Bizancjum ok. 500-1024 (E-book) Kalwaria Zebrzydowska

Ukazanie się książki Bizancjum ok. 500-1024 jest bez wątpienia wydarzeniem na polskim rynku wydawniczym. Jest to pierwsza z dwóch części składających się na monumentalną pracę najwybitniejszych specjalistów, zaproszonych do współpracy przez wydawnictwo uniwersytetu w Cambridge. Autorzy jasno i obszernie omawiają w niej poszczególne okresy dziejów imperium, wszystkie ważne wydarzenia polityczne, militarne, gospodarcze i społeczne oraz istotne spory i kontrowersje religijne. Praca stanowi niezrównane źródło wiedzy nie tylko dla bizantologów, lecz także badaczy historii Trzeciego Rzymu Rosji, czy orbitujących wokół Bizancjum państw słowiańskich. Jest niezbędną lekturą również dla historyków Kaukazu Gruzji, Armenii oraz orientalistów zajmujących się dziejami Egiptu, Turcji, Palestyny lub Syrii. Podręcznik ten prezentujący najbardziej aktualny stan badań nad wszelkimi aspektami życia w imperium i jego azjatyckich prowincjach - pozwoli dotrzeć do sedna istotnych problemów historii bizantyjskiej i zapoczątkować również w Polsce dyskusję nad wieloma kontrowersyjnymi zagadnieniami. Spis treści: Wstęp - jak korzystać z niniejszej książkiWprowadzenie - Jonathan Shepard, były wykładowca uniwersytetu w Cambridge Wprowadzenie – część 1. Zrozumieć Bizancjum Pojęcie cesarstwa, prężność i religiaSpojrzenie na zewnątrz – cesarze, cudzoziemcy i ortodoksyjna rzymska tożsamośćWprowadzenie – część 2. Periodyzacja i zawartość książkiKiedy powstało lub upadło Bizancjum?Część I: Wczesne cesarstwo bizantyjskie, ok. 500 – ok. 700Czasy Justyniana i Wielkiego, elastyczność i stałość w okresie niepewności (roz. 1–4)Część II: Bizancjum wczesnośredniowieczne, ok. 700 – ok. 1204Bieg wydarzeń – Bizancjum w czasach wstrząsów i odrodzenia (roz. 5–6, 13, 16–17)Bilans – gospodarka, misje religijne, regiony przygraniczne i ważniejsze obce ludy (roz. 7–12, 14–15, 18–19)Część III: ziemie bizantyjskie w późnym średniowieczu, lata 1204–1492Żar imperium (roz. 20–24)Wprowadzenie – część 3. Inne drogi do BizancjumHistoria KościołaŚrodki wizualneLiteratura Armia i administracjaPrawo i sprawiedliwośćSpołeczeństwo – płeć (gender) i eunuchowieSpołeczeństwo – odstępcy i obcokrajowcyObcokrajowcy w cesarstwieUkryte tendencje BizancjumWprowadzenie – część 4. Droga na skróty do Bizancjum, przekłady tekstówTeksty źródłoweSztuka i media wizualnePrawa, typiki i żywoty świętychKazania i oracjePisarstwo historyczne na dworze i poza nimListy, poematy i satyryOpisy imperium chrześcijańskiego i jego prekursorów; inne „kroniki”Ujęcia „nierzymskie” i teksty dydaktyczneEncyklopedie i leksykonyPodręczniki wojskowe i inneNa skróty do BizancjumCZĘŚĆ I. Wczesne Cesarstwo Bizantyjskie ok. 500 – ok. 700Rozdział 1. Justynian I Wielki i jego dziedzictwo (500–600) - Andrew Louth, profesor patrystyki i bizantynistyki, uniwersytet w Durham Imperium miastPodziały religijne i źródła dotyczące Vi wiekuDojście Justyniana do władzy i kwestia jego „wielkiego projektu”Justynian i jego nagonka na pogan oraz dążenie do zjednoczenia chrześcijanWrogowie Justyniana i inne ciosyDziedzictwo Justyniana z punktu widzenia jego spadkobiercówFin de siècle – wiara, miasto i imperiumRozdział 2a. Sąsiedzi na wschodzie – Persja i monarchia Sasanidów (224–651) - Zeev Rubin, profesor historii starożytnej, uniwersytet w Tel-Awiwie Rzymianie i SasanidziPrawomocność władzy królewskiejSzachowie sasanidzcy i kapłani zaratusztriańscySzachowie i arystokracjaSystem podatkowy i organizacja wojska w państwie SasanidówUpadek SasanidówRozdział 2b. Sąsiedzi na wschodzie – Armenia (400–600) - R.W. Thomson, były profesor Fundacji Calouste Gulbenkiana, studia nad Armenią, Uniwersytet Oksfordzki WprowadzenieArmenia chrześcijańska – między Persją i BizancjumKościół ormiański jako punkt odniesienia i jego relacje z Kościołem cesarstwaRelacje z Syryjczykami, Justynianem i jego następcamiWnioskiRozdział 2c. Pogranicze wschodnie – arabowie przed Mahometem - Lawrence I. Conrad, profesor historii i kultury Środkowego Wschodu, Instytut Azji i Afryki, uniwersytet w Hamburgu Wstęp – problematyka źródeł Czasy wczesnego cesarstwa Arabowie w okresie późnej starożytnościArabskie tradycje religijneŻycie gospodarcze w ArabiiCesarstwo i polityka imperialnaMekka, Mahomet i powstanie islamuRozdział 3. Spojrzenie na Zachód (500–600) - John Moorhead, profesor historii McCaughey Bequest Legacy, uniwersytet w Queensland Jedność postrzymskiego świataNowe państwa – spadkobiercy Rzymu na zachodzieWojna z WandalamiWojna gocka – początkowe sukcesyWojna gocka – opór TotiliKonstantynopol i Zachód w połowie VI wiekuSprawa Trzech rozdziałówWrogie nastawienie zachodu wobec cesarstwaWojskowe trudności Bizantyjczyków na zachodzieWschód i Zachód – dalsze związki i rosnące podziałyRozdział 4. Bizancjum w okresie przemian (600–700) - Andrew Louth WprowadzenieWydarzenia – Persowie pokonani, arabowie triumfujący, szansa dla duchowieństwaZmiany administracyjneAdministracja cywilnaAdministracja wojskowaAdministracja prawnaReligia i KościółRozdział 5. Kryzys w państwie (700–850) - Marie-France Auzépy, emerytowana profesor historii, uniwersytet Paris VIII Nieprzenikniony ciemny wiek?Trzęsienie ziemi, zaraza i nieustająca wojnaWyludnienie i degradacja obszarów wiejskichSiły zbrojneOpodatkowanie i prowincjeAdministracja centralna i ideologia cesarstwaPrzysięgi i cesarzowa IrenaKultura, oczyszczenie i ruch przeciw bałwochwalstwuOdrodzenie Kościoła konstantynopolitańskiegoOd czasów drugiego soboru powszechnego w Nicei (787) do obrad synodikonu prawosławia (843)Rozdział 6. Okres po obrazoburstwie (850–886) - Shoun Tougher, starszy wykładowca historii starożytnej, Cardiff School of History and Archeology, uniwersytet w Cardiff WprowadzeniePolityka dworska w latach 842–867Polityka zagraniczna w latach 850–886Polityka dworska w latach 867–886PodsumowanieRozdział 7. Misje religijne - Siergiej A. Iwanow, profesor literatury bizantyjskiej, Uniwersytet Moskiewski WprowadzenieMisje finansowane przez państwo w epoce JustynianaPrzerwa w działalności misjonarskiejNasilenie działalności misjonarskiej w połowie IX wiekuMisje do Alanów, Węgrów i RusówDziałalność misjonarska w późnym BizancjumRozdział 8. Sąsiedzi cesarstwa – Armenia (600–1045) - T.W. Greenwood, wykładowca historii średniowiecznej, uniwersytet w St Andrews WprowadzenieNiestabilność polityczna i wyznaniowa (591–661)Niepodległość i integracja pod panowaniem islamu (661–850)Armenia resurget Byzantium expectat (850–1045)PodsumowanieRozdział 9. Konfrontacja z islamem – cesarze przeciw kalifom (641– ok. 850) - Walter E. Kaegi, profesor historii, Uniwersytet Chicagowski WprowadzenieGranice konfliktuMu’awija versus Konstans ii – nacisk na BizancjumBizantyjska odpowiedź na przedłużające się ofensywy muzułmańskie – rola starszego stratēgoiOkres abd al-malika – muzułmańska konsolidacja i ponowne ofensywy Leon III, Konstantyn V i słabnące ofensywy muzułmańskieBudowanie Bagdadu przez Abbasydów i opłacanie dżihaduAl-mamun i al-mutasimUłatwienie dżihadu – kontakty kulturalne i dyplomatyczne między Bizancjum a światem islamuWnioskiRozdział 10. Bizancjum z perspektywy Zachodu - Michael McCormick, profesor historii starożytnej Francis Goelet Legacy, Uniwersytet Harvardzki WprowadzenieBizancjum w okresie wczesnego średniowiecza jako przekształcony „nowy Rzym”Handel między Bizancjum a Zachodem?Relacje polityczne i dyplomatyczne. idee i realiaRzym jako „bizantyjska prowincja”Zagrożenia ze strony LongobardówNastanie Franków i koronacja Karola WielkiegoKarolingowie w Italii, ambicje papieża na Bałkanach i odrodzenie BizancjumKontakty kulturalne między Bizancjum a ZachodemWnioskiRozdział 11. Bizantyjska Italia (680–876) - Thomas S. Brown, wykładowca historii, Uniwersytet Oksfordzki Bizantyjska Italia w 680 rokuOstatnie dziesięciolecia panowania BizancjumRok 751 i jego konsekwencje Rzym i jego księstwoEgzarchat i PentapolisWenecja i IstriaKsięstwo NeapoluKsięstwa Kalabrii i OtrantoSycyliaSardyniaZakończenieRozdział 12. Gospodarka okresu średniego Bizancjum (600–1204) - Mark Whittow, wykładowca historii nowożytnej, Uniwersytet Oksfordzki WprowadzenieGospodarka bizantyjska – od późnego antyku po rok 1204Dziedzictwo późnoantyczne„ciemny wiek”Odrodzenie średniobizantyjskieNadejście łacinnikówInterpretacja dowodów – wątpliwości i sporyKryzys późnoantyczny – „Kryzys? jaki kryzys?”Ciemny wiek?Odrodzenie w okresie średniego Bizancjum – „feudalna rewolucja”?Rok 1204 – bilansGlosariusz wybranych pojęć i osóbTablice genealogiczne i panujący władcyBibliografiaZastosowane skrótyWykorzystane źródłaOpracowaniaSystem skrótów przy tytułach dziełWykaz skrótówWykaz źródełWykaz rękopisówOpracowaniaOpracowania ogólne w języku polskimDzieła ogólne i często cytowaneOpracowania część I (ok. 500–ok. 700) Opracowania część II (ok. 700–1204)Prace niepublikowaneIndeks osób Indeks geograficzny