Fizjoterapia w ortopedii Dukla

Podręcznik został przygotowany z założeniem, że korzystający z niego Czytelnik dysponuje wiedzą z zakresu: anatomii, fizjologii, patofizjologii, kinezjologii, diagnostyki obrazowej i fizjoterapii. Zawiera praktyczne wiadomości użyteczne w pracy z pacjentami z pierwotnymi dysfunkcjami narządu ruchu. Opisuje postępowanie w leczeniu najczęstszych chorób i najczęściej występujących obrażeń narządu ruchu. Zawarta w podręczniku treść została przedstawiona w uporządkowany i przejrzysty sposób. Dodatkowym uzupełnieniem książki jest ponad 80 instruktażowych filmów zamieszczonych na stronie internetowej www.fizjoterapia.pzwl.pl. Filmy przedstawiają testy kliniczne w podziale na poszczególne części ciała i patologie. Pokazują również badanie odruchów, wybrane testy czynnościowe stosowane w fizjoterapii oraz podstawową analizę chodu z wykorzystaniem powszechnie dostępnego sprzętu. Każdy test opatrzony jest komentarzem dotyczącym jego wykonania oraz wskazówkami pozwalającymi na uniknięcie ewentualnych błędów w trakcie testowania lub interpretacji wyników. Spis treści: Wykaz autorów Wykaz skrótów Wstęp - Dariusz Białoszewski CZĘŚĆ OGÓLNA 1. Zasady stosowania metod fizjoterapii w ortopedii i traumatologii narządu ruchu - Dariusz Białoszewski, Magdalena Czajkowska, Izabela Korabiewska, Anna Mosiołek, Edyta Smolis-Bąk 1.1. Fizykoterapia 1.2. Kinezyterapia 1.2.1. Zastosowanie kinezyterapii w leczeniu pacjentów ze schorzeniami narządu ruchu 1.2.2. Specyfika kinezyterapii po zabiegach chirurgicznych 1.3. Masaż 1.4. Terapia manualna 1.5. Metody specjalne 1.6. Metody relaksacyjne i arteterapia 1.7. Optymalizacja fizjoterapii - fizjoterapia skojarzona (FS) (fusion physiotherapy, FP) Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 2. Podstawowe zasady celowanego postępowania fizjoterapeutycznego w wybranych zmianach patologicznych narządu ruchu - Dariusz Białoszewski, Magdalena Czajkowska, Anna Słupik, Izabela Korabiewska, Anna Mosiołek 2.1. Stłuczenia i krwiaki tkanek miękkich 2.2. Rany 2.3. Obrzęki pourazowe 2.4. Wysięki, przesięki i krwiaki śródstawowe 2.5. Skręcenia 2.6. Zwichnięcia 2.7. Złamania 2.8. Przykurcze stawów 2.9. Przykurcze mięśni (skrócenie mięśni lub przykurcz z nadmiernego napięcia) 2.10. Zaniki mięśni z nieczynności 2.11. Dysfunkcje powięzi 2.12. Dysfunkcje kaletek maziowych 2.13. Dysfunkcje ścięgien 2.14. Wybrane powikłania poprzeciążeniowe, pourazowe i jatrogenne 2.14.1. Wtórne dysfunkcje nerwów obwodowych - usidlenia i zespoły cieśni 2.14.2. Zespoły algodystroficzne (zespół Sudecka) 2.14.3. Odleżyny 2.14.4. Stany septyczne tkanek miękkich/septyczne zapalenia stawów 2.14.5. Artrofibroza 2.14.6. Zakrzepica żylna 2.14.7. Obrzęki limfatyczne Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 3. Wybrane aspekty fizjoterapii narządu ruchu u pacjentów z wywiadem onkologicznym - Piotr Majcher, Rafał Sapuła 3.1. Uwagi ogólne dotyczące fizjoterapii narządu ruchu u pacjentów z wywiadem onkologicznym 3.2. Fizjoterapia pacjenta z wywiadem onkologicznym w okresie okołooperacyjnym43 3.3. Leczenie ambulatoryjne 3.4. Leczenie uzdrowiskowe Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 4. Zasady stosowania ortez w fizjoterapii - Grzegorz Benke 4.1. Ortezy elastyczne 4.2. Ortezy kończyn dolnych 4.3. Ortezy kończyn górnych 4.4. Ortezy tułowia Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 5. Zasady stosowania i przydatność dynamicznego plastrowania w leczeniu pacjentów z dysfunkcjami narządu ruchu - Zbigniew Śliwiński 5.1. Wybrane aspekty teoretyczne dynamicznego plastrowania - kinesiology tapingu 5.2. Testy przesiewowe stosowane w kinesio tapingu w celu określenia dysfunkcji i tzw. afektacji wybranych obszarów ciała 5.2.1. Testy przesiewowe dla górnej części ciała 5.2.2. Testy przesiewowe dla dolnej części ciała Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 6. Wybrane aspekty rehabilitacji chodu - Anna Słupik 6.1. Ocena chodu 6.2. Wybrane metody reedukacji chodu 6.3. Nauka chodu z wykorzystaniem pomocy ortopedycznych i przyrządów 6.4. Znaczenie doboru obuwia i wkładek w reedukacji chodu Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 7. Zasady stosowania leków dostępnych bez recepty w chorobach narządu ruchu - Paweł Krząścik 7.1. Skuteczność (profil działania) 7.1.1. Leki przeciwbólowe 7.1.2. Leki przeciwzapalne (NLPZ) 7.1.3. Inne leki stosowane w chorobach narządu ruchu 7.2. Bezpieczeństwo stosowania (działania niepożądane i toksyczne) Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 8. Wybrane psychologiczne aspekty praktyczne pracy fizjoterapeuty w leczeniu pacjentów z dysfunkcjami narządu ruchu - Krzysztof Owczarek 8.1. Wprowadzenie 8.1.1. Postawa pacjentów wobec choroby 8.1.2. Temperament - typ układu nerwowego 8.1.3. Problematyka różnic indywidualnych 8.1.4. Podsumowanie 8.1.5. Wnioski 8.2. Asertywność 8.2.1. Zachowania agresywne 8.2.2. Zachowania bierne 8.2.3. Zachowania asertywne 8.2.4. Wybrane techniki asertywne 8.2.5. Asertywne krytykowanie i przyjmowanie ocen 8.2.6. Istota asertywnej komunikacji 8.3. Wybrane psychologiczne aspekty wzajemnej relacji fizjoterapeuta-pacjent 8.3.1. Dzieci 8.3.2. Osoby starsze 8.4. Pacjenci po urazie 8.5. Podsumowanie Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 9. Fizjoterapia a niepełnosprawność narządu ruchu - Jakub Grzegorz Adamczyk 9.1. Amputacje 9.2. Urazy i uszkodzenia rdzenia kręgowego 9.3. Choroby i urazy ośrodkowego układu nerwowego 9.4. Inne schorzenia narządu ruchu Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 10. Wybrane aspekty współpracy fizjoterapeuty z zespołem terapeutycznym i rola edukacyjna fizjoterapeuty - Monika Lewandowska 10.1. Współpraca w zespole terapeutycznym 10.2. Rola edukacyjna fizjoterapeuty 10.2.1. Rola edukacyjna fizjoterapeuty skierowana na osobę pacjenta 10.2.2. Rola edukacyjna fizjoterapeuty skierowana na samego siebie Pytania sprawdzające Piśmiennictwo CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA 11. Rozwojowe wady kręgosłupa i klatki piersiowej - Janusz Nowotny 11.1. Wady kręgosłupa 11.1.1. Postawa ciała 11.1.2. Nieprawidłowa postawa ciała 11.1.3. Wady postawy w płaszczyźnie strzałkowej 11.1.4. Boczne skrzywienia kręgosłupa 11.1.5. Diagnostyka wad postawy 11.1.6. Postępowanie korekcyjne 11.2. Wady klatki piersiowej 11.2.1. Klatka piersiowa lejkowata 11.2.2. Inne wady klatki piersiowej Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 12. Kręgosłup - Jerzy Edward Kiwerski, Katarzyna Czerniewska 12.1. Charakterystyka czynnościowa 12.2. Wybrane sposoby funkcjonalnej oceny kręgosłupa 12.3. Zespoły przeciążeniowe 12.4. Najczęstsze choroby kręgosłupa 12.4.1. Zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego 12.4.2. Zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego 12.4.3. Kręgozmyk 12.4.4. Choroba Scheuermanna 12.5. Urazowe uszkodzenia kręgosłupa 12.5.1. Rehabilitacja pacjentów po urazie rdzenia szyjnego 12.5.2. Rehabilitacja pacjentów po urazach niższego segmentu rdzenia kręgowego 12.6. Specyfika leczenia fizjoterapeutycznego pacjentów w wieku podeszłym z osteoporozą Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 13. Obręcz barkowa i staw ramienny - Leszek Romanowski, Ewa Lisiewicz-Bręborowicz 13.1. Zespół ciasnoty podbarkowej, uszkodzenie pierścienia rotatorów 13.1.1. Anatomia, patofizjologia, rozpoznanie 13.1.2. Leczenie zachowawcze 13.1.3. Leczenie operacyjne 13.2. Bark zamrożony 13.2.1. Patofizjologia, rozpoznanie 13.2.2. Leczenie zachowawcze 13.2.3. Leczenie operacyjne 13.2.4. Postępowanie pooperacyjne 13.3. Zwichnięcie i niestabilność stawu ramiennego 13.3.1. Anatomia, patofizjologia, rozpoznanie 13.3.2. Leczenie zachowawcze 13.3.3. Leczenie operacyjne 13.3.4. Postępowanie pooperacyjne 13.4. Endoprotezoplastyka stawu ramiennego 13.4.1. Anatomia, wskazania, rodzaje endoprotez, powikłania Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 14. Ramię i staw łokciowy - Stanisław Pomianowski, Szymon Pietruszka 14.1. Wstęp 14.2. Zespoły przeciążeniowe 14.2.1. Łokieć tenisisty a zespół bólowy przedziału bocznego stawu łokciowego 14.2.2. Łokiec golfisty 14.3. Choroby okolicy stawu łokciowego 14.3.1. Zespół Kiloha-Nevina 14.3.2. Zespół mięśnia nawrotnego obłego 14.3.3. Górny zespół cieśni nerwu łokciowego 14.4. Obrażenia ramienia i okolicy stawu łokciowego 14.4.1. Złamanie trzonu kości ramiennej + zespół cieśni nerwu promieniowego 14.4.2. Zwichnięcia stawu łokciowego 14.5. Złamanie dalszego końca kości ramiennej 14.6. Złamanie bliższego końca kości łokciowej 14.7. Złamanie bliższego końca kości promieniowej 14.8. Specyfika leczenia przykurczów pourazowych stawu łokciowego Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 15. Przedramię i ręka - Leszek Romanowski, Ewa Lisiewicz-Bręborowicz 15.1. Neuropatie uciskowe nerwu łokciowego 15.2. Neuropatie uciskowe nerwu pośrodkowego 15.3. Neuropatie uciskowe nerwu promieniowego 15.4. Rola fizjoterapii w leczeniu neuropatii w obrębie przedramienia i ręki 15.5. Uszkodzenia ścięgien w obrębie przedramienia i ręki 15.5.1. Uszkodzenie ścięgien prostowników palców 15.5.2. Uszkodzenie ścięgien zginaczy nadgarstka i palców 15.5.3. Fizjoterapia w uszkodzeniach ścięgien w obrębie przedramienia i ręki 15.5.4. Tenoliza ścięgna 15.6. Złamania w obrębie przedramienia i ręki 15.6.1 Złamania dalszego końca kości promieniowej 15.6.2. Fizjoterapia w leczeniu złamań w obrębie przedramienia i ręki Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 16. Obręcz biodrowa, staw biodrowy i udo - Jarosław Czubak, Agnieszka Stępień 16.1. Charakterystyka czynnościowa stawu biodrowego 16.2. Wybrane aspekty oceny funkcjonalnej 16.3. Wady rozwojowe stawu biodrowego 16.3.1. Rozwojowe przykurcze mięśni okolicy stawu biodrowego 16.4. Biodro koślawe, szpotawe i dysplastyczne 16.4.1. Biodro koślawe 16.4.2. Biodro szpotawe 16.4.3. Biodro dysplastyczne 16.5. Zespoły przeciążeniowe miednicy i okolicy stawu biodrowego 16.5.1. Entezopatie obręczy miednicznej i stawu biodrowego 16.5.2. Zapalenia przeciążeniowe kaletek maziowych okolicy stawu biodrowego 16.6. Choroby stawu biodrowego 16.6.1. Choroba Legga-Calvégo-Perthesa 16.6.2. Konflikt udowo-panewkowy 16.6.3. Choroba zwyrodnieniowa stawów z umiejscowieniem w stawie biodrowym - koksartroza 16.7. Obrażenia miednicy i stawu biodrowego 16.7.1. Uszkodzenia obrąbka stawu biodrowego 16.7.2. Złamania kości krzyżowej i miednicy 16.7.3. Złamanie bliższego końca kości udowej 16.7.4. Złamania trzonu kości udowej Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 17. Staw kolanowy - Artur Stolarczyk, Magda Kamińska 17.1. Diagnostyka dysfunkcji stawu kolanowego 17.1.1. Badanie podmiotowe 17.1.2. Badanie przedmiotowe 17.1.3. Diagnostyka obrazowa - wskazania 17.1.4. Ocena funkcjonalna aktywności codziennej i sportowej 17.2. Wady rozwojowe i choroby wieku dziecięcego 17.2.1. Kolano koślawe i szpotawe 17.2.2. Kolano tyłowygięte 17.2.3. Choroba Osgooda-Schlattera 17.3. Obrażenia stawu kolanowego 17.3.1. Złamania 17.3.2. Uszkodzenia więzadłowe 17.3.3. Uszkodzenia łąkotek 17.3.4. Uszkodzenia chrząstki 17.3.5. Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego Pytania sprawdzające Piśmiennictwo 18. Podudzie i stopa - Jarosław Czubak, Agnieszka Stępień 18.1. Charakterystyka czynnościowa 18.2. Wybrane sposoby oceny funkcjonalnej 18.3. Dziecięce wady rozwojowe 18.3.1. Stopa dziecięca płaska i płasko-koślawa 18.4. Stopa płaska statyczna u dorosłych 18.4.1. Badanie przedmiotowe 18.4.2. Leczenie 18.5. Stopa poprzecznie płaska 18.5.1. Leczenie 18.6. Paluch koślawy 18.6.1. Badania obrazowe 18.6.2. Leczenie 18.7. Zespoły przeciążeniowe 18.7.1. Przewlekłe zespoły przeciążeniowe ścięgna piętowego - achillodynia 18.7.2. Zespół kanału stępu 18.7.3. Zespół przeciążeniowy rozcięgna podeszwowego - tzw. ostroga piętowa 18.8. Choroby stopy 18.8.1. Choroba Haglunda-Severa 18.8.2. Paluch sztywny 18.9. Obrażenia podudzia i stopy 18.9.1. Skręcenia stawu skokowo-goleniowego Pytania sprawdzające Piśmiennictwo Skorowidz