 164 Śmierć i podatki: zbędne straty społeczne spowodowane podatkami 166 Znaki szczególne konkurencji doskonałej: zerowe zyski i najniższe możliwe koszty 169 Przyczyny i konsekwencje konkurencji doskonałej 169 Konkurencja doskonała pod lupą 170 Graficzne przedstawienie zależności między zyskami a wchodzeniem firm na rynek i wychodzeniem z niego 171 Rozdział 8: Monopole - jak daleko byś się posunął, gdybyś nie miał konkurencji? 177 Analiza maksymalizujących zysk monopoli 178 Problemy powodowane przez monopole 178 Źródło problemu: malejące przychody krańcowe 179 Wybór poziomu produkcji maksymalizującego zysk 184 Porównanie monopolistów i firm konkurencyjnych 187 Wielkość produkcji i poziom cen 188 Niepotrzebne obciążenia społeczne - obliczanie szkód spowodowanych przez monopole 189 Utrata efektywności 190 Przykłady dobrych monopoli 191 Patenty zachętą do innowacji i inwestycji 191 Ograniczanie nadmiernej liczby konkurentów 192 Ograniczanie kosztów dzięki monopolom naturalnym 192 Regulowanie monopoli 193 Subsydiowanie monopolisty w celu zwiększenia jego produkcji 193 Narzucanie minimalnych poziomów produkcji 194 Regulowanie cen monopolisty 194 Rozbicie monopolu na kilka konkurujących firm 197 Rozdział 9: Oligopol i konkurencja monopolistyczna - warianty pośrednie 199 Konkurencja czy zmowa? 200 Podział władzy i kształtowanie cen 201 Kartele - próba naśladowania monopolistów 201 Koordynacja działań kartelu to ciężka praca 202 Zrozumieć motywacje i oszukać kartel 203 Analiza dylematu więźnia 203 Wymuszenie porozumienia: rozwiązanie problemu przez realne groźby 206 OPEC jako przykład trudności związanych z dylematem więźnia 207 Wykorzystanie pozycji dominującej dla wymuszenia przestrzegania umów przez członków OPEC 208 Regulacja oligopoli 209 Podział firmy dominującej 210 Ustawodawstwo antytrustowe 210 Wariant hybrydowy: konkurencja monopolistyczna 211 Korzyści wynikające ze zróżnicowania produktu 211 W obliczu ograniczonego poziomu zysków 212 CZĘŚĆ III: TEORIE MIKROEKONOMICZNE W PRAKTYCE 217 Rozdział 10: Prawa własności i ich wady 219 Aby rynki pozwalały osiągnąć społecznie optymalne rezultaty 220 Efekty zewnętrzne - odczuwane przez innych koszty i korzyści związane z jednostkowymi działaniami 221 Konsekwencje negatywnych efektów zewnętrznych 222 Zapotrzebowanie na dodatnie ilości negatywnych efektów zewnętrznych 225 Przeciwdziałanie negatywnym efektom zewnętrznym 225 Konsekwencje pozytywnych efektów zewnętrznych 226 Subsydiowanie dóbr generujących pozytywne efekty zewnętrzne 228 Tragedia wspólnego pastwiska 228 Zadeptanie wspólnego pastwiska 229 Wymieranie gatunków z powodu kiepsko określonych praw własności 230 Jak uniknąć tragedii? 230 Rozdział 11: Zawodność rynku - asymetria informacji i dobra publiczne 233 W obliczu asymetrii informacji 234 Asymetria informacji ogranicza handel 235 O kwaskowatości cytryn słów kilka - rynek samochodów używanych 235 Ubezpieczenia: gdy nie da się ocenić klientów na odległość 239 Zapewnianie dóbr publicznych 243 Opodatkowanie dla zapewnienia dóbr publicznych 244 Zaangażowanie filantropów w finansowanie dóbr publicznych 245 Finansowanie dobra publicznego poprzez sprzedaż powiązanego dobra prywatnego 245 Nowa technologia jako dobro publiczne 247 Rozdział 12: Ekonomika zdrowia i finansowanie opieki zdrowotnej 249 Definicja ekonomiki zdrowia i finansowania służby zdrowia 250 Ograniczenia ubezpieczeń zdrowotnych 251 Selekcja negatywna: kto kupuje ubezpieczenia 251 Walka z selekcją negatywną 252 Porównanie systemów opieki zdrowotnej w skali międzynarodowej 255 Nadmuchany popyt: problemy "darmowej" i taniej opieki medycznej 257 Przeniesienie funduszów na działania o mniejszej wartości 257 Racjonalizacja w ochronie zdrowia 258 Jak radzić sobie z niedoborem i wyższymi cenami? 259 Walka z nieefektywnością przy pomocy administracji 260 Poznajemy singapurskie tajemnice 261 Analiza elementów zmniejszających koszty 261 Ocena kosztów i zysków z procedur medycznych 262 Wsparcie innowacji obniżających koszty 264 Próba skopiowania rozwiązań singapurskich 265 Rozdział 13: Ekonomia behawioralna: badanie irracjonalności 267 U zarania ekonomii behawioralnej 267 Uzupełnienie neoklasycznej ekonomii o elementy ekonomii behawioralnej 269 Analiza naszych zadziwiających, nadzwyczaj wydajnych, a jednak podatnych na błędy mózgów 270 Odszyfrowywanie heurystyki 271 Modułowość mózgu 272 Przegląd błędów poznawczych 273 Teoria perspektywy 274 Zmniejszające się pakiety i niechęć do strat 275 Efekt framingu i reklamy 276 Kotwiczenie i wyciągi z kart kredytowych 277 Efekt posiadania 277 Uwzględnienie błędu skłonności do utrzymania status quo 278 Na przekór myopii i niespójności dynamicznej 279 Skupmy się na myopii 279 Walka z brakiem spójności dynamicznej 280 Rozwiązanie problemów z samokontrolą dzięki konsekwencji zobowiązań 280 Ocena uczciwości i własne korzyści 281 Definicja uczciwości 282 Badanie danych doświadczalnych dowodzących uczciwości 282 Analiza wniosków z eksperymentów 284 CZĘŚĆ IV: MAKROEKONOMIA - NAUKA O WZROŚCIE GOSPODARCZYM I STABILNOŚCI 287 Rozdział 14: Jak ekonomiści analizują stan gospodarki 289 PKB jako narzędzie śledzenia stanu gospodarki 290 Produkty i usługi niewliczane do PKB 291 Co składa się na PKB? 291 Przepływ dochodów i aktywów 293 Obieg pieniądza 294 Uwzględnianie w PKB produktów i usług, kiedy zostały wyprodukowane, a nie kiedy zostały sprzedane 296 Dobry, zły i brzydki - wszystko zwiększa PKB 297 Analiza składu PKB 297 C jak konsumpcja (to mi się podoba!) 298 I jak inwestycje kapitałowe 300 Wielkie G (G jak państwo) 301 NX jak eksport minus import 302 Handel międzynarodowy i jego wpływ na gospodarkę 303 Deficyt handlowy może być korzystny! 304 Uwzględnienie aktywów - liczy się nie tylko gotówka 305 Wykorzystywanie przewagi komparatywnej 307 Rozdział 15: Frustracja inflacyjna - dlaczego większa ilość pieniędzy nie zawsze jest dobra 311 Kupić sobie inflację - ryzyko związane z nadmiarem pieniędzy w obiegu 313 Równoważenie podaży pieniądza i popytu na pieniądz 313 Uleganie pokusie inflacji 316 Podsumowanie konsekwencji inflacji 319 Pomiary inflacji - indeksy cenowe 321 Tworzenie własnego koszyka dóbr 322 Obliczanie tempa inflacji 323 Ustalanie indeksu cen 323 Określanie faktycznego poziomu życia za pomocą indeksu cen 325 Problemy związane z indeksami cen 326 Wycenić przyszłość - nominalne i realne stopy procentowe 327 Równanie Fishera 328 Świadomość niedoskonałości prognoz 328 Rozdział 16: Zrozumieć przyczyny recesji 331 Analiza cyklu koniunkturalnego 332 Produkcja w warunkach pełnego zatrudnienia 333 Powrót do poziomu Y* - naturalna konsekwencja dostosowania się poziomu cen 334 Reakcja na wstrząs gospodarczy - skutki krótko- i długofalowe 335 Definicja kilku kluczowych terminów 335 Istota P - dostosowywanie się cen w dłuższej perspektywie czasowej 337 Wstrząs dla systemu - dostosowanie się do zmiany poziomu popytu zagregowanego 338 Sztywne ceny w perspektywie krótkookresowej 338 Złożenie perspektyw krótko- i długookresowej 342 Droga do recesji - lepkość cen 343 Obniżka wynagrodzeń lub poziomu zatrudnienia 344 Sumowanie kosztów wynagrodzeń i zysków 345 Powrót do Y* a interwencja państwa 345 Powrót do równowagi przy lepkich cenach - model Keynesa 346 Dostosowanie poziomu zapasów zamiast poziomu cen 348 Pobudzanie wzrostu PKB zgodnie z modelem Keynesa 356 Rozdział 17: Zwalczanie recesji za pomocą polityki pieniężnej i fiskalnej 359 Pobudzanie popytu w celu zakończenia recesji 360 Cel: poziom produkcji w warunkach pełnego zatrudnienia 360 Przesunięcie krzywej AD w prawo - przywrócenie ludzi do pracy 362 Generowanie inflacji - ryzyko nadmiernej stymulacji 363 Próba zwiększenia poziomu produkcji ponad Y* 363 Śledzenie zmian poziomu płac realnych 365 Nieudana stymulacja - co się dzieje, gdy ludzie się jej spodziewają? 367 Arkana polityki fiskalnej 371 Wzrost wydatków państwowych w celu przyspieszenia końca recesji 371 Radzenie sobie z deficytem 373 Polityka pieniężna rozebrana na czynniki pierwsze 375 Korzyści z pieniądza fiducjarnego 376 Można mieć za dużo pieniędzy! 377 Kilka słów o obligacjach 379 Związki cen obligacji i stóp procentowych 380 Zmiana poziomu podaży pieniądza w celu zmiany poziomu stóp procentowych 381 Obniżenie poziomu stóp procentowych w celu pobudzenia gospodarki 382 Racjonalne oczekiwania a ograniczenia polityki pieniężnej 383 Wielka recesja i luzowanie ilościowe 386 Rozdział 18: Analiza przyczyn i efektów kryzysów finansowych 389 Jak powstają bańki spekulacyjne napędzane długami 390 Pochwała zapożyczania się w rozkwitającej gospodarce 391 Coraz większe pożyczki uzasadnione wzrostem wartości zabezpieczenia 391 Rozluźnienie polityki kredytowej 392 Zwiększenie kwoty pożyczki w nadziei na zysk 393 Tempo rośnie 393 Huk pękającej bańki spekulacyjnej 394 Odwrócenie dźwigni: próba spłaty długu przy spadających cenach 394 Bankructwa banków spowodowane pękającymi bańkami cenowymi 395 Droga ku recesji 396 Po kryzysie: analiza drogi do poprawy kondycji gospodarki 397 Słabość systemu bankowego 397 Walka z niedopasowaniem strukturalnym 398 Ograniczenia polityki państwowej 399 CZĘŚĆ V: DEKALOGI 401 Rozdział 19: Dziesięć atrakcyjnych błędnych tez ekonomicznych 403 Błędna koncepcja stałego nakładu pracy 403 Zmagamy się z problemem przeludnienia 404 Mylenie następstwa z przyczynowością 405 Protekcjonizm najlepszym rozwiązaniem dla zagranicznej konkurencji 405 Błąd uogólniania 406 Jeśli coś warto zrobić, zaangażuj się w stu procentach 406 Wolne rynki są niebezpiecznie niestabilne 407 Niskie płace za granicą oznaczają, że bogate kraje nie są w stanie konkurować z tymi o niskich kosztach zatrudnienia 407 Stawki podatkowe nie wpływają na wkładany w pracę wysiłek 408 Zapominanie o niezamierzonych konsekwencjach działań politycznych 409 Rozdział 20: Dziesięć wartościowych koncepcji ekonomicznych 411 Społeczeństwo jest zamożniejsze, jeśli wszyscy dążą do realizacji swoich własnych interesów 412 Wolne rynki wymagają regulacji 412 Wzrost gospodarczy zależy od postępu technologicznego 412 Wolność i demokracja czynią nas bogatszymi 413 Edukacja podnosi standard życia 413 Ochrona prawa własności intelektualnej sprzyja innowacjom 413 Źle zdefiniowane prawa własności są przyczyną wszelkich problemów ekologicznych 414 Międzynarodowy handel jest korzystny 414 Państwo może zarządzać dobrami publicznymi 415 Zapobieganie inflacji jest proste 415 Rozdział 21: (Około) dziesięciu sławnych ekonomistów 417 Adam Smith 418 David Ricardo 418 Karol Marks 418 Alfred Marshall 419 John Maynard Keynes 420 Kenneth Arrow i Gerard Debreu 420 Milton Friedman 421 Paul Samuelson 421 Robert Solow 422 Gary Becker 422 Robert Lucas 423 CZĘŚĆ VI: DODATKI 425 Dodatek A 427 Skorowidz 437 O autorze: Dr Sean Masaki Flynn jest adiunktem w Katedrze Ekonomii w Vassar College, w stanie Nowy Jork. Specjalizuje się w skomplikowanych zagadnieniach dotyczących zachowań inwestorów giełdowych oraz innych uczestników rynku. Jest czołowym ekspertem w zakresie zamkniętych funduszy wzajemnych.