Psychologia zdrowia (EPUB) Gąbin

Po 13 latach od pierwszego wydania przedstawiamy Czytelnikom poszerzoną i unowocześnioną edycję podręcznika Psychologia zdrowia. W nowej wersji podręcznika uwzględniono dynamiczny rozwój psychologii zdrowia jako dziedziny badan i praktyki, który nastąpił w ostatnich latach. W publikacji zrelacjonowano obszerny dorobek polskich naukowców, jest ona także dostosowana do realiów polskiego systemu ochrony zdrowia. Treści podręcznika odpowiadają programowi kształcenia z zakresu psychologii zdrowia. W nowej edycji Psychologii zdrowia Czytelnik znajdzie: informacje na temat statusu psychologii zdrowia jako nauki i jej relacji do innych dziedzin psychologii oraz innych nauk. Autorki przedstawiły także historię kształtowania się dyscypliny i obowiązujące na różnych etapach jej rozwoju paradygmaty aż do dzisiejszego kształtu i współczesnych wyzwań; wyczerpujący opis podstawowych terminów, problemów i koncepcji teoretycznych związanych ze zdrowiem i chorobą; analizę poznawczych i behawioralnych uwarunkowań zdrowia i choroby, a także opis modeli wyjaśniających zachowania zdrowotne i ich zmiany; opis psychologicznych mechanizmów zdrowia i choroby, psychologicznych następstw choroby oraz organizacji zachowania wobec własnej choroby; rozbudowaną część dotyczącą psychologicznych aspektów relacji lekarzpacjent oraz znaczenia psychologii zdrowia dla wybranych działów medycyny; rozdział dotyczący metodologicznych aspektów prowadzenia badań w psychologii zdrowia. Podręcznik jest przeznaczony dla studentów wybierających psychologię zdrowia jako przedmiot swojej specjalizacji zawodowej, oraz absolwentów psychologii zatrudnionych w sektorze zdrowia. Jest też pomyślany tak, aby mogli z niego korzystać studenci innych kierunków: medycyny, pielęgniarstwa, pedagogiki, socjologii, zdrowia publicznego. Odbiorcami publikacji mogą być także specjaliści z innych dziedzin, współpracujący z psychologami: socjologowie, asystenci społeczni, pedagodzy, nauczyciele, lekarze i pielęgniarki, także specjaliści w zakresie rehabilitacji i kultury fizycznej oraz kształtowania środowiska. W nowym wydaniu podręcznika przedstawiono współczesne wyzwania naukowe, edukacyjne i praktyczne stojące przed psychologią zdrowia. W większym stopniu nawiązano do kontekstu społecznego i zdrowia publicznego, co jest ważne ze względu na zwiększające się obciążenia zdrowotne związane z wydłużaniem się życia człowieka. Uwzględniono również nowe sposoby programowania badań, wychodząc naprzeciw nowym wyzwaniom, przede wszystkim dla praktyki, w postaci technologii innowacyjnych. Treści zawarte w podręczniku mają nie tylko walor poznawczy, lecz także praktyczny, poprzez wskazanie możliwości poprawy czy utrzymania zdrowia, oraz ekonomiczny, ponieważ zapobieganie chorobom i promowanie zdrowia może przyczynić się do obniżenia kosztów opieki zdrowotnej. Z recenzji prof. dr hab. Janiny Ogińskiej-Bulik Spis treści: Okładka Strona tytułowa Strona redakcyjna Wstęp Rozdział 1. Narodziny i rozwój psychologii zdrowia 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia 1.2. Prekursorzy psychologii zdrowia 1.3. Współczesne wyzwania naukowe, edukacyjne i praktyczne. Poszerzony zakres i nowe problemy 1.4. Podsumowanie Rozdział 2. Psychologia zdrowia jako dziedzina stosowana 2.1. Pojęcie psychologii zdrowia i jej ogólna charakterystyka 2.2. Psychologia zdrowia jako dziedzina badań 2.3. Psychologia zdrowia jako dziedzina zastosowań praktycznych 2.4. Status psychologii zdrowia 2.5. Podsumowanie Rozdział 3. Koncepcje i pojęcie zdrowia w psychologii i naukach o człowieku 3.1. Co to jest zdrowie 3.2. Ogólne tendencje w ujmowaniu zdrowia 3.3. Zmiany poziomu zdrowia w ciągu życia człowieka 3.4. Pojęcie zdrowia a pojęcia bliskoznaczne 3.5. Podsumowanie Rozdział 4. Modele i podejścia stosowane w psychologii zdrowia 4.1. Model biomedyczny 4.2. Model biopsychospołeczny i holistyczno-funkcjonalny 4.3. Model socjoekologiczny 4.4. Model dobrostanu psychicznego 4.5. Podsumowanie Rozdział 5. Podejście salutogenetyczne i jego znaczenie dla psychologii 5.1. Komplementarność podejścia patogenetycznego i salutogenetycznego 5.2. Podstawowe założenia teoretyczne podejścia salutogenetycznego 5.3. Wybrane wyniki empirycznej weryfikacji modelu salutogenezy 5.4. Podsumowanie Rozdział 6. Behawioralne uwarunkowania zdrowia i choroby 6.1. Zachowanie a zdrowie i choroba uwagi wstępne 6.2. Pojęcie i istota zachowań zdrowotnych 6.3. Rodzaje zachowań zdrowotnych 6.4. Badania nad strukturą zachowań zdrowotnych 6.5. Styl życia a zdrowie 6.6. Podsumowanie Rozdział 7. Poznawcze uwarunkowania zdrowia i choroby 7.1. Potoczne i naukowe koncepcje zdrowia 7.2. Komponenty świadomości zdrowotnej i jej rozwój 7.3. Przekonania dotyczące możliwości wpływania na własne zdrowie 7.4. Rola czynników poznawczych w organizacji zachowań zdrowotnych 7.5. Podsumowanie Rozdział 8. Modele społecznej psychologii poznawczej wyjaśniające zachowania zdrowotne i zmianę zachowań 8.1. Model przekonań zdrowotnych 8.2. Teoria uzasadnionego działania i teoria planowanego zachowania 8.3. Motywacja do zmiany zachowań związanych ze zdrowiem z perspektywy teorii autodeterminacji 8.4. Modele fazowe i procesualne zmiany zachowań związanych ze zdrowiem 8.5. Znaczenie procesów ważnych w realizacji intencji prozdrowotnych 8.6. Zasady kształtowania i zmiany zachowań zdrowotnych 8.7. Doskonalenie modeli naukowych i programów zmiany zachowań związanych ze zdrowiem 8.8. Podsumowanie Rozdział 9. Zdrowie i choroba w paradygmacie stresu psychologicznego 9.1. Współczesne ujęcia stresu psychologicznego 9.2. Wielowymiarowa analiza zjawiska stresu a podejście do problemów zdrowotnych we współczesnej psychologii zdrowia 9.3. Radzenie sobie jako specyficzna forma aktywności w obliczu stresu ujęcie klasyczne 9.4. Radzenie sobie jako specyficzna forma aktywności w obliczu stresu współczesne ujęcia rozszerzające 9.5. Radzenie sobie z problemami zdrowotnymi z perspektywy postępów w psychologii stresu 9.6. Podsumowanie Rozdział 10. Psychologiczno-społeczny kontekst zdrowia i choroby zasoby i czynniki ryzyka w modelu salutogenetycznym i patogenetycznym 10.1. Rola zasobów i deficytów odpornościowych w procesach zdrowia i choroby 10.2. Resilience jako nowy obszar badań nad procesami odporności 10.3. Podsumowanie Rozdział 11. Psychologiczne mechanizmy chorób i dysfunkcji somatycznych 11.1. Psychodynamiczne koncepcje wyjaśniające choroby i dysfunkcje somatyczne 11.2. Behawioralno-poznawcze koncepcje wyjaśniające prozdrowotne i ryzykowne zachowania oraz dysfunkcje i zaburzenia somatyczne 11.3. Rodzinne koncepcje chorób i dysfunkcji somatycznych w podejściu systemowym 11.4. Stres jako przyczyna chorób 11.5. Osobowość a zachorowalność 11.6. Psychoneuro-immunologia jako współczesna propozycja wyjaśniania zależności psychosomatycznych 11.7. Polietiologiczne modele chorób somatycznych 11.8. Podsumowanie Rozdział 12. Psychologiczne następstwa choroby 12.1. Ogólna charakterystyka psychologiczna zmian w sytuacji człowieka w następstwie choroby sytuacja choroby jako źródło stresu 12.2. Reakcje emocjonalne wobec choroby i związanej z nią sytuacji 12.3. Poznawcze odzwierciedlenie własnej choroby jej obraz i jego komponenty 12.4. Ból jako główna forma cierpienia w chorobie somatycznej 12.5. Zmęczenie jako powszechne doświadczenie związane z chorobą somatyczną 12.6. Depresja jako dolegliwość współwystępująca z chorobą somatyczną 12.7. Podsumowanie Rozdział 13. Zachowanie wobec własnej choroby i jego organizacja 13.1. Radzenie sobie ukierunkowane na emocje 13.2. Radzenie sobie z chorobą ukierunkowane na znaczenie (na przykładzie teorii adaptacji poznawczej Shelley Taylor) 13.3. Instrumentalne radzenie sobie z chorobą; sytuacja choroby jako zadanie 13.4. Indywidualne różnice predyspozycji do radzenia sobie z chorobą; rola indywidualnego stylu radzenia sobie 13.5. Skuteczność radzenia sobie z własną chorobą i rozwój osobisty w chorobie somatycznej 13.6. Stres, choroba i radzenie sobie wzajemne związki 13.7. Podsumowanie Rozdział 14. Psychologiczne aspekty opieki zdrowotnej 14.1. Wyzwania i ograniczenia współczesnego systemu ochrony zdrowia uwagi wstępne 14.2. Kontakty człowieka zdrowego z systemem opieki zdrowotnej i jego zadaniami 14.3. Pacjent w szpitalu, organizacja instytucji leczniczych a jakość usług zdrowotnych 14.4. Seniorzy w systemie opieki zdrowotnej 14.5. Podsumowanie Rozdział 15. Psychologiczna problematyka kontaktu lekarzpacjent 15.1. Psychologiczny kontekst kontaktu lekarza z pacjentem wprowadzenie 15.2. Kontakt lekarza z pacjentem jako zagadnienie interdyscyplinarne; znaczenie aspektów wychowawczych 15.3. Podejmowanie decyzji o udaniu się do lekarza, oczekiwania pacjenta i lęk przed spotkaniem z lekarzem 15.4. Przebieg spotkania pacjenta z lekarzem; problemy w komunikowaniu się 15.5. Satysfakcja pacjenta ze spotkania z lekarzem zmiany stanu emocjonalnego po wizycie i ich związek z wynikami leczenia 15.6. Wykowanywanie przez pacjentów zaleceń lekarskich 15.7. Zaufanie jako podstawa relacji lekarzpacjent; jaki lekarz zasługuje na zaufanie? 15.8. Paternalizm, konsumeryzm czy partnerstwo? Zmieniający się model relacji lekarzpacjent 15.9. Podsumowanie Rozdział 16. Psychologiczna diagnoza zdrowia i choroby oraz kontekstu zdrowia 16.1. Metodologiczne podstawy diagnozy poziomów zdrowia i choroby 16.2. Cele i problemy diagnostyczne w psychologii zdrowia 16.3. Znaczenie ekspertyzy i badań ewaluacyjnych w psychologii zdrowia 16.4. Metody diagnozy psychologicznych aspektów zdrowia i choroby 16.5. Podsumowanie Rozdział 17. Interwencje psychologiczne i rodzaje pomocy w psychologii zdrowia 17.1. Psychologiczne aspekty promocji zdrowia 17.2. Psychologiczna prewencja chorób i dysfunkcji somatycznych 17.3. Interwencja psychologiczna w sytuacjach nagłego zagrożenia zdrowia 17.4. Wybrane zagadnienia terapii psychologicznej 17.5. Psycholog zdrowia w roli konsultanta 17.6. Podsumowanie Rozdział 18. Psychologia zdrowia w wybranych dziedzinach medycyny 18.1. Psychologiczne problemy chorób układu krążenia 18.2. Psychologiczne problemy chorób nowotworowych 18.3. Cukrzyca jako zagrożenie zdrowotne i wyzwanie dla psychologów 18.4. Wybrane psychologiczne aspekty ginekologii i położnictwa 18.5. Psychologiczna wiedza o starzeniu i starości oraz jej zastosowanie w praktyce geriatrycznej wybrane zagadnienia 18.6. Podsumowanie Rozdział 19. Kontekst metodologiczny psychologii zdrowia 19.1. Badania terenowe o celach poznawczych nad psychologicznymi aspektami zdrowia i choroby 19.2. Badania jakościowe w psychologii zdrowia 19.3. Podejścia stosowane w badaniach psychosomatycznych 19.4. Budowanie programów interwencyjnych i ich ewaluacja 19.5. Podsumowanie Zakończenie Bibliografia Aneks. Wybrane narzędzia pomiaru zmiennych psychologicznych stosowanych w psychologii zdrowia Przypisy