Przełom czy kontynuacja? (PDF) Andrychów

Książka ukazuje polską krytykę artystyczną lat 1917-1930 w relacji do młodopolskiego piśmiennictwa o sztuce. Autorka rezygnuje w niej z pokutującej wciąż wśród badaczy metody streszczania tekstów i poglądów ich autorów na rzecz charakterystyki krytycznego dyskursu. Omawia proces narodzin nowoczesnego języka krytycznego, wskazując jednocześnie na długie funkcjonowanie licznych klisz językowych i utrwalonych sposobów interpretacji. Analizuje wypowiedzi metakrytyczne, śledzi zmieniające się znaczenia terminów artystycznych (forma, styl, dekoracyjność, ekspresja itp.), charakteryzuje panujące wówczas style odbioru dzieł, wreszcie bada retorykę i stylistykę wypowiedzi krytycznych. Przedmiotem jej uwagi są zarówno teksty tzw. krytyków zawodowych (Stefania Zahorska, Mieczysław Treter, Jan Kleczyński, Mieczysław Wallis), jak i aktywnych wówczas artystów (Tytus Czyżewski, Konrad Winkler, Witkacy, Władysław Skoczylas i in.), artykuły w specjalistycznych czasopismach, a także sprawozdania publikowane w gazetach codziennych. Zmieniającą się świadomość językową i estetyczną autorka próbuje uchwycić również poprzez analizę porównawczą wypowiedzi poświęconych sztuce jednego twórcy oraz przez zestawienie dokonań krytycznych dwóch prominentnych autorów epoki. W efekcie powstaje złożony obraz krytyki ówczesnych lat, daleki od binarnych podziałów i jednoznacznych rozstrzygnięć. Diana Wasilewska – polonistka, historyk i krytyk sztuki. Doktorat z historii sztuki obroniła na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pracuje jako adiunkt w Instytucie Polonistyki i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego. Zajmuje się badaniem krytyki artystycznej, szczególnie okresu międzywojnia, retoryki krytycznej oraz włoskiego faszyzmu. Mieszka w Poznaniu. Spis treści: WSTĘP Część pierwsza KSZTAŁTOWANIE SIĘ NOWEJ ŚWIADOMOŚCI ESTETYCZNEJ Rozdział I Przełom czy kontynuacja? Rozdział II „Nasi krytycy mają katar”. Od demaskacji do debaty, czyli meandry walki o nową wizję krytyki Rozdział III Wokół terminologicznej wieży Babel Część druga KRYTYKA WOBEC DZIEŁA SZTUKI – style odbioru i metody krytyczne Rozdział I Krytyczny impresjonizm Rozdział II Literacki styl odbioru sztuk plastycznych Rozdział III Styl symboliczny Rozdział IV Ekspresyjny styl odbioru i jego pochodne Rozdział V W stronę formalistycznej metody analizy dzieł sztuki Aneks Style odbioru twórczości Ksawerego Dunikowskiego Część trzecia INSTRUMENTARIUM KRYTYKI ARTYSTYCZNEJ MIĘDZYWOJNIA Rozdział I Polifoniczność języka krytycznego międzywojnia Rozdział II Stylistyczno-retoryczne strategie dialogu z odbiorcą Aneks Czyżewski / Wallis – dwie metody, dwa języki krytyczne, dwie koncepcje krytyki ZAKOŃCZENIE BIBLIOGRAFIA INDEKS NAZWISK SUMMARY