Struktura rewolucji metanaukowej Gdańsk

Po raz pierwszy prezentujemy polskiemu odbiorcy dzieło, w którym Józef Życiński przedstawia summę swoich wieloletnich badań na gruncie filozofii nauki. W erudycyjnym i usystematyzowanym wywodzie Życiński pokazuje ukryte mechanizmy rządzące ewolucją nauki od jej początków aż po czasy nam współczesne. Józef Życiński skupił swoją uwagę na jednej rewolucji, i to nie rewolucji przebiegającej w nauce, lecz rewolucji, jaka dokonała się w poglądach na naukę, czyli na rewolucji metanaukowej. Została ona wywołana przez dwie wielkie rewolucje naukowe uwieńczone (ale nie zakończone) powstaniem teorii względności i mechaniki kwantowej. Jeszcze raz okazało się, że nauka jest „częścią większej całości”. To, co się dzieje w nauce, ma oddźwięk – niekiedy bardzo daleko idący – w szeroko rozumianej przestrzeni kultury; szeroko rozumianej, bo obejmującej duże obszary życia współczesności. (…) Życiński zawsze głęboko przeżywał piękno naukowej przygody – piękno i element transcendencji: „Mimo niedoskonałości i braków prawdziwa nauka ma swoje piękno, które ujawnia się w przeobrażeniu tajemnicy w informację”. Samo to przeobrażenie jest piękne i tajemnicze. [Ze Wstępu Michała Hellera] Spis treści: Michał Heller Wstęp Wprowadzenie Rozdział pierwszy Programy badawcze i rozwój nauki 1. Rola ideatów w nauce 2. Koncepcja ideologicznych programów badawczych 3. Ideologiczne programy badawcze i rozwój nauki nowożytnej 4. Podsumowanie i wnioski Rozdział drugi Nauka jako opium dla ludzkości 1. Początek optymizmu epistemologicznego 2. Negatywne aspekty filozofii pozytywistycznej 3. Nauka more eschatologico Rozdział trzeci W poszukiwaniu racjonalnej zjednoczonej nauki 1. Program racjonalizacji nauki Koła Wiedeńskiego 2. Racjonalność poza doświadczeniem 3. Racjonalne warunki wstępne indukcji Rozdział czwarty Korekty w Euklidesowskim paradygmacie Matematyki 1. Odwrót od samooczywistości i trywialności w matematyce 2. Zmierzch Hilbertowskiej metamatematyki 3. Twierdzenia limitacyjne i niepewność w matematyce Rozdział piąty Socjologizm versus racjonalność 1. Epistemologiczne problemy z racjonalnością 2. Pozaracjonalne składniki nauki 3. Koniec natychmiastowej racjonalności 4. Epistemologiczna zasada nieoznaczoności Rozdział szósty Poszukiwanie nowego paradygmatu 1. Między aksjologią a nauką 2. W stronę nauki zhumanizowanej? 3. Filozofia nieładu czy nieład filozofii? 4. Epistemologiczne aspekty zasady antropicznej 5. Podsumowanie i wnioski Rozdział siódmy Od epistemologii do doksalogii 1. Powstanie doksatycznej filozofii nauki 2. Anarchistyczna teoria rewolucji naukowej 3. Otwarta nauka w otwartym wszechświecie 4. Podsumowanie i wnioski Bibliografia Indeks