„Czyż i wy chcecie odejść?” (J 6, 67) Bochnia

Analiza argumentacji Ratzingera pozwala zauważyć bardzo znamienny fakt. Prawie każdy argument formułuje w kontekście zarzutu o grzeszności i niewierności ludzi Kościoła. Racje podawane przez bawarskiego teologa mają na celu ukazać, w jaki sposób, pomimo rzeczywistego zła w chrześcijaństwie, pozostanie w Kościele jest ciągle racjonalną i dobrze przemyślaną decyzją. Można stwierdzić, że niemal każdy argument Ratzingera ma strukturę typu: „tak, ale…”, gdzie „tak” odnosi się do uznania, że w Kościele doszło i dochodzi ciągle do wielu niemoralnych działań, natomiast każdorazowe „ale” poprzedza podanie konkretnego argumentu, który uzasadnia dalsze trwanie w Kościele. Niemiecki teolog chce zatem pokazać, że realne zło, jakie można zauważyć w Kościele, nie jest wystarczającym powodem do odejścia z niego, ponieważ za pozostaniem w Kościele przemawiają silniejsze racje. (Fragment książki) Podjęty temat jest bardzo ważny, wręcz żywotny dla Kościoła i jego apologii – ważny dla teologii fundamentalnej. Jest także bardzo trudny. Nie każdy chce go podjąć. […] I dobrze się stało, że recenzowana monografia […] jest w całości poświęcona apologii decyzji pozostania w Kościele, wyjaśnia naturę tej decyzji, a także przedstawia bardzo poważne racje za decyzją świadomego pozostania/bycia w Kościele. Oczywiście, są to argumenty zawarte w tekstach J. Ratzingera, lecz zebranie ich wszystkich w jednej publikacji jest czymś nowatorskim. […] Monografia jak najbardziej powinna być wykorzystana dla dobra Kościoła i stanowić pomoc dla osób mających bardzo poważne wątpliwości w kwestii wiarygodności Kościoła i bycia w nim. Taka pomoc osobom wahającym się, a także ich bliskim, którzy chcieliby odwieść ich od decyzji odejścia z Kościoła, jest dziś konieczna. Z recenzji ks. prof. dr. hab. Krzysztofa Kauchy Marcin Ciszewski (ur. 30 kwietnia 2000 r. w Warszawie) – w 2025 r. pozytywnie ukończył studia magisterskie z teologii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Jest stałym członkiem Koła Naukowego Teologów KUL. Od czasów liceum żywo zainteresowany szeroko rozumianą tematyką apologetyki katolickiej, przekonany o potrzebie racjonalnej obrony chrześcijaństwa we współczesnym świecie.