Diagnostyka laboratoryjna. Górowo Iławeckie

Diagnostyka laboratoryjna, dzięki dynamicznemu rozwojowi w ciągu ostatnich lat, stanowi istotny element postępowania diagnostycznego. Dzięki efektywnej współpracy klinicystów i diagnostów laboratoryjnych, łączy zarówno elementy podstawowe, jak i kliniczne nauk medycznych. Autorzy podręcznika, doświadczeni klinicyści i eksperci medycyny laboratoryjnej, w sposób syntetyczny przedstawili zasady diagnostyki najczęściej występujących chorób, ze szczególnym uwzględnieniem badań laboratoryjnych. Osobny rozdział poświęcono interpretacji wyników badań laboratoryjnych. Ponadto wydanie zostało uaktualnione i poszerzone o rozdziały dotyczące diagnostyki laboratoryjnej niepłodności oraz badań laboratoryjnych w monitorowaniu przebiegu ciąży. Wszystkie zaprezentowane zagadnienia powinny ułatwić przyszłym diagnostom orientację w zagadnieniach teoretycznych i codziennej praktyce lekarskiej. Publikacja będzie przydatna studentom analityki medycznej, diagnostom laboratoryjnym oraz lekarzom na różnych etapach kształcenia. Spis treści: Okładka Strona tytułowa Wykaz autorów Przedmowa Spis treści 1. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych - Wojciech Gernand 1.1. Wprowadzenie 1.2. Proces interpretacji wyniku badania laboratoryjnego 1.3. Punkt odniesienia 1.3.1. Norma 1.3.2. Wartości referencyjne 1.3.3. Granica decyzyjna 1.4. Wartość diagnostyczna badań laboratoryjnych 1.4.1. Cztery rodzaje wyników 1.4.2. Czułość diagnostyczna 1.4.3. Swoistość diagnostyczna 1.4.4. Czynniki wpływające na czułość i swoistość diagnostyczną 1.4.5. Dokładność diagnostyczna 1.4.6. Wskaźnik Youdena 1.4.7. Krzywa ROC 1.4.8. Wartość predykcyjna wyniku dodatniego 1.4.9. Wartość predykcyjna wyniku ujemnego 1.5. Interpretacja szacowanie prawdopodobieństw 1.5.1. Prawdopodobieństwo przed wykonaniem badania 1.5.2. Ilorazy prawdopodobieństw 1.6. Podsumowanie Piśmiennictwo 2. Diagnostyka laboratoryjna chorób układu sercowo-naczyniowego - Bogdan Solnica 2.1. Uszkodzenie mięśnia sercowego. Zawał serca 2.1.1. Wprowadzenie 2.1.2. Diagnostyka 2.1.3. Diagnostyka laboratoryjna 2.2. Niewydolność serca 2.2.1. Wprowadzenie 2.2.2. Diagnostyka 2.2.3. Diagnostyka laboratoryjna 2.2.4. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 2.3. Nadciśnienie tętnicze 2.3.1. Wprowadzenie 2.3.2. Diagnostyka 2.3.3. Diagnostyka laboratoryjna Piśmiennictwo 3. Diagnostyka laboratoryjna chorób układu pokarmowego - Tomasz Mach, Małgorzata Zwolińska-Wcisło, Andrzej Cieśla 3.1. Choroby przełyku 3.1.1. Wprowadzenie 3.1.2. Diagnostyka 3.2. Choroby żołądka 3.2.1. Zapalenie żołądka i choroba wrzodowa 3.2.2. Zakażenie Helicobacter pylori i jego diagnostyka 3.2.3. Nowotwory żołądka 3.3. Celiakia 3.3.1. Wprowadzenie 3.3.2. Diagnostyka 3.3.3. Diagnostyka laboratoryjna 3.3.4. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 3.4. Nieswoiste zapalenia jelit 3.4.1. Wprowadzenie 3.4.2. Diagnostyka 3.4.3. Diagnostyka laboratoryjna 3.4.4. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 3.5. Choroby trzustki 3.5.1. Ostre zapalenie trzustki 3.5.2. Przewlekłe zapalenie trzustki 3.5.3. Torbiele trzustki 3.5.4. Rak trzustki 3.6. Choroby wątroby 3.6.1. Wirusowe zapalenia wątroby 3.6.2. Alkoholowa choroba wątroby 3.6.3. Polekowe uszkodzenie wątroby 3.6.4. Wrodzona hemochromatoza 3.6.5. Choroba Wilsona 3.6.6. Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby 3.6.7. Autoimmunologiczne zapalenie wątroby 3.6.8. Pierwotne zapalenie dróg żółciowych 3.6.9. Marskość wątroby 3.6.10. Ostra niewydolność wątroby 3.6.11. Hiperbilirubinemie wrodzone 3.6.12. Rak wątrobowokomórkowy Piśmiennictwo 4. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeń gospodarki wodno-sodowej i równowagi kwasowo-zasadowej - Mirosława Nowacka, Bogdan Solnica 4.1. Zaburzenia gospodarki wodno-sodowej 4.1.1. Wprowadzenie 4.1.2. Stany odwodnienia 4.1.3. Stany przewodnienia 4.2. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 4.2.1. Wprowadzenie 4.2.2. Kwasica metaboliczna 4.2.3. Kwasica oddechowa 4.2.4. Zasadowica metaboliczna 4.2.5. Zasadowica oddechowa Piśmiennictwo 5. Diagnostyka laboratoryjna w chorobach nerek i dróg moczowych - Marek Kuźniewski, Danuta Fedak 5.1. Wstęp 5.2. Zakażenia układu moczowego 5.2.1. Wprowadzenie 5.2.2. Diagnostyka 5.3. Ostre uszkodzenie nerek 5.3.1. Wprowadzenie 5.3.2. Diagnostyka 5.3.3. Diagnostyka laboratoryjna 5.3.4. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 5.4. Przewlekła choroba nerek 5.4.1. Wprowadzenie 5.4.2. Diagnostyka 5.4.3. Diagnostyka laboratoryjna 5.5. Pacjenci hemodializowani 5.6. Pacjenci po przeszczepieniu nerki Piśmiennictwo 6. Diagnostyka laboratoryjna chorób układu wewnątrzwydzielniczego - Beata Piwońska-Solska, Aleksandra Gilis-Januszewska, Dorota Pach, Alicja Hubalewska-Dydejczyk 6.1. Zaburzenia wydzielania hormonów podwzgórza i przysadki 6.1.1. Wprowadzenie 6.1.2. Moczówka prosta 6.1.3. Nieadekwatne (nadmierne) wydzielanie wazopresyny zespół Schwartza-Barttera (zespół SIADH) 6.1.4. Nadmierne wydzielanie prolaktyny (hiperprolaktynemia) 6.1.5. Zaburzenia wydzielania hormonu wzrostu (GH) 6.1.6. Hormony gonadotropowe lutropina (LH) i folitropina (FSH) 6.2. Choroby nadnerczy 6.2.1. Wprowadzenie 6.2.2. Hiperkortyzolemia 6.2.3. Hipokortyzolemia 6.2.4. Zaburzenia wydzielania mineralokortykosteroidów 6.2.5. Androgeny nadnerczowe 6.2.6. Wrodzony przerost nadnerczy zespół nadnerczowo-płciowy 6.2.7. Hormony rdzenia nadnerczy guz chromochłonny 6.3. Choroby tarczycy 6.3.1. Wprowadzenie 6.3.2. Zaburzenia funkcji tarczycy 6.4. Choroby przytarczyc 6.4.1. Wprowadzenie 6.4.2. Pierwotna nadczynność przytarczyc 6.4.3. Wtórna nadczynność przytarczyc 6.4.4. Pierwotna niedoczynność przytarczyc 6.4.5. Wtórna niedoczynność przytarczyc 6.4.6. Rzekoma niedoczynność przytarczyc 6.5. Nowotwory rozproszonego układu wewnątrzwydzielniczego guzy neuroendokrynne 6.5.1. Wprowadzenie 6.5.2. Diagnostyka 6.5.3. Diagnostyka laboratoryjna Piśmiennictwo 7. Diagnostyka laboratoryjna niepłodności 7.1. Diagnostyka laboratoryjna męskiej niepłodności - Jolanta Słowikowska-Hilczer, Katarzyna Marchlewska, Renata Walczak-Jędrzejowska 7.1.1. Wprowadzenie 7.1.2. Diagnostyka laboratoryjna 7.2. Diagnostyka laboratoryjna niepłodności kobiecej - Wojciech Pabian 7.2.1. Wprowadzenie 7.2.2. Zaburzenia miesiączkowania 7.2.3. Czynnik jajowodowy Pismiennictwo 8. Badania laboratoryjne w monitorowaniu przebiegu ciąży - Olga Kacalska-Janssen, Magdalena Piróg, Robert Jach 8.1. Wprowadzenie 8.2. Zmiany hormonalne w okresie ciąży 8.3. Diagnostyka w kierunku cukrzycy w okresie ciąży 8.4. Badania biochemiczne w diagnostyce prenatalnej 8.4.1. Badania biochemiczne wykonywane w ramach diagnostyki prenatalnej w I trymestrze ciąży 8.4.2. Badania biochemiczne wykonywane w ramach diagnostyki prenatalnej w II trymestrze ciąży 8.5. Podstawowe badania laboratoryjne w okresie ciąży 8.5.1. Morfologia krwi 8.5.2. Badanie ogólne moczu 8.6. Diagnostyka zakażeń perinatalnych 8.6.1. Zakażenia bakteryjne 8.6.2. Zakażenia wywołane przez patogeny atypowe 8.6.3. Zakażenia wirusowe 8.6.4. Zakażenia pasożytnicze 8.6.5. Zakażenia grzybicze Piśmiennictwo 9. Diagnostyka laboratoryjna wybranych chorób metabolicznych 9.1. Zaburzenia przemian glukozy - Bogdan Solnica, Magdalena Szopa 9.1.1. Cukrzyca 9.1.2. Stany hipoglikemiczne 9.2. Dyslipidemie - Małgorzata Malczewska-Malec, Joanna Góralska 9.2.1. Wprowadzenie 9.2.2. Diagnostyka 9.2.3. Laboratoryjna ocena lipidów i lipoprotein 9.2.4 Diagnostyka dyslipidemii uwarunkowanych genetycznie 9.2.5. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej Piśmiennictwo 10. Diagnostyka laboratoryjna chorób układu krwiotwórczego - Joanna Osada, Milena Dąbrowska 10.1. Wprowadzenie 10.2. Niedokrwistość 10.2.1. Wprowadzenie 10.2.2. Diagnostyka 10.2.3. Diagnostyka laboratoryjna 10.2.4. Niedokrwistość z niedoboru żelaza (IDA) 10.2.5. Niedokrwistość chorób przewlekłych (ACD)/niedokrwistość w stanach zapalnych (AI) 10.2.6. Niedokrwistość syderoblastyczna 10.2.7. Niedokrwistości megaloblastyczne 10.2.8. Niedokrwistości hemolityczne 10.2.9. Niedokrwistość aplastyczna (AA) 10.3. Przewlekłe nowotwory mieloproliferacyjne (MPN) 10.3.1. Wprowadzenie 10.3.2. Czerwienica prawdziwa (PV) 10.3.3. Przewlekła białaczka szpikowa (CML) 10.4. Zespoły mielodysplastyczne (MDS) 10.4.1. Wprowadzenie 10.4.2. Diagnostyka 10.4.3. Diagnostyka laboratoryjna 10.5. Białaczki ostre 10.5.1. Wprowadzenie 10.5.2. Diagnostyka 10.5.3. Diagnostyka laboratoryjna 10.6. Przewlekła białaczka limfocytowa (CLL) 10.6.1. Wprowadzenie 10.6.2. Diagnostyka 10.6.3. Diagnostyka laboratoryjna 10.7. Gammapatie monoklonalne (GM) 10.7.1. Wprowadzenie 10.7.2. Szpiczak plazmocytowy (MM) Piśmiennictwo 11. Diagnostyka laboratoryjna chorób układu krzepnięcia - Anna Raszeja-Specht 11.1. Patogeneza zaburzeń krzepnięcia 11.2. Zaburzenia krwotoczne 11.2.1. Wprowadzenie 11.2.2. Diagnostyka 11.2.3. Diagnostyka laboratoryjna 11.2.4. Diagnostyka wybranych skaz krwotocznych 11.3. Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe 11.3.1. Wprowadzenie 11.3.2. Diagnostyka 11.3.3. Diagnostyka laboratoryjna 11.4. Monitorowanie leczenia przeciwzakrzepowego Piśmiennictwo 12. Diagnostyka laboratoryjna chorób nowotworowych - Jan Kanty Kulpa, Urszula Rychlik, Zofia Stasik, Jadwiga Tarapacz, Ewa Wójcik, Joanna Niemiec, Artur Kowalik 12.1. Wprowadzenie 12.2. Stosowanie diagnostyki molekularnej w identyfikowaniu punktów uchwytu dla terapii ukierunkowanej 12.2.1. Diagnostyka molekularna w terapiach z zastosowaniem leków blokujących białkowe produkty onkogenów 12.2.2. Diagnostyka molekularna w poradnictwie genetycznym 12.2.3. Podsumowanie 12.3. Badania markerów nowotworowych 12.3.1. Nowotwory regionu głowy i szyi 12.3.2. Rak przełyku 12.3.3. Rak żołądka 12.3.4. Rak trzustki 12.3.5. Pierwotny rak wątroby 12.3.6. Rak jelita grubego i odbytnicy 12.3.7. Rak piersi 12.3.8. Rak jajnika 12.3.9. Rak endometrium (rak trzonu macicy) 12.3.10. Rak szyjki macicy 12.3.11. Rak sromu 12.3.12. Rak gruczołu krokowego (prostaty) 12.3.13. Rak pęcherza moczowego 12.3.14. Nowotwory zarodkowe jądra 12.3.15. Rak płuca 12.3.16. Czerniak złośliwy (melanoma) 12.4. Zespół wyniszczenia nowotworowego 12.5. Niedokrwistość towarzysząca nowotworom Piśmiennictwo 13. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeń odporności - Urszula Demkow 13.1. Wstęp 13.2. Pierwotne niedobory odporności 13.2.1. Wprowadzenie 13.2.2. Diagnostyka 13.2.3. Diagnostyka laboratoryjna 13.2.4. Przykłady najczęściej występujących zaburzeń odporności 13.3. Limfohistiocytoza hemofagocytarna 13.4. Zakażenie wirusem HIV 13.5. Choroby autoimmunizacyjne 13.5.1. Wprowadzenie 13.5.2. Diagnostyka laboratoryjna 13.5.3. Zapalenia naczyń 13.5.4. Autoimmunizacyjne choroby wątroby i dróg żółciowych 13.6. Diagnostyka laboratoryjna w alergologii 13.6.1. Zastosowanie cytometrii w diagnostyce chorób alergicznych 13.6.2. Diagnostyka komponentowa w alergologii Piśmiennictwo 14. Diagnostyka laboratoryjna chorób układu nerwowego - Tomasz Dziedzic, Aleksandra Klimkowicz-Mrowiec, Joanna Pera, Marcin Wnuk, Agnieszka Słowik 14.1. Choroby naczyniowe mózgu 14.1.1. Wprowadzenie 14.1.2. Diagnostyka 14.1.3. Diagnostyka laboratoryjna 14.2. Zespoły otępienne 14.2.1. Choroba Alzheimera (ChA) 14.2.2. Zwyrodnienie czołowo-skroniowe (ZCS) 14.2.3. Otępienie z ciałami Lewyego (OCL) 14.2.4. Otępienie naczyniopochodne (ON) 14.3. Choroby ruchu 14.3.1. Choroba Parkinsona 14.3.2. Ataksje dziedziczne 14.3.3. Choroba Huntingtona (ChH) 14.3.4. Zespół Gillesa de la Tourettea 14.3.5. Dystonie 14.3.6. Drżenie samoistne 14.4. Stwardnienie rozsiane 14.4.1. Wprowadzenie 14.4.2. Diagnostyka 14.4.3. Diagnostyka laboratoryjna 14.4.4. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 14.5. Choroby infekcyjne ośrodkowego układu nerwowego 14.5.1. Wprowadzenie 14.5.2. Diagnostyka 14.5.3. Diagnostyka laboratoryjna 14.5.4. Sytuacje szczególne w diagnostyce laboratoryjnej zakażeń ośrodkowego układu nerwowego 14.5.5. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 14.6. Zespoły paranowotworowe w neurologii 14.6.1. Wprowadzenie 14.6.2. Diagnostyka 14.6.3. Diagnostyka laboratoryjna 14.6.4. Perspektywy diagnostyki laboratoryjnej 14.7. Choroby nerwów obwodowych (neuropatie) 14.7.1. Wprowadzenie 14.7.2. Diagnostyka 14.7.3. Diagnostyka laboratoryjna 14.8. Choroby nerwowo-mięśniowe 14.8.1. Miastenia rzekomoporaźna 14.8.2. Miopatie 14.9. Choroby spichrzeniowe 14.9.1. Wprowadzenie 14.9.2. Mukopolisacharydozy 14.9.3. Lipidozy 14.9.4. Glikogenozy 14.9.5. Diagnostyka 14.9.6. Diagnostyka laboratoryjna Piśmiennictwo Przypisy