Dzieci getta. Mam na imię Adam Kędzierzyn-Koźle

Opis „Jestem synem ziemi i nie mam ojców” – mówi główny bohater powieści, który miał trzech ojców i trzy imiona. Po przeprowadzce do Nowego Jorku Adam Dannun zmyśla swoją tożsamość i podaje się za dziecko polskiego Żyda cudem ocalałego z warszawskiego getta. W rzeczywistości jest ocaleńcem z innego getta, utworzonego w 1948 roku przez izraelskie wojsko w palestyńskim mieście Lidda. Nieoczekiwane spotkanie z dawnym opiekunem odsłania przed nim nowe fakty dotyczące jego pochodzenia i skłania do porzucenia pracy nad alegoryczną książką o średniowiecznym arabskim poecie Waddahu al-Jamanie, by zająć się „kroniką niespisanej zbrodni” i udokumentować masakrę dokonaną przez izraelskie wojsko na mieszkańcach Liddy, kiedy to „cały naród poprowadzono na rzeź”. To zaledwie jedna z warstw tej wyrafinowanej formalnie powieści, która w poruszający sposób opowiada o historii pisanej najczęściej przez zwycięzców, o milczeniu narzuconym ofiarom, o oprawcach, którzy sami byli ofiarami, o pamięci, która zaciera to, czego nie sposób znieść, o strupieszałym języku, który kapituluje wobec niewyobrażalnej zbrodni, i o literaturze, która próbuje mówić poprzez ciszę. Jednym z kluczy do książki jest istniejąca w języku arabskim liczba podwójna – w powracającej grze lustrzanych odbić i tańcu cieni kryje się cząstka prawdy na temat dramatycznego splotu doświadczeń dwóch skazanych na siebie narodów. Czytanie tej powieści – fragmentarycznej, nieoczywistej, mylącej tropy – przypomina właśnie proces składania w całość roztrzaskanego lustra. Cały jej sens ujawnia się dopiero po wstawieniu w ramę ostatniego boleśnie raniącego odłamka. Pisanie tej powieści było dla mnie trudne, gdyż przywołuję w niej, w lustrzanym odbiciu, bolesną historię Palestyńczyków i cierpienie Żydów. Pod tym względem decydujący wpływ miał na mnie film Lanzmanna „Shoah”. Ten film mnie poraził. Powieść, którą napisałem, jest aktem głębokiego uznania dla drugiego – dla Żyda. Jest wyciągniętą ręką. Iljas Churi w wywiadzie dla „Le Monde” O autorze Ilias Churi Urodził się 1948 roku w Bejrucie. Wybitny pisarz libański, jeden z najważniejszych żyjących autorów piszących po arabsku. Napisał kilkanaście powieści i sztuk teatralnych, jest także krytykiem literackim i eseistą. Laureat wielu nagród, m.in. największej nagrody palestyńskiej za powieść. Tłumaczony na wiele języków, w tym angielski, francuski i hebrajski. W Polsce ukazały jego dwie powieści: Jalo oraz Dzieci getta. Mam na imię Adam (nominowana do nagrody Ambasador Nowej Europy 2021). Fragment Pobierz fragment w formacie epub Pobierz fragment w formacie pdf Spis treści Przedmowa 7 Wstęp. Testament Skrzynia miłości (szkic powieści – pierwsza wersja) 23 Waddah al-Jaman (wprowadzenie nr 1 23 Życie i cierpienia poety Waddaha al-Jamana (wprowadzenie nr 2) 27 Szaleństwo kochanka (wprowadzenie nr 3) 37 Niejasności wokół imienia (wprowadzenie nr 4) 47 Skrzynia śmierci (wprowadzenie nr 5)56 Noc królowej (wprowadzenie nr 6)63 Skrzynia milczenia (wprowadzenie nr 7)70 Adam Dannun Dwa zaklęcia85 Skrzyżowania 101 Pragnienie 111 Ślepiec i bramkarz 120 Testament: Manal 127 Testament: Wielbłądzica Boga140 Zdrada ojców 153 Sen ze słów 176 Dni getta Skąd się wzięło getto 189 Dziury w pamięci 255 Mój dziadek, który był prorokiem 264 Mapa bólu 280 Dno 288 Labirynt 306 Scena pierwsza361 Scena druga 365 Scena trzecia 367 Scena czwarta 370 Scena piąta373 Scena szósta 376 Scena siódma 383 Sonderkommando 394 Próg 399 Podziękowania 407 Bibliografia409 Recenzje Churi jest erudytą, który zaszywa w tej opowieści sporo kryptocytatu, narracji biblijnej, europejskiej klasyki, ale też literatury arabskiej. To są naprawdę intrygujące gry i zabawy opowieścią. Wojciech Szot, FB: Zdaniem Szota