Od Czeczenii do Somalilandu Górowo Iławeckie

Przedmiotem pracy jest ewolucja idei ochrony uchodźców w ramach urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR). Głównym celem jest zwrócenie uwagi na instytucjonalne problemy pomocy humanitarnej oraz kryzys motywacji pracujących w niej urzędników inspirowanych wartościami prawnymi i ogólnoludzkimi. Autor szuka odpowiedzi na liczne pytania, m.in.: dlaczego system ochrony i pomocy humanitarnej dla uchodźców nie funkcjonuje zgodnie z założeniami planistów ONZ? Dlaczego ochrona i pomoc dla uchodźców, która z założenia ma być humanitarna, zazwyczaj nie spełnia oczekiwanych standardów? Prowadząc dociekania, Autor porusza tak różnorodne kwestie, jak antropologia prawa i kontrola społeczna, obrzędy i przekonanie o wysokim morale międzynarodowych urzędników służby cywilnej, którzy mają pomagać uchodźcom i otaczać ich opieką. Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds.. Uchodźców, ustanowiony w 1950 roku w celu sprawowania nadzoru nad zachowaniem przez państwa standardów ustanowionych w międzynarodowych konwencjach, ukazany jest w książce jako rodzaj antropologicznego plemienia, zamkniętej sekty z kręgu cywilizacji McŚwiata. Opisując egzotycznego obcego, Autor koncentruje się na ,,plemieniu UNHCR", mającym swój język, sposoby gospodarowania, system kontroli społecznej, wierzenia i obrzędy. Badania etnograficzne prowadzone na Północnym Kaukazie, a następnie w Azji Środkowej, Turcji, Donbasie oraz Rogu Afryki były swoistym rytuałem przejścia dla Autora rozprawy, który z prawnika stał się antropologiem stosującym metodę badawczą autoetnografii w odniesieniu do zjawiska ochrony uchodźców. ****** From Chechnya to Somaliland: The Concept of Refugee Protection in the Context of the Organisational and Legal Culture of the Office of the High Commissioner for Refugees The evolution of the concept of refugee protection within the office of the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). The aim of the publication is to portray the institutional challenges for humanitarian aid and the motivational crisis of its officials. Spis treści: Spis treści Od autora Rozdział 1. Teoria i metodologia 1.1. Wprowadzenie 1.2. Przedmiot, cel i założenia rozprawy z perspektywy antropologicznej ewolucji idei ochrony uchodźców. Kazus Urzędu Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców 1.3. Inspiracje teoretyczne 1.4. Etnografia wielomiejscowa i autoetnografia 1.5. Stan badań nad kulturą organizacyjną UNHCR-u Rozdział 2. UNHCR w kontekście amerykańskiej kultury prawnej i organizacyjnej 2.1. UNHCR w XX wieku: Maszyna do Drenażu Mózgów czy Ambasada Uchodźców? 2.2. Od indywidualizmu do kolektywizmu w podejściu UNHCR-u do uchodźców 2.3. Budowanie relacji pomiędzy jednostką a UNHCR-em poprzez proces rekrutacji talentów rytuały humanitariuszy 2.4. Dyktatura sprawozdawczości: kreatywna rachunkowość uchodźcza w UNHCR-ze 2.5. Wewnętrzne rytuały organizacyjne UNHCR-u w XXI wieku architektura amerykańskiego Panoptykonu 2.6. Kodeks zachowania korporacyjnego 2.7. W poszukiwaniu paradygmatu podejścia do przymusowej migracji: humanitaryzm czy solidaryzm jako narzędzie ochrony międzynarodowej 2.8. Podsumowanie Rozdział 3. Północny Kaukaz jurydyka żywego prawa w Rosji 3.1. Wstęp 3.2. Czynniki decydujące o postawach wobec migracji z Północnego Kaukazu 3.3. Odpowiedzialne wejście i wyjście kaukaskie operacje gabinetowe UNHCR-u 3.4. Ogólna charakterystyka warunków pobytu i pracy UNHCR-u na Północnym Kaukazie 3.5. Postawy wzajemne pracowników lokalnych UNHCR-u 3.6. Niebezpieczeństwa wiedzy o kraju pochodzenia a technologia budowania siatki wpływu na Północnym Kaukazie 3.7. Postawy organów władzy republik wobec UNHCR-u i jego partnerów 3.8. Adat i UNHCR na Północnym Kaukazie 3.9. Podsumowanie Rozdział 4. Tadżykistan pomiędzy basmaczami i aparatczykami 4.1. Wstęp 4.2. Uchodźcy wewnętrzni i uchodźcy z Afganistanu w Tadżykistanie 4.3. Oficer ds. ochrony decyduje o życiu lub śmierci uchodźcy 4.4. Rutynowe sprawy azylowe UNHCR-u w Duszanbe 4.5. Tadżycy na granicy Polski próba skonstruowania profilu idealnego uchodźcy. Liminalność przejścia w stan ochrony w świecie nasyconym mediami 4.6. Bezpaństwowcy w Tadżykistanie próba lobbingu legislacyjnego w przestrzeni pola norm kulturowych 4.7. Podsumowanie Rozdział 5. Interwencja humanitarna na Ukrainie 5.1. Wstęp 5.2. Czynniki decydujące o mojej misji w Mariupolu i Siewierodoniecku 5.3. Gabinetowe operacje UNHCR-u na rzecz uchodźców wewnętrznych na Ukrainie: trudności w rozumieniu pojęcia pomocy humanitarnej na Ukrainie po wypadkach na kijowskim Majdanie 5.4. Ogólna charakterystyka sytuacji humanitarnej w Mariupolu i na Ługańszczynie od września 2014 do marca 2015 roku 5.5. Postawy wzajemne pracowników lokalnych 5.6. Metodologia pracy UNHCR-u na Donbasie 5.7. Postawy władz ukraińskich i separatystów wobec pomocy humanitarnej ONZ 5.8. UNHCR i pomoc prawna dla uchodźców wewnętrznych 5.9. Podsumowanie Rozdział 6. Kazus Somalilandu tradycja klanowa przeciwko wizji neokolonizacji przez Narody Zjednoczone 6.1. Wstęp 6.2. Kto jest kim w Somalilandzie: uchodźca uchodźca wewnętrzny 6.3. System recepcyjny dla uchodźców zewnętrznych i wewnętrznych 6.4. Życie powszednie uchodźców w Hargejsie na podstawie ich skarg do UNHCR-u 6.5. Pokojowe współistnienie jako metoda budowania przez UNHCR wielokulturowego modelu ochrony uchodźców w Somalilandzie. Opozycja wobec tradycyjnych systemów rozwiązywania sporów i konfliktów 6.6. Bezpaństwowcy w Somalilandzie 6.7. Podsumowanie Rozdział 7. Turcja przewrót w systemie światowej ochrony uchodźców w XXI wieku 7.1. Wstęp 7.2. Humanitaryzm musi się opłacać i inne tureckie ograniczenia w ochronie uchodźców 7.3. Ogólna charakterystyka warunków pobytu uciekinierów wojennych i uchodźców w Turcji 7.4. Władza patrona i wzajemne postawy pracowników lokalnych UNHCR-u 7.5. Postawy władz tureckich wobec pomocy humanitarnej i działań UNHCR-u 7.6. Czy Turcja jest bezpiecznym krajem trzecim? 7.7. Podsumowanie Rozdział 8. Zakończenie 8.1. UNHCR i dążenie do władzy 8.2. Narzędzia globalnej misji: cyberhumanitaryzm dla zarządzania masowym napływem ludności 8.3. Mit ucieczki od Panoptykonu do rzeczywistego świata uchodźców na peryferie systemu 8.4. Wiedza tajemna Wysokiego Komisarza i autoetnografia Bibliografia Wybrane źródła internetowe Aneksy Słownik angielsko-polski wybranych terminów języka zawodowego UNHCR-u Abstract From Chechnya to Somaliland. The concept of protection of refugees in the context of the legal and the corporate culture of the Office of the High Commissioner for Refugees Fotografie Ilustracje Indeks nazwisk Indeks instytucji