Stepan Bandera Goniądz

"Bandera. Faszyzm, ludobójstwo, kult. Życie i mit ukraińskiego nacjonalisty" to pierwsza naukowa biografia Stepana Bandery i pierwsze dogłębne studium jego kultu. Książka oparta jest na długoletnich i obszernych badaniach w kilkudziesięciu archiwach całego świata. Napisana jest w sposób krytyczny, ale też ciekawy i wciągający. Grzegorz Rossoliński-Liebe osadza biografię Bandery w kontekście faszyzmu europejskiego, Holokaustu i działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Książka rzuca światło na szereg najciemniejszych momentów współczesnej historii ukraińskiej i ukazuje powiązania między historią ukraińską, żydowską, polską, rosyjską, niemiecką i radziecką. Jednym z najciekawszych elementów monografii jest analiza narodzin kultu Bandery w latach 30. XX wieku i przestudiowanie jego złożonej i pełnej niespodziewanych przemian ewolucji, aż do końca pierwszego dziesięciolecia tego wieku. Publikacje Grzegorza Rossolińskiego-Liebe są od dawna znane na Ukrainie. Fakt, że umieszcza on dzieje OUN i UPA w kontekście historii faszyzmu europejskiego, wywołał tam gorącą dyskusję wśród historyków i publicystów, przez co książka do dziś nie została przetłumaczona na język ukraiński (...) Jeśli ktoś chciałby się dowiedzieć, jak wyglądałaby monografia będąca ukraińską analogią prac Jana Tomasza Grossa albo Jana Grabowskiego, powinien koniecznie sięgnąć po książkę Rossolińskiego-Liebe. Grzegorz Motyka, ISP PAN Ta fascynująca monografia oparta na solidnych badaniach prezentuje całościowe ujęcie kariery politycznej ukraińskiego nacjonalisty Stepana Bandery oraz kultu, jakim zaczęto otaczać jego osobę. Jest to podstawowa lektura dla wszystkich zainteresowanych historią Ukrainy i Europy Wschodniej w XX wieku. Antony Polonsky, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN Grzegorz Rossoliński-Liebe - historyk, pracujący na Wolnym Uniwersytecie Berlińskim (Freie Universität Berlin). Studiował na Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą zaś doktorat obronił na Uniwersytecie Hamburskim (Universität Hamburg). Był stypendystą The Harry Frank Guggenheim Foundation, United States Holocaust Memorial Museum, Fritz-Thyssen-Stiftung i Fondation pour la Mémoire de la Shoah. Autor licznych publikacji dotyczących historii faszyzmu, Holokaustu, nacjonalizmu i antysemityzmu. Spis treści: PRZEDMOWA I PODZIĘKOWANIA LISTA SKRÓTÓW NOTA O JĘZYKU, NAZWACH I TRANSLITERACJI WPROWADZENIE Osoba Kult, mit, charyzma i rytuały Ukraiński nacjonalizm i nacjonalizm integralny OUN i faszyzm Faszyzm, nacjonalizm i radykalna prawica Sakralizacja polityki i dychotomia heroizacji-demonizacji Pamięć, tożsamość, symbol i negacja Ludobójstwo, masowa przemoc i złożoność Holokaustu Dokumenty, interpretacje i manipulacje Literatura Cele, możliwości i ograniczenia Rozdział 1. HETEROGENICZNOŚĆ, NOWOCZESNOŚĆ I ZWROT NA PRAWO Perspektywa długiego trwania a heterogeniczność historii ukraińskiej Ukraińska heroiczna nowoczesność Przegrana walka o państwowość ukraińską Brak państwa ukraińskiego i konflikt polsko-ukraiński OUN: rasizm, faszyzm, rewolucja, przemoc i walka o państwo ukraińskie Przepaść pokoleniowa i droga do masowego zrywu Przemoc etniczna i polityczna Współpraca, życie poza Ukrainą i finansowanie Ideologia Podsumowanie Rozdział 2. KSZTAŁTOWANIE OSOBOWOŚCI Rodzina, edukacja, początki działalności i zaangażowanie polityczne Kariera w OUN Światopogląd Podsumowanie Rozdział 3. ZABÓJSTWO PIERACKIEGO ORAZ PROCESY W WARSZAWIE I LWOWIE Zabójstwo Pierackiego Ideologiczny wymiar zabójstwa Pierackiego Proces OUN w Warszawie Proces OUN we Lwowie Następstwa procesów Bandera w polskich więzieniach Podsumowanie Rozdział 4. UKRAIŃSKA REWOLUCJA NARODOWA: MASOWA PRZEMOC...I KATASTROFA POLITYCZNA Początek II wojny światowej Rozłam w OUN Drugi Wielki Kongres Ukraińskich Nacjonalistów w Krakowie Praktyczne przygotowania do Ukraińskiej Rewolucji Narodowej Ukraińska Rewolucja Narodowa Pogromy, proklamacje i obchody narodowe we Lwowie Pogromy i tworzenie państwa na zachodniej Ukrainie Listy i przywódcy Bilans Ukraińskiej Rewolucji Narodowej Działalność i odpowiedzialność Bandery Podsumowanie Rozdział 5. RUCH OPORU, KOLABORACJA I LUDOBÓJCZE ASPIRACJE OUN-M i kwestia Ukrainy wschodniej Brak porozumienia Ukraina bez Bandery Policja ukraińska i OUN-B OUN-B w 1942 roku UPA masowa przemoc i demokratyzacja UPA i masowa przemoc wobec Polaków UPA i mordowanie Żydów Bandera i banderowcy Opór, dalsza kolaboracja i reaktywacja Bandery Podsumowanie Rozdział 6. III WOJNA ŚWIATOWA I GLOBALIZACJA UKRAIŃSKIEGO NACJONALIZMU Podporządkowanie Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego Konflikt między OUN-UPA i władzami radzieckimi Operacja Rollback Displaced Persons Podsumowanie Rozdział 7. PROWIDNYK NA UCHODŹSTWIE Przeciwnicy i ofiary nazistowskich Niemiec Bandera i konflikty w organizacji Bandera i zachodnie służby wywiadowcze Życie prywatne prowidnyka Światopogląd Bandery po II wojnie światowej Staszynśkyj, Oberländer, Lippolz i zabójstwo Bandery Podsumowanie Rozdział 8. BANDERA I PROPAGANDA RADZIECKA Niemiecko-ukraińscy nacjonaliści Burżuazyjni nacjonaliści Reakcja podziemia nacjonalistycznego na propagandę radziecką Hałan radziecki męczennik i heroiczny intelektualista Radzieccy bohaterowie i pomniki ofiar OUN-UPA Bandera w późnym dyskursie radzieckim Podsumowanie Rozdział 9. ODRODZENIE KULTU Śmierć i pogrzeb Bandery Antykomunistyczne obchody, demonstracje i rytuały Pierwsze muzeum Bandery Historycy i kult Bandery Podsumowanie Rozdział 10. POWRÓT NA UKRAINĘ Podwójna propaganda Pierwszy pomnik Bandery na Ukrainie Drugi zwrot na prawo Kult Bandery w historiografii Popularne biografie Bandera i świat naukowy Muzea Bandery Zmartwychwstanie w Dublanach Wola Zaderewacka i Uhrynów Stary Ulice, tablice i pomniki Bandery Upamiętnienia Bandery po rozpadzie Związku Radzieckiego Prowidnyk na festiwalach, w pubach, w powieściach i w kinie Postradzieckie pomniki ofiar OUN-UPA Kresowiacy, polska martyrologia i Bandera Spór o Banderę Bandera w kontekście kultów innych przywódców ZAKOŃCZENIE Osoba, ruch i kult Faszyzm Życie pozagrobowe Niezdolność do przeżywania żałoby, brak empatii, sakralizacja i trauma SŁOWNIK BIBLIOGRAFIA Zbiory archiwalne: Gazety: Filmy: Wywiady: Prace opublikowane